Prema odluci kriznog štaba Republike Srbije, od 30.06.2020. godine, obavezno je nošenje zaštitnih maski u zatvorenim prostorima. Molimo Vas da poštujete mere bezbednosti prilikom posete Medicinskom fakultetu.

Doktorske studije

//Doktorske studije
Doktorske studije 2021-09-21T10:53:30+00:00

Upisivanje ovog studijskog programa

Sva obaveštenja u vezi sa prethodnim i aktuelnim konkursima za upis ovog studijskog programa možete naći na stranici UPISI NA FAKULTET.

OSNOVNE INFORMACIJE

Studije trećeg stepena – doktorske akademske studije traju tri školske godine( 180 ESPB i osposobljavaju studenta za:

  • kompetentno izvođenje samostalnog naučno-istraživačkog rada i studija u odgovarajućoj oblasti
  • kritičku analizu naučne i medicinske literature, definisanje naučnih problema i njihovo rešavanje, pisanje naučnog projekta, organizovanje rada istraživačke  grupe i rukovođenje naučnim projektom, kao i prezentaciju naučnih rezultata na naučnim skupovima i u naučnim časopisima
  • nastavak karijere na univerzitetima, istraživačkim institutima i drugim specijalizovanim ustanovama koje u svojim programima imaju potrebu za sprovođenjem i primenom rezultata različitih tipova istraživanja

Nastava se realizuje kao redovna i obavezna i student je obavezan da redovno prisustvuje nastavi uz aktivno učešće. Student može da odsustvuje opravdano sa nastave najviše 10% od ukupnog fonda časova.

U prvom semestru izvodi se nastava iz obaveznih predmeta:

1. Metodologija NIR-a ( 5 ESPB)

  • Uvod u naučni rad;
  • Napisati, objaviti, prezentovati i vrednovati naučno delo;
  • Informatika za istraživače u oblasti medicinskih nauka;
  • Izborni predmet ( od 3 izborna predmeta student sluša 1 predmet od značaja za modul koji je upisao):

1. Epidemiološka istraživanja u medicini (slušaju studenti smera: Epidemiologija, Javno zdravlje i Ekološki i nutritivni faktori i zdravlje);

2. Eksperimentalna metodologija naučnog istraživanja – dobra laboratorijska praksa (slušaju studenti smera: Molekularna medicina, Neuronauke, Fiziološke nauke i Biologija skeleta);

3. Klinička istraživanja u medicini (slušaju studenti smera: Endokrinologija, Kardiologija, Neurologija, Nefrologija, Pulmologija, Radiologija i nuklearna medicina, Rekonstruktivna hirurgija, Humana reprodukcija, perinatologija i neonatologija, Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama, Zapaljenje i autoimunost i Istraživanja u rehabilitaciji);

Studenti smera Medicinska farmakologija, Biologija tumora i oksidativna oboljenja i Mikrobi i infekcija biraju jedan od navedena tri predmeta po sopstvenom izboru, a studenti smera Biomedicinska informatika biraju epidemiološka ili klinička istraživanja.

2. Statistika za istraživače u oblasti medicinskih nauka ( 4 ESPB);

3. Istraživačka etika (1 ESPB)

U drugom semestru izvodi se nastava iz obaveznih predmeta u skladu sa programom modula koji je student upisao.

U trećem semestru izvodi se nastava iz izbornog predmeta (od većeg broja ponuđenih izbornih predmeta student sluša 1 predmet po sopstvenom izboru); Izbor predmeta koji će student slušati vrši se na odgovarajućoj Katedri. Svaki predmet završava se polaganjem ispita, čime student stiče bodove predviđene za taj predmet.

Četvrti, peti i šesti semestar predviđeni su za bavljenje naučnoistraživačkim radom.

U okviru svakog predmeta nastava se izvodi kroz predavanja, vežbe i seminare. U prvom semestru nastava se uglavnom izvodi u popodnevnim časovima, a u drugom i trećem semestru pojedini programi studija realizuju se pre podne.

Ispiti iz predmeta koji se slušaju u prvom semestru obavezno se polažu pre pristupanja polaganju ispita iz predmeta koji se slušaju u drugom semestru.

Ispiti iz predmeta koji se slušaju u drugom i trećem semestru po odslušanoj nastavi i dobijenim potpisima, polažu se kod rukovodioca predmeta.

Temu doktorske disertacije student prijavljuje Programskom savetu doktorskih studija nakon ostvarenih 30 ESPB  (Uputstvo i upitnik za prijavu teme i mentora nalazi se na sajtu Fakulteta).

Doktorska disertacija javno se brani pred Komisijom koju imenuje Nastavno-nučno veće po propisanoj proceduri.

Školska godina traje od 01.oktobra do 30.septembra. Overa se vrši po godini, a ne po semestru.

 

U vreme zimskog i letnjeg raspusta nema održavanja ispita ni javnih odbrana

Doktorske akademske studije se završavaju najduže u dvostrukom/trostrukom broju školskih godina potrebnih za njihovu realizaciju. Ukoliko student ne završi sve obaveze predviđene planom i programom doktorskih studija u roku od tri školske godine, u narednoj školskoj godini obnavlja upis uz plaćanje troškova obnove godine, kako bi imao pravo završavanja studija i zadržao status studenta do odbrane doktorske disertacije.

Aktuelni podaci koji se tiču izvođenja nastave, obaveštenja i rasporedi za studente se nalaze na studijskom portalu.

STUDIJSKI PORTAL

SPISAK MODULA

Biologija skeleta
PhD in Skeletal BiologyProgram Duration and GoalsCriteria for admission to the PhD program in Skeletal BiologyStreams and Program OverviewDegree RequirementsFacilities and OpportunitiesAdvisory Board of PhD Studies in Skeletal BiologyRecent Publications by our PhD Students

The first generation of PhD students in Skeletal Biology, Belgrade, 2009: From left to right: Prof. Dr. Karel Turza, Petar Milovanovic (PhD student), Petar Milenkovic (PhD student), Danijel Raspopovic (PhD student), Prof. Dr. Gordana Teofilovski-Parapid (Chair of Studies in English), Ksenija Djukic (PhD student), Aleksa Janovic (PhD student), Prof. Dr. Marija Djuric (Coordinator of PhD program)

Duration of the program: 3 years (180 ECTS)

The goals of the program are to:

  • develop trans-disciplinary skills to address complex questions related to skeletal biomechanics and mechanobiology
  • prepare students for application of new techniques for the study of skeletal tissues
  • prepare students for fieldwork in bioanthropology and forensic anthropology
  • ensure that students have the skills necessary for critical analysis of material gathered in the fieldwork settings
  • enable students to conduct independent research and to write a dissertation at the level required for the PhD
  • equip students with both practical skills and theoretical framework to pursue alternative careers in the field of biomechanics and bioanthropology, outside of the traditional academic setting.

  • Beside the criteria stipulated by the University of Belgrade and School of Medicine for doctoral degree (mean score from the previous level of studies at least 8.00), to apply for the PhD in Skeletal Biology, students should have completed either a university degree in medicine (360 ECTS credits), or postgraduate academic studies at the School of Medicine (60 ECTS) after completing integrated program of academic studies in Medicine, or at least one year of postgraduate studies at the School of Medicine (with all exams passed). Graduate students who do not have any of the listed qualifications can apply for the program if they completed academic studies of the previous level with at least 300 ECTS credits, acquired in accredited institution and valid for the Republic of Serbia. The Advisory board can create pre-courses for those students aimed to overcome the gap between students’ knowledge and the field of PhD course.
  • Potential students must submit their full curriculum vitae, two letters of reference and letter of interest, explaining their interest in the program and potential topic of research, as well as proposal of a doctoral advisor.
  • In addition, all students must demonstrate the excellent command of English in order to be able to participate in the program. English knowledge is demonstrated by recognized certificates. However, for the students who passed English language exam during the studies at the faculty no special certificate is needed.

PROGRAM OVERVIEW

CORE COURSES FOR BOTH PROGRAM STREAMS (first year):
Statistics in Biology
Introduction to Research Methodology and Ethical Issues of Scientific Research
Functional Human Osteology and Bone Aging
Bone Pathology and Bone Imaging Techniques

ELECTIVE COURSES DEPENDING ON PROGRAM STREAM (second year):
1. Biomechanics and Mechanotransduction, and Orthopedic Aspects of Bone Fragility
2. Bioanthropology and Forensic Anthropology and DNA Identification

  • Statistics in Biology (J. Marinković, N. Milić, N. Kocev)

a. Introduction to Biostatistics
b. Intermediate statistical methods and introduction to databases
c. Multivariate statistics

 

  • Introduction to Research Methodology and Ethical Issues of Scientific Research (M. Mostarica, T. Pekmezović, K. Turza)

The course is focused on basic principles and methods of scientific research, access to medical literature and bibliographic databases, and assessing and writing a scientific article. The aim of this course is also to make the students familiar with contemporary achievements in information and communications technology so that they can use and apply them appropriately, responsibly and with criticism. To make the students aware of development of norms, classifications and ethical principles in research and publication are outcomes of this module, too. The special attention during this course will be paid on development of students’ skills in scientific literature search, preparation of poster and oral presentations, writing scientific papers and project proposals.

  • Functional Human Osteology (M. Đurić, V. Bumbaširević, T. Simić, V. Starčević, B. Štimec) and Bone Aging (Ž. Milićević, S. Damjanović, M. Terzić)

Functional human osteology is an intensive course in which students will learn macro- and microanatomy of the skeleton, bone tissue architecture and composition, bone development and age-related changes. In addition, both lecture and laboratory components are intended in order to familiarize students with the local regulation of bone formation by mechanical stimuli.
The course outcome is to understand skeletal tissue physiology, including bone tissue, synovial joints, cartilage, tendons, and ligaments; to understand the processes governing growth, modeling, and remodeling of bone, including mineralization and the fracture healing of bone; to understand how the physiology and structure of skeletal tissue contributes to its mechanical properties, including fracture resistance and adaptability to external forces.
The course also deals with general aspects of aging with particular interest in bone and joint aging, i.e., the gradual remodeling that changes the overall architecture of bones leading to increased bone fragility.

  • Bone Pathology (J. Sopta, T. Pekmezović) and Bone Imaging Techniques (V. Obradović, Z. Rakočević, Ž. Milićević)

This course brings to student’s attention information about bone and joint diseases. Apart from general information concerning skeletal diseases, it deals with patho-anatomical and patho-histological descriptions which represent a basis for better understanding these diseases. It should give valuable information about inflammatory diseases, degenerative diseases, osteoporosis, tumor processes, metabolic bone diseases, and other rarer diseases.
This course is also designed to introduce students to historical trends in paleopathology of skeletal remains, as well as the evolutionary context of the bone diseases. The course will introduce to the students the historical impact of infectious disease on society, to understand the modes of transmission and pathogenesis of infectious disease and the host, organism and environment relationship as they apply to infectious disease epidemiology.
The laboratory portion of the course will provide students with the opportunity to be trained in differential diagnosis of variety of pathological skeletal conditions, such as trauma, infection, tumors, arthritis, just to name a few.
Aim of this course is also to present available bone imaging techniques that are used in clinical practice or bone research. Apart from classic and modern clinical diagnostic tools (X-ray, DXA, CT, MR, bone scintigraphy), students will also be given opportunity to learn about research possibilities of micro-CT and modern microscopy (such as polarizing microscopy, atomic force microscopy, SEM, TEM).

COURSE FOR THE STREAM Biomechanics and Skeletal Mechanobiology (Second year):

1. Biomechanics and Mechanotransduction (M. Kojic, N. Filipović, D. Popović, N. Petronijević, V. Gal) and Orthopedic Aspects of Bone Fragility (M. Bumbaširević, S. Damjanović, A. Lešić, G. Teofilovski-Parapid)
This course surveys some of the major topics in biomechanics, such as how mechanical forces modulate morphological and structural fitness of the skeletal tissues-bone, cartilage, ligament and tendon, and how the load-bearing tissues are produced, maintained and adapted by cells as an active response to biophysical stimuli in their environment. It will emphasize the osteocyte’s respond to mechanical stimuli, the production of signaling molecules which modulate the activities of osteoblasts and osteoclasts, converting mechanical stimuli into cellular signals. Special attention will be paid to mechanobiology in special skeletal conditions such as osteoporosis, osteoarthritis and bone fractures.
Basic concepts of mechanics are covered and the mathematical tools necessary to explain the concepts, with a strong emphasis on the relevant biology. Topics covered include force vectors, moments and torque, analyses of systems in equilibrium, skeletal joints and muscles, stress and strain in living systems, material properties of biological tissues, multiaxial deformations and stress analyses, and mechanical modeling of biological tissues.
The course will emphasize applications and advanced topics in mechanics, especially concepts pertinent to skeletal tissue: skeletal biology, fracture healing, and bone remodeling; the mechanical properties, fracture resistance, and adaptability of bone to external forces;
This course will also focus on contemporary methods in studying mechanical properties of bone tissue, such as holography, finite elements analysis, nano-technologies. It will be demonstrated how computational models and software can be used to determine the stress/strain fields in a fractured bone (femoral neck fracture with various fixation solutions), in soft tissue and within cartilage of spinal segments. Moreover, attention will be paid to the influence of skeletal development or pathological conditions on the changes in mechanical properties of human skeleton.
The course is also designed to meet the needs of the doctoral students’ thorough review of basic science of trauma and repair, and current orthopaedic practice. The course will include: principles of musculoskeletal physical examination, musculoskeletal trauma, fractures, dislocations, bone and joint deformities, metabolic bone diseases, avascular necrosis, congenital dislocation, dysplasia and other pediatric problems. Some aspects of rehabilitation and psychosocial aspects of trauma will also be covered.
The course will survey innovative approaches for osteoporosis and osteoarthritis prevention and treatment, as well as recent discoveries on mechanisms of aging of bone and cartilage regeneration.
The course outcome it is to understand advanced concepts in fracture mechanics and composite materials, and their applications to skeletal tissue; and also to develop critical reading skills of current research in skeletal tissue biomechanics and in clinical/pathological research of skeletal tissue.

However, application of various new analytical techniques shows greater complexity of the problem of age-related bone fragility.

COURSE FOR THE STREAM Bioanthropology and Forensic Anthropology (Second year):

2. Forensic Anthropology (M. Đurić, S. Savić, S. Nikolić, K. Obradović, Lj. Tihaček-Šojić) and DNA Identification (O. Stojković)

This course aims to present how methods and theory of bioanthropology are applied within legal context. It will provide students with the understanding of the scope of practice of forensic anthropologists, as well as their relationship with other forensic specialists. In addition, it will emphasize the importance of skeletonized and badly decomposed human remains from medico-legal context.
This course is designed as both lecture and laboratory class, which will provide students with the understanding of dental remains from forensic context. Some of the proposed topics for this course are age, sex and ancestral determinants of dental remains, bite mark examination, as well as the application of dental anthropology in identification of remains from mass disasters.
The course will also focus on different aspects of DNA methods, such as selection, collection and preservation of samples from crime scenes. Here, different methods of DNA analysis, such as PCR and sequencing. In addition, this course will help students understand the application of DNA results in judiciary system.

The schedule may slightly differ depending on the time necessary for each student to pursue independent research, and the intention of the program is to provide students with individualized approach in obtaining their degree.
The students are expected to:

  • Pass comprehensive exams in the first three semesters. If student fails, only one retake of any exam will be permitted.
  • Fulfill skill requirements: a skill must be chosen in consultation with the academic advisor or coordinator of the course during the second year. Skills packages may include advanced statistical methods, micro-analytical methods (histology, electron microscopy, digital image analysis), qualitative methodology (field data collection, techniques of interviewing, qualitative data analysis), etc.
  • Write and defend the thesis proposal (candidacy exam), in which students will demonstrate adequate knowledge of the methods and theory that they will use for the doctoral research. Although the proposal is an individual piece of student’s writing, it will be a result of weekly meetings with the academic advisor, who will carefully guide student’s progress during the program. The proposal will be defended during the candidacy exam, an oral examination conducted by Advisory board. The primary rationale for the candidacy exam is to determine (1) how well the student has considered the research method, (2) whether the student has acquired the knowledge and methodological expertise to carry out the research, and (3) if the student’s expectations for successful completion of the project are realistic.
  • Upon successful completion of the candidacy exam, students will be permitted to undertake their individual research. Students should aim to collect data and finish other aspects of research, write the dissertation, and to submit the thesis.
  • Write and defend a dissertation of appropriate scope for the PhD degree, based on original research carried out under the direct supervision of a core faculty member. Maximum duration of PhD is 6 years. The schedule for the thesis defense will follow the University of Belgrade regulation for the final doctoral examination. The defense exam will be carried out in front of the Dissertation Committee composed of at least three university professors appointed by the School of Medicine.

The courses with laboratory component will be delivered on site, at the School of Medicine. The facilities of Laboratory for Anthropology provide an exceptional opportunity for all students who want to conduct any type of research in skeletal biology. The osteological collection housed in the Laboratory is one of the largest in the region of the former Yugoslavia and it will be attractive for both Serbian and international students. Field work on archaeological excavation site is also possible to organize.

  • Students who choose Bioanthropology and Forensic Anthropology stream also have excellent facilities for practical training, primarily in School of Medicine (Laboratory for Anthropology and Institute of Forensic Medicine), but also in other institutions of the University of Belgrade.
  • As there is no undergraduate forensic anthropology program at Serbian Universities, such PhD program is essential for providing the next generation of forensic experts. Extensive experience of laboratory staff in forensic anthropology, particularly in identification of victims based on skeletal remains will be used in organizing practical trainings. Field work on archaeological excavation site is also possible to provide during the course of Forensic archaeology.

  • Students who choose the stream Biomechanics and Skeletal Mechanobiology have numerous opportunities for research within Laboratory for Anthropology as well as within partner laboratories or institutes, e.g.: Institute of Nuclear Sciences Vinca, Orthopedic Department of Clinical Center of Serbia, BioIRC etc.
  • Laboratory for Anthropology is equipped with complete facilities for preparing bone specimens (cutting, embedding, polishing, staining) for microscopic analyses. Incident light microscopy and transmitted light microscopy as well as polarization microscopy are routinely performed in the Laboratory. Micro-computed tomography, a novel gold standard technique for bone research, is exceptional tool for quantitative 3D analysis of bone microstructure.

Institute of Pathology provides the opportunities for histopathology, while cooperation with radiological departments enables students to use radiological imaging techniques for research.

Clinical Center of Serbia – Clinical imaging methods:
DXA, Hip Structure Analysis

Theoretical courses will be offered either in classroom or as online classes. School of Medicine has excellent faculty members who will constitute the core instructors for the program.

However, as the Skeletal Biology is the program which is interdisciplinary in its nature, several lecturers were recruited from other disciplines as well.

Our students have improved research possibilities through cooperation with other institutions, such as:

  • Institute of Nuclear Sciences Vinca, University of Belgrade
  • Clinic for Orthopedic Surgery and Traumatology, Clinical Centre of Serbia
  • University Medical Center Hamburg-Eppendorf, Hamburg, Germany
  • BioIRC, Kragujevac & Harvard University, USA
  • Institute of Oncology and Radiology of Serbia, Belgrade
  • Faculty of Dentistry, University of Belgrade
  • Faculty of Physics, University of Belgrade
  • National Museum, Belgrade
  • Institute of Biological Research, University of Belgrade

  • Professor Marija Đurić (coordinator)
  • Professor Marko Bumbaširević
  • Professor Jelena Marinković
  • Professor Slobodan Savić
  • Professor Gordana Teofilovski-Parapid
  • Associate Professor Jelena Sopta
  • Professor Nenad Filipović

  • Milovanovic P, Potocnik J, Djonic D, Nikolic S, Zivkovic V, Djuric M, Rakocevic Z. Age-related deterioration in trabecular bone mechanical properties at material level: Nanoindentation study of the femoral neck in women by using AFM. Experimental Gerontology 2012; 47: 154-159.
  • Milovanovic P, Djonic D, Marshall RP, Hahn M, Nikolic S, Zivkovic V, Amling M, Djuric M. Micro-structural basis for particular vulnerability of the superolateral neck trabecular bone in the postmenopausal women with hip fractures. Bone 2012; 50: 63-68.
  • Milovanovic P, Potocnik J, Stoiljkovic M, Djonic D, Nikolic S, Neskovic O, Djuric M, Rakocevic Z. Nanostructure and mineral composition of trabecular bone in the lateral femoral neck: implications for bone fragility in elderly women. Acta Biomaterialia 2011; 7: 3446-3451.
  • Djonic D, Milovanovic P, Nikolic S, Ivovic M, Marinkovic J, Beck TJ, Djuric M. Inter-sex differences in structural properties of aging femora: implications on differential bone fragility: a cadaver study. Journal of Bone and Mineral Metabolism 2011; 29: 449-457.
  • Djuric M, Djukic K, Milovanovic P, Janovic A, Milenkovic P. Representing children in excavated cemeteries: the intrinsic preservation factors. Antiquity 2011; 85: 250-262.
  • Busse B, Djonic D, Milovanovic P, Hahn M, Püschel K, Ritchie RO, Djuric M, Amling M. Decrease in the osteocyte lacunar density accompanied by hypermineralized lacunar occlusion reveals failure and delay of remodeling in aged human bone. Aging Cell 2010; 9: 1065-1975. (+Journal cover)
  • Djuric M, Djonic D, Milovanovic P, Nikolic S, Marshall R, Marinkovic J, Hahn M. Region-specific sex-dependent pattern of age-related changes of proximal femoral cancellous bone and its implications on differential bone fragility. Calcified Tissue International 2010; 86: 192-201.
  • Djuric M, Janovic A, Milovanovic P, Djukic K, Milenkovic P, Draskovic M, Roksandic M. Adolescent health in medieval Serbia: signs of infectious diseases and risk of trauma. Homo-Journal of Comparative Human Biology 2010; 61: 130-149.
  • Djuric MP, Milenkovic PP, Djukic KM. Dental Status of Victims from Batajnica’s Mass Graves. Collegium Antropologicum 2009; 33: 1387-1395.

Biologija tumora i oksidativna oboljenja

Semestar Naziv predmeta Status predmeta ESPB
I semestar Metodologija naučno-istraživačkog rada:

  • Uvod u naučno-istraživački rad
  • Napisati, objaviti, prezentovati i vrednovati naučno delo
  • Informatika za istraživače u oblasti medicinskih nauka
  • Izborni predmet ( od 3 izborna predmeta student sluša 1 predmet od značaja za modul koji je upisao):

1. Epidemiološka istraživanja u medicini;

2. Eksperimentalna metodologija naučnog istraživanja – dobra laboratorijska praksa;

3. Klinička istraživanja u medicini

Obavezni 5 ESPB
Biostatistika (osnovni kurs) Obavezni 4 ESPB
Istraživačka etika Obavezni 1 ESPB
Laboratorijske rotacije i rotacije između kliničkih istraživačkih jedinica Obavezni 10 ESPB
Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Obavezni 10 ESPB
II semestar Molekularna i ćelijska biologija tumora Obavezni 7.5 ESPB
Slobodni radikali u biologiji i medicini Obavezni 7.5 ESPB
Laboratorijske rotacije i rotacije između kliničkih istraživačkih jedinica Obavezni 5ESPB
Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Obavezni 10 ESPB
III semestar Epidemiologija raka Izborni 5 ESPB
Tumorski markeri Izborni 5 ESPB
Metode molekularne biologije u eksperimentalnoj i kliničkoj medicini Izborni 5 ESPB
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u onkologiji Izborni 5 ESPB
Molekularni mehanizmi delovanja lekova Izborni 5 ESPB
Hematološke neoplazme: od molekularne genetike do savremenih terapijskih modaliteta Izborni 5 ESPB
Engleski jezik u medicinskoj nauci Izborni 5 ESPB
Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Obavezni 10 ESPB
Doktorska disertacija Obavezni 15 ESPB
IV semestar Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Obavezni 15 ESPB
Doktorska disertacija Obavezni 15 ESPB
V semestar Doktorska disertacija Obavezni 30 ESPB
VI semestar Doktorska disertacija Obavezni 30 ESPB

 

Biomedicinska informatika

Doktorske studije iz Biomedicinske informatike

Program doktorskih studija iz Biomedicinske informatike na Medicinskom fakultetu u Beogradu sačinjen je tako da omogući osposobljavanje istraživača kompetentnih za izvođenje studija koje uključuju kost-efektivno i bezbedno korišćenje informacionih i komunikacionih tehnologija u sistemu zdravstvene zaštite. Napredak i razvoj informaciono-komunikacionih tehnologija i njihov sve veći značaj u medicini učinili su nužnim uvođenje edukacije iz oblasti biomedicinske informatike u sve studijske programe medicinske orijentacije. Cilj je da se podstakne, kako razvoj teoretskih koncepata za rešavanje aktuelnih problema iz oblasti biomedicinske informatike, tako i praktična primena rezultata istraživanja iz oblasti biomedicinske informatike u cilju poboljšanja zdravlja, unapređenja sistema zdravstvene zaštite i smanjenja troškova zdravstvene zaštite. Očekuje se da studenti opredeljeni za ovaj vid poslediplomskog usavršavanja nastave karijeru na univerzitetima, istraživačkim institutima i drugim specijalizovanim ustanovama koje u svojim programima imaju potrebu za sprovođenjem i primenom rezultata različitih tipova istraživanja iz oblasti biomedicinske informatike.

Biomedicinska informatika ima značajnu i nezaobilaznu ulogu pri rešavanju kvantitativnih problema iz prekliničkih, kliničkih i javnozdravstvenih oblasti medicinskih nauka zahvaljujući razvoju metoda i alata za poboljšanje kvaliteta i sigurnosti zdravstvene zaštite, uz istovremeno smanjenje troškova. Biomedicinska informatika razvija, proučava i primenjuje teorije, metode i procese stvaranja, skladištenja, pronalaženja, korišćenja, upravljanja i razmene biomedicinskih podataka, informacija i znanja. Biomedicinska informatika takođe doprinosi istraživačkom radu, posebno u oblastima kao što je analiza gena i proteina, gde se bazični biološki nalazi potom koriste za unapređenje dijagnostičkih protokola i izbora tretmana bolesti.

Nakon završenih doktorskih studija iz Biomedicinske informatike istraživači bi trebalo da budu osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova istraživanja iz oblasti biomedicinske informatike, kritičku evaluaciju i interpretaciju medicinske literature, primenu odgovarajućih analitičkih tehnika u analizi specifičnog skupa podataka, interpretaciju statističkih rezultata istraživanja, planiranje i dizajniranje istraživanja, razvoj istraživačkog protokola, uključujući i pripremu predloga projekta, kao i da postanu kompetentni za oblast istraživanja koja će biti predmet njihovog istraživačkog projekta odnosno doktorske disertacije.
STRUKTURA I ORGANIZACIJA

Doktorske studije iz Biomedicinske informatike na Medicinskom fakultetu u
Beogradu traju 3 godine (6 semestara). Sastoje se iz edukativnog i istraživačkog dela.

Edukacija se obavljala kroz predmete (obavezne i izborne) i kroz seminare. Pohađanje i polaganje svih obaveznih predmeta se odvija tokom I i II semestra doktorskih studija, dok se pohađanje i polaganje najmanje jednog izbornog predmeta odvija u III semestru doktorskih studija. Seminari su bili organizovani tokom celokupnog trajanja doktorskih studija (tj. tokom svih 6 semestara).

Istraživački deo podrazumevao izradu doktorske disertacije, odnosno istraživački projekat, čija realizacija počinje u III semestru.

PREDMETI Obavezni
1. Metodologija naučnoistraživačkog rada

2. Istraživačka etika

3. Statistika za istraživače u oblasti medicinskih nauka (bazični kurs)

4. Medicinsko-informatičke metode I

5. Medicinsko-informatičke metode II

6. Statistika za istraživače u oblasti medicinskih nauka (viši kurs)

Izborni

1. Metode evaluacije i sinteze informacija (60 časova)

2. Programski jezik i statističko okruženje (60 časova)

3. Bioinformatika (60 časova)

4. Procesiranje biomedicinskih digitalnih signala/slika (60 časova)

5. Metode odlučivanja (60 časova)
Seminari

Ova aktivnost podrazumevala kritičku analizu publikovanih studija kao i prezentaciju rezultata sopstvenih istraživanja. Svako učešće studenta na kongresu i prezentovanje rada u vidu postera ili usmenog izlaganja prethodno je izloženo na seminarima. Takođe, na seminarima se predstavljaju preliminarni ili završni rezultati tekućih istraživanja.

Istraživački projekat

Izrada doktorske disertacije počinje u III semestru (2. godina studija) u nastavnoj bazi Katedre za medicinsku statistiku i informatiku Medicinskog fakulteta u Beogradu. Izvođenje istraživanja obavlja se pod nadzorom mentora – nastavnika koji obezbeđuje uslove za istraživanje. Ako su ciljevi projekta specifični, deo istraživanja može biti ostvaren u nekoj drugoj instituciji u zemlji ali pod nadzorom mentora ili komentora sa Katedre za medicinsku statistiku i informatiku. Takođe, ukoliko bi se stvorili odgovarajući uslovi, deo istraživanja bi mogao da bude ostvaren u nekoj od naučnoistraživačkih ustanova u inostranstvu.

UPIS NA DOKTORSKE STUDIJE

• OPŠTI USLOVI: završen integrisani akademski studijski program iz medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB), ili završene akademske studije (osnovne + diplomske) iz drugih oblasti (300 ESPB). Pravo upisa direktno u drugu godinu imaju kandidati sa završenim akademskim specijalističkim studijama iz Statistike i informatike u medicini na Medicinskom fakultetu.

• SPECIFIČNI: srednja ocena iz prethodnog stepena studija najmanje 8, znanje engleskog jezika na nivou srednjeg kursa, odgovarajuće kompjuterske veštine, poželjne preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom. Svaki prijavljeni kandidat biće pozvan na intervju pred komisijom koju čine potencijalni mentori i članovi Programskog saveta doktorskih studija iz biomedicinske informatike.

Lista oredmeta na studijskom orogramu doktorskih studija iz Biomedicinske informatike

šifra Naziv oredmeta Semestar Status ESOB
I godina
1. gen_m01 Metodologija naučnoistraživačkog rada
(sačinjavaju je sledeći oredmeti):
I Obavezni 5

Uvod u naučni rad

Obavezni

1

Naoisati, objaviti, orezentovati i
vrednovati naučno delo

Obavezni

1

Informatika za istraživače u oblasti
medicinskih nauka

Obavezni

2

Epidemiološka istraživanja u medicini/ Klinička istraživanja u medicini

Izborni*

1

2. gen _m02 Statistika za istraživače u oblasti
medicinskih nauka (bazični kurs)
I Obavezni 5
3. gen _m03 Istraživačka etika I Obavezni 2
4. info_m01 Medicinsko-informatičke metode I II Obavezni-info 5
5. info _m02 Medicinsko-informatičke metode II II Obavezni-info 5
6. eod _m03 Statistika za istraživače u oblasti
medicinskih nauka (viši kurs)
II Obavezni 5
II godina
7. info _e01 Metode evaluacije i sinteze informacija III Izborni-info 5
8. info _e02 Programski jezik i statističko okruženje III Izborni-info 5
9. info _e03 Bioinformatika III Izborni-info 5
10. info _e04 Procesiranje biomedicinskih digitalnih signala/slika III Izborni-info 5
11. info _e05 Metode odlučivanja III Izborni-info 5
12. gen_m03 Eseji i orezentacije individualnog rada
kandidata, oublikovanje
I,II,III,IV Studijski
istraživački rad
45
13. info _m04 Rotacije između istraživačkih jedinica I,II Studijski
istraživački rad
15
14. eod _m04 Istraživaoe u oooulaciji I,II Studijski
istraživački
rad
15
15. gen _m05 Izrada doktorske disertacije III,IV Studijski
istraživački rad
30
III godina
16. gen _m05 Izrada doktorske disertacije V,VI Studijski
istraživački rad
60
Ukuono 180

* studenti mogu da izaberu jedan od oonuđena dva oredmeta
† student bira jedan od oonuđenih izbornih oredmeta

 

Endokrinologija

Semestar u kome se sluša

Naziv predmeta

Status predmeta

ESPB

I semestar

Metodologija naučno-istraživačkog rada

obavezni

5

Biostatistika (bazični kurs)

obavezni

II semestar Klinička endokrinologija: istraživački problemi i metode (prvi deo)

obavezni

7.5

Klinička endokrinologija: istraživački problemi i metode (drugi deo)

obavezni

7.5

III semestar

Gojaznost i energetska homeostaza

izborni

5

Dijabetes melitus i poremećaji endokrinog pankreasa

izborni

5

Poremećaji metabolizma lipida

izborni

5

Neuroendokrinologija, poremećaji osovina hipofiza nadbubreg gonade, GHRH-GHRP6/ hormon rasta/IGFI i uloga novih molekula u neuroendokrinoj kontroli energetske homeostaze

izborni

5

Tumori endokrinog sistema

izborni

5

Poremećaji tireoideje i paratireoideje

izborni

5

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Studijski istraživački rad

45

Rotacije između kliničkih istraživačkih jedinica Studijski istraživački rad

15

Epidemiologija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika obavezni 5
 

II semestar

 

Epidemiološke metode (prvi deo) obavezni 5
Epidemiološke metode (drugi deo) obavezni 5
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Klinička epidemiologija izborni 5
Skrining izborni 5
Istraživanja kvaliteta života izborni 5
Farmakoepidemiologija izborni 5
Epidemiologija kardiovaskularnih bolesti izborni 5
Epidemiologija raka izborni 5
Epidemiologija hroničnih respiratornih bolesti izborni 5
Epidemiologija zaraznih bolesti izborni 5
Epidemiologija endokrinih i metaboličkih oboljenja izborni 5
Neuroepidemiologija izborni 5
Bolničke infekcije izborni 5
Perinatalna i reproduktivna epidemiologija izborni 5
Epidemiologija reumatskih oboljenja izborni 5
Nutritivna epidemiologija izborni 5
Molekularna i genetska epidemiologija izborni 5

Zapaljenje i autoimunost

Doktorske studije na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu – smer ZAPALJENJE I AUTOIMUNOST traju tri godine i nose 180 ESPB. Imaju četiri obavezna predmeta (dva se slušaju u prvom semestru, a dva u drugom) i deset izbornih predmeta od kojih bi doktoranti trebalo da izaberu i slušaju jedan na drugoj godini studija.

Uslovi upisa na studijski program su:

  • opšti: završen integrisani akademski studijski program iz medicinskih nauka u trajanju od

6 godina (360 ESPB). Pravo upisa direktno u drugu godinu imaju kandidati sa završenim akademskim specijalističkim studijama na Medicinskom fakultetu, posle završenih integrisanih akademskih studija iz medicinskih nauka (60 ESPB),

  • specifični: srednja ocena iz prethodnog stepena studija najmanje 8, znanje engleskog na nivou srednjeg kursa, odgovarajuće kompjuterske veštine; poželjne su preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom. Svaki prijavljeni kandidat biće pozvan pred komisiju koju čine potencijalni mentor i članovi Programskog saveta doktorskih studija iz Zapaljenja i autoimunosti.

Cilj:

Cilj ovog multidisciplinarnog studijskog programa je da omogući sticanje sveobuhvatnih teorijskih i istraživačkih kompetencija u oblasti zapaljenja i autoimunosti, pri čemu se istraživači osposobljavaju za izvođenje bazičnih, kliničkih i translacionih istraživanja. Pored toga, istraživači bi trebalo da budu osposobljeni za kritičku analizu naučne i medicinske literature, uočavanje naučnih problema i njihovo rešavanje, pisanje naučnog projekta, organizovanje rada istraživačke grupe i rukovođenje naučnim projektom, kao i prezentaciju naučnih rezultata na naučnim skupovima i u naučnim časopisima.

Plan nastave:

Doktorske studije iz zapaljenja i autoimunosti se sastoje iz dela u kojem se obavlja formalna edukacija kroz nastavne module, seminare i rotacije između istraživačkih jedinica, kao i iz istraživačkog programa koji vodi ka diplomi doktora nauka.

Tokom doktorskih studija, student je obavezan da pohađa i položi četiri obavezna i jedan izborni nastavni modul. Obavezni predmeti se slušaju tokom prvog i drugog semestra, a izborni u drugoj godini studija.

a. Nastavni moduli:

Obavezni

  1. Metodologija naučno-istraživačkog rada
  2. Biostatistika (bazični kurs)
  3. Istraživačka etika
  4. Inflamacija – osnovni principi i kliničke korelacije
  5. Autoimunost – osnovni principi i kliničke korelacije

Izborni

  1. Zapaljenske i autoimunske reumatske bolesti
  2. Biomarkeri u bolestima koštano-mišićnog sistema
  3. Alergijske bolesti
  4. Sistemske bolesti, vaskulitisi i imunodeficijencije
  5. Rehabilitacija pacijenata sa zapaljenskim i autoimunskim bolestima
  6. Imunoinflamatorne i autoimunske bolesti digestivnog sistema
  7. Imunoinflamatorne i autoimunske bolesti jetre
  8. Imunoregulacija
  9. Modulacija imunskog odgovora
  10. Imunoinflamatorne i autoimunske bolesti kože

b. Rotacije između istraživačkih jedinica

Rotacije između istraživačkih jedinica odvijaju se tokom prve godine studija i imaju za cilj da osposobe studente za samostalni istraživački rad.

v. Istraživački rad, pisanje i odbrana doktorske disertacije

Najznačajniji deo doktorskih studija je aktivnost u okviru istraživačkog projekta koji će omogućiti dobijanje odgovarajućih naučnih rezultata neophodnih za pisanje i odbranu doktorske disertacije.

Po pravilu, istraživački rad kandidata se od upisivanja odvija u odgovarajućoj istraživačkoj laboratoriji/ustanovi. Ovo istraživanje je pod supervizijom mentora, koji je dužan da obezbedi odgovarajuće tehničke i materijalne uslove za istraživanje.

Deo istraživanja je moguće obaviti i u nekoj laboratoriji van Medicinskog fakulteta, u zemlji ili inostranstvu, u okviru uspostavljene naučne saradnje ili u okviru međunarodnog projekta.

Student je obavezan da prisustvuje i aktivno učestvuje u celokupnom programu doktorskih studija. Obavezan je i da tokom doktorskih studija prikazuje i prezentuje rezultate sopstvenih istraživanja kao i rezultate relevantnih istraživanja iz najnovije naučne literature a sve u cilju da razvije kritičku analizu rezultata sopstvenog istraživanja i rezultata iz savremene naučne literature, kao i da omogući sticanje sposobnosti za prezentovanje sopstvenih rezultata istraživanja.

Prijava i odbrana doktorske disertacije regulisana je posebnim pravilnikom.

Po završetku ovog studijskog programa stiče se naziv: doktor medicinskih nauka (smer: zapaljenje i autoimunost).

Časovi aktivne
nastave

ESPB
Š Naziv predmeta

S

Status
predmeta

P

SIR

PRVA GODINA

1. Gen_m01

Metodologija naučno-
istraživačkog rada

Prvi

O

3

0

5

2. Gen_m02

Biostatistika (bazični
kurs)

Prvi

O

3

0

5

3. Gen_m03 Istraživačka etika Prvi

O

1

1

1

4. Zia_m03-1

Rotacije između
istraživačkih jedinica

Prvi

O

10

10

5. Gen_m03-1

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Prvi

O

4

5

10

6. Zia_m01

Autoimunost-osnovni
principi i kliničke korelacije

Drugi O – Zia

4

6

10

7. Zia_m02

Inflamacija-osnovni
principi i kliničke korelacije

Drugi O – Zia

2

2

5

8. Gen_m03-2

Eseji i prezentacije
individualnog rada kandidata, publikovanje

Drugi

O

4

5

10

9. Zia_m03-2

Rotacije između istraživačkih jedinica

Drugi

O

5

5

10. Zia_e01

Zapaljenske i autoimunske
reumatske bolesti

Treći

I –
ZIA*
bira se
1 predmet
a

2

0

5

11. Zia_e02

Biomarkeri u bolestima
koštano-mišićnog sistema

Treći I – Zia

2

0

5

12. Zia_ e03 Alergijske bolesti Treći I – Zia

2

0

5

13. Zia_e04

Sistemske bolesti,
vaskulitisi i imunodeficijencije

Treći I – Zia

2

0

5

14. Zia_ e05

Rehabilitacija
pacijenata sa zapaljenskim i
autoimunskim bolestima

Treći I – Zia

2

0

5

15. Zia_e06 Imunoinflamatorne i autoimunske bolesti Treći I – Zia

2

0

5

Istraživanja u rehabilitaciji

Ciljevi i ishodi procesa učenja studijskog programa:
Doktorske studije iz studijskog programa – Istraživanja u rehabilitaciji, bi trebalo da
omoguće studentima sticanje specifičnih znanja i integrativnog istraživačkog iskustva koji su neophodni za istraživački rad. Studenti će biti upoznati sa najnovijim naučnim saznanjima u oblasti rehabilitacije, metodama primene specifičnih tehnika koje se koriste u istraživanju uz razumevanje etiopatogenetskih mehanizama funkcionisanja od interesa za rehabilitacione nauke. Uz aktivno učešće mentora, studenti će biti osposobljavani za formulisanje hipoteza i ciljeva istraživačkog problema, adekvatnim postavljanjem metodoloških tehnika, ovladavanjem izvođenja istraživačkog postupka i kritičkom analizom dobijenih rezultata. Predavanja i praktičan rad će biti koncipirani da studenti nauče metodološke postulate istraživačkog procesa, specifičnosti istraživanja u rehabilitaciji i da razumeju savremenu naučnu literaturu. Interaktivni rad sa studentima imaće za cilj ovladavanjem tehnika prezentacije rezultata svog rada na naučnim skupovima i pisanje naučnih publikacija. Edukacija kroz program doktorskih studije iz Istraživanja u rehabilitaciji bi trebalo da vodi formiranju kvalitetnih i modernih istraživača i univerzitetskih saradnika i nastavnika, koji će biti osposobljeni za formiranje novih istraživačkih pravaca i uvođenje novih tehnologija.

Naučni naziv:
Doktor medicinskih nauka (smer Istraživanja u rehabilitaciji)

Uslovi za upis na studijski program:

  • POSEBNI: lica sa završenim integrisanim akademskim studijskim programom iz
    medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB).
  • OPŠTI: srednja ocena iz prethodnog stepena studiranja da iznosi najmanje 8,00 (osam), poznavanje engleskog jezika do nivoa mogućnosti komunikacije i praćenja naučne literature, odgovarajuće kompjuterske veštine i poželjne preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom, odnosno vrednovanje rezultata naučno-istraživačkog rada kandidata.

Plan nastave:
Doktorske studije iz Istraživanja u rehabilitaciji na Medicinskom fakultetu
Univerziteta u Beogradu traju tri godine (180 ESPB). Sastoje se iz dela u kojem se obavlja formalna edukacija i istraživačkog programa u kome se vrši izrada doktorske disertacije.

Formalna edukacija obuhvata obavezne i izborne predmete, eseje i prezentacije individualnog rada kandidata u okviru seminara, i rotacije između istraživačkih jedinica.

U toku studija studenti pohađaju 5 obaveznih i jedan izborni predmet. Obavezni predmeti se slušaju u toku prvog i drugog a izborni u trećem semestru.

Obavezni predmeti:

• Metodologija naučnoistraživačkog rada sa bioetikom
• Biostatistika (bazični kurs)
• Funkcionalna ispitivanja i dijagnostičke metode u rehabilitaciji – M01
• Perspektive i kontraverze u istraživanjima u rehabilitaciji – M02
• Onesposobljenost i istraživanja u rehabilitaciji – M03

Izborni predmeti:

• Genetička osnova oporavka i rehabilitacije – Reha_e01
• Istraživanja uloge kontrolisane fizičke aktivnosti u prevenciji i rehabilitaciji hroničnih nezaraznih bolesti – Reha_e02
• Istraživanja i uloga multidisciplinarnog modela u rehabilitacija moždanog udara i traumatskih povreda glave i kičmene moždine – Reha_e03
• Bol u rehabilitaciji – modaliteti i kontrola bola – Reha_e04
• Funkcionalna ispitivanja za ocenu radne sposobnosti – Reha_e05
• Istraživanja uloge modaliteta fizikalne terapije i balneoklimatologije u rehabilitaciji – Reha_e06
• Istraživanja i mehanizmi adaptacije u dečjoj rehabilitaciji – Reha_e07
• Preventivne mere i terapijske intervencije u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji – Reha_e08
• Nove tehnologije i bioinžinjering u rehabilitaciji – Reha_e09

Eseji i prezentacija individualnog rada kandidata će se izvoditi na seminarima u okviru kojih će studenti predstavljati revijalne prikaze najnovijih naučnih saznanja na osnovu naučne literature iz odgovarajućih oblasti, kao i rezultate sopstvenih istraživanja.
Koordinatori obaveznih i izbornih modula:
1. Prof. dr Ivana Petronić Marković – M01
2. Prof. dr Milica Lazović – M02
3. Doc. dr Emilija Dubljanin Raspopović – M03
4. Prof. dr Ivana Novaković – Reha_e01
5. Prof. dr Milica Lazović – Reha_e02
6. Prof. dr Ljubica Konstantinović – Reha_e03
7. Doc. dr Emilija Dubljanin Raspopović – Reha_e04
8. Prof. dr Aleksandar Milovanović – Reha_e05
9. Prof. dr Dragana Matanović – Reha_e06
10. Prof. dr Ivana Petronić Marković – Reha_e07
11. Doc. dr Dragana Ćirović – Reha_e08
12. N. Sar. dr Dejan Nikolić – Reha_e09

Rukovođenje studijskim programom:

Rukovođenje studijkim programom doktorskih studija iz Istraživanja u rehabilitaciji kao i organizaciju nastave i obezbeđenje uslova za izradu doktorske disertacije, vrši Programski savet odrđen odlukom Naučnog veća Medisinskog fakulteta u Beograduu sastavu:
1. Prof. dr Ivana Petronić Marković
2. Prof. dr Milica Lazović
3. Prof. dr Ivana Novaković
4. Prof. dr Aleksandar Milovanović

Sadržaj modula

1. Funkcionalna ispitivanja i dijagnostičke metode u rehabilitaciji – M01
Cilj ovog modula je upoznavanje sa specifičnostima i značajem dijagnostičkih metoda i funkcionalnim ispitivanjima u proceni patološkog stanja i planiranja lečenja i ishoda rehabilitacije. Istraživaće se specifične dijagnostičke metode u proceni stepena funkcionalne sposobnosti kod dece i adulta, specifičnost i senzitivnost metoda kao i prediktivni modeli u proceni funkcionalnih ishoda. Studenti će biti upoznati sa tipovima i načinom izvođenja dijagnostičkih metoda i funkcionalnih testova. Takođe će biti upozanti sa funkcionalnom anatomijom i fiziologijom lokomotornog, neuromišićnog, kardiovaskularnog i pulmonalnog sistema. Osposobljavaće se za samostalno planiranje istraživačkih metoda i sprovođenje istraživanja koja su vezana za probelmatiku različite patologije.

2. Perspektive i kontraverze u istraživanjima u rehabilitaciji – M02
Cilj ovog modula je upoznavanje sa osnovama i specifičnostima u istraživanjima
različitih metoda koje se koriste u rehabilitaciji, kao i standradima na kojima počiva rehabilitacija. Analiziraće se mogućnosti i efikasnost postavljanja kliničkih standarda u rehabilitaciji na dokazima utemeljene medicine i uključivanjem tehnološkog razvoja u praksi rehabilitacije pacijenata da bi se postigli što bolji rezultati, sa posebnim osvrtom na osposobljavanje za samostalno planiranje i sprovođenje istraživanja na polju rehabilitacije. Teme ovog modula su: intervencije kako farmakološke tako i fizikalnim agensima, okupaciona i logopedska terapija, upravljanje disfagijom, neuropsihološka procena i intervencije, nutriciona terapija, uz primenu opreme za onesposobljene – pomoćne tehnologije, edukacija pacijenata i rehabilitaciona nega, perspektive i kontroverzna pitanja u istraživanjima u rehabilitaciji, doprinos rehabilitacione medicine kvalitetu života i individualnoj participaciji u društvo ljudi sa onesposobljenošću i naučnom osnovom razvoja rehabilitacionih modela koji bi doprineli poboljšanju kliničke prakse.

3. Onesposobljenost i istraživanja u rehabilitaciji – M03
Cilj ovog modula je razumevanje interakcije pojedinca sa onesposobljenošću sa okolinom
i procesa adaptacije tokom života. Istraživaće se socijalni i bihejvioralni aspekti kod pacijenata sa onesposobljenošću, mehanizmi za stimulisanje uspešne društvene integracije i uticaj okruženja na onesposobljenost sa ciljem da se definišu faktori koji mogu da se promene kako bi optimizovale individulane performanse kod ove grupe pacijenata.
Teme ovog modula su definicije, anamneza, klasifikacija i tipovi i prevalencija onesposobljenosti, kao i onesposobljenost tokom različitog životnog doba. Dodatno će se obraditi sledeće teme – zakoni u vezi sa onesposobljenošću, ljudska prava, kao i teme od značaja za osobe sa onesposobljenošću (npr. zaposlenje, edukacija, stanovanje i dr.)

4. Genetička osnova oporavka i rehabilitacije – Reha_e01
Cilj ovog modula je upoznavanje sa osnovama i specifičnostima molekularnih i
genetičkih mehanizama značajnih za procese opravka i rehabilitacije, i osposobljavanje za samostalno planiranje istraživačkih metoda i sprovođenje istraživanja koja su vezana za probelmatiku ovog tipa. Teme ovog modula su: genetička kontrola embrionalnog razvića i organogeneze kod čoveka. Genetička osnova bolesti čoveka. Metodološki pristupi u medicinskoj genetici. Genetička kontrola inflamatornog odgovora i reparacije tkiva. Genetički markeri funkcije i oporavka nervnog sistema. Genetička kontrola kardioavskularnog sistema i njegove funkcije u rehabilitaciji. Mitohondrijska genetika i njen značaj za oporavak i rehabilitaciju. Genetika mišićno
– skeletnih poremećaja. Farmakogenetika i farmakogenomika je značajna za istraživanja u rehabilitaciji.

5. Istraživanja uloge kontrolisane fizičke aktivnosti u prevenciji i rehabilitaciji hroničnih nezaraznih bolesti – Reha_e02
Cilj ovog modula je upoznavanje sa osnovama i specifičnostima u istraživanjima uloge
kontrolisane fizičke aktivnosti, optimizovanjem tolerancije na napor i evaluacijom uzroka ograničenosti tolerancije na napor. Poseban aspekt u ovom modulu će biti analiza elemenata i specifičnosti značaja dozirane fizičke aktivnosti u povećanju emocionalne stabilnosti sa krajnjim ciljem poboljšanja kvaliteta života, uz socijalnu i društvenu reintegraciju. Takođe student će biti upoznat sa metodama za osposobljavanje za samostalno planiranje istraživačkih metoda i sprovođenje istraživanja koja su vezana za ovu problematiku. Teme ovog modula su: individualna procena funkcionalnog i radnog kapaciteta; individualno doziranje fizičke aktivnosti; kontrolisana fizička aktivnost u prevenciji i tretmanu kardiovaskularnih bolesnika (ishemijska bolest srca, druge kardiovaskularne bolesti ili stanja, periferne arterijske bolesti); respiratornih oboljenja (hronična obstruktivna bolest pluća i bronhijalna astma i druge respiratorne bolesti); i neurodegenerativnih oboljenja (Parkinsonova  bolest, multipla skleroza, amiotrofična  lateralna skleroza i Alchajmerova demencija).

6. Istraživanja i uloga multidisciplinarnog modela u rehabilitacija moždanog udara i traumatskih povreda glave i kičmene moždine – Reha_e03
Upoznavanje sa istraživanjima u oblasti rehabilitacije bolesnika sa lezijom centralnog
motornog neurona i njenim uticajem na smanjenje pogoršanja i/ili onesposobljenosti, prevenciji i tretmanu komplikacija, poboljšanju funkcionisanja i obavljanja aktivnosti. Upoznavanje sa tehnološkim inovacijama u imidžingu, neurofiziologiji, molekularnoj biologiji, bihejvioralnim neuronaukama. Upozavanje sa prediktorima kratkoročnog i dugoročnog ishoda , kao i aktuelnim i potencijalnim mogućnostima uticaja na oporavak. Upoznavanje sa terapijskim mogućnostima za smanjenje oštećenja i promovisanje mehanizama reparacije, uključujući gensku terapiju. Osposobljavanje studenata za samostalno planiranje istraživanja, izbora metoda istraživanja i sprovođenja istraživanja u svim fazama rehabilitacionog procesa ovih bolesnika.

7. Bol u rehabilitaciji – modaliteti i kontrola bola – Reha_e04
Cilj ovog modula je razumevanje uticaja bola na funkcionalni oporavak pacijenta, i
uloge fizijatra u primeni fizikalnih modaliteta, i drugih farmakoloških i nefarmakoloških metoda u reševanju istog. U tom smislu studenti treba da su u stanju da prepoznaju pacijenta sa bolom i da izmere bol, razumeju kakve posledice bol ima na pacijentov kvalitet života, poznaju i umeju da primene metode analgezije kao efikasnog načina kontrole bola za većinu pacijenata, kao i da klasifikuju te metode u odnosu na terapijsku shemu, budu u stanju da procene efikasnost određene terapije, poznaju i umeju da primene indikacije za odgovarajuću psihoterapiju za lečenje bola. Takođe, studenti treba da poznaju patofiziološke i psihološke posledice neadekvatno lečenog akutnog bola, razumeju neuropatski bol u rehabilitaciji, kao i da poznaju razliku između običnih bolnih sindroma i kompleksnih sindroma podložnih mehanizmima hronifikacije, kao i posledični značaj za njihovo lečenje.

8. Funkcionalna ispitivanja za ocenu radne sposobnosti – Reha_e05
Cilj ovog modula je upoznavanje sa osnovama i specifičnostima u oblasti ocenjivanja
radne sposobnosti kao i osnovnim elementima funkcionalne dijagnostike i ispitivanja pojedinih sistema a u cilju adekvatnog ocenjivanja preostale radne sposobnosti kod profesionalnih i drugih oboljenja i povreda. Teme ovog modula su: osnove procene radne sposobnosti; faktori rizika za nastanak radne onesposobljenosti usled profesionalnih bolesti i drugih oboljenja i oštećenja; metode ispitivanja radne sposobnosti. Specifičnosti funkcionalne dijagnostike; specifičnosti laboratorijskih analiza u ispitivanju radne sposobnosti; klasifikacija stepena radne onesposobljenosti i mogućnosti da se rehabilitacionim metodama optimalno poboljša funkcionalna sposobnost pacijenata sa hroničnim stanjima i oboljenjima.

9. Istraživanja uloge modaliteta fizikalne terapije i balneoklimatologije u rehabilitaciji – Reha_e06
Upoznavanje sa elektrofiziološkim osnovama nadražljivosti i provodljivosti nervnih
i mišićnih ćelija pod dejstvom fizikalnih agenasa. Upoznavanje sa osnovama i specifičnostima u istraživanjima uloge modaliteta fizikalne terapije i balneoklimatologije u prevenciji i rehabilitaciji obolelih i povređenih, kao i osposobljavanje za samostalno planiranje i sprovođenje istraživanja koja su vezana za ovu probelmatiku. Upoznavanje sa dokazima za upotrebu fizikalnih modaliteta i efekata prirodnih balneoklimatoloških faktora u lečenju različitih oboljenja,stanja i povreda. Poseban osvrt na mogućnosti i efikasnosti upotrebe različitih fizikalnih agenasa u terapiji hroničnog bola i hroničnih oboljenja kao savremene teme u medicini.

10. Istraživanja i mehanizmi adaptacije u dečjoj rehabilitaciji – Reha_e07
Cilj modula je da se student upozna sa osnovama i specifičnostima istraživanja u
oblasti rehabilitacije, adapatabilnim mogućnostima i efektima plasticiteta kod dece. Osposobljavaće se za samostalno planiranje istraživačkih metoda i sprovođenje istraživanja koja su vezana za specifična stanja i oboljenja u dečjem uzrastu. Takođe, student će biti upoznat sa osnovama etiopatogeneze kongenitalnih anomalija, neuromišićnih oboljenja, sindroma i posttraumatskih stanja kod dece, uz poseban osvrt na motorni razvoj deteta. Biće upoznati sa ciljem i principima rane rehabilitacije i fizikalne terapije radi prevencije komplikacija i poboljšanja stanja kod svih pedijatrijskih i hirurških pacijenata kao i svih uzrasta od neonatusa do adolescenata. Upoznaće se sa primenom adaptivnih testova u proceni funkcionalnog stanja deteta primenom fizikalnih agenasa i rehabilitacionih procedura u zavisnosti od uzrasta, pola i stanja pacijenta i shodno uspehu lečenja, mogućnostima promene terapijskih programa

11. Preventivne mere i terapijske intervencije u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji – Reha_e08
Cilj ovog modula je upoznavanje sa mogućim mehanizmima povreda i rehabilitacijom
posle mišićnoskeletnih povreda. Analiziraće se biomehanika humanog pokreta i artrokinematika u patološkim stanjima lokomotornog sistema. U sklopu ispitivanja metoda rehabilitacije student će biti upoznat sa tehnikama neuromišićne adaptacije
na vežbe, metodama motornog učenja i motorne kontrole, kontrole hoda i posture. Takođe će se upoznati sa elementima biomehanike u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji sa posebnm osvrtom na neurološke aspekte u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji kroz ukazivanje na značaj multidisciplinarnog lečenja u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji. Analiziraće se metode i specifičnosti mera prevencije povreda, rehabilitacije oštećenja i oboljenja mišićnoskeletnog sistema i reumatoloških oboljenja i stanja. Zaseban deo će biti posvećen metodama kliničkog istraživanja u kliničkoj mišićnoskeletnoj rehabilitaciji kao i metodama istraživanja u oblasti neuromišićne kontrole i posture.

12. Nove tehnologije i bioinžinjering u rehabilitaciji – Reha_e09
Cilj ovog modula je upoznavanje sa osnovama i specifičnostima novih tehnologija u
dijagnostici, fizikalnoj i rehabilitacionoj terapiji i ortotsko-protetskoj terapiji. Student će takođe biti upoznat sa osnovama primene robotike u poboljšanju funkcije kod pacijenata sa neurološkim obolenjima i u funkciji gornjih i donjih ekstremiteta u toku protetske rehabilitacije kod amputiranih pacijenata i kod malignih oboljenja. Osposobljavaće se za samostalno planiranje istraživačkih metoda i sprovođenje istraživanja koja su vezana za problematiku ovog tipa. Teme ovog modula su: klinička anatomija i fiziologija lokomotornog i neuro-mišićnog sistema; primena novih tehnologija u dijagnostici i terapiji radi procene stepena funkcionalne onesposobljenosti, odabira terapijskih modaliteta i kapaciteta oporavka radi poboljšanja funkcionalnog statusa i kvaliteta života; začaj i uloga regenerativne medicine u rehabilitaciji; i restorativna neuromodulacija.

Časovi aktivne
nastave

ESPB
Š Naziv predmeta S Status
predmeta
P SIR

PRVA GODINA

1.

Gen_m01 Metodologija naučnoistraživačkog rada Prvi

O

3

0

5

2.

Gen_m02 Statistika za istraživače u oblasti
biomedicinskih nauka (bazični kurs)
Prvi

O

3

0

4

3.

Gen_m03 Istraživačka etika Prvi

O

1

1

1

4.

Gen_m04-1 Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Prvi

O

3

4

10

5.

Reha _m03-1 Rotacije između istraživačkih
jedinica
Prvi

O

0

10

10

6.

Reha _m01 Funkcionalna ispitivanja i dijagnostičke metode u rehabilitaciji Drugi O-rehab

2

4

5

 

7.

 

Reha _m02

Perspektive i kontraverze u
istraživanjima u rehabilitaciji
 

Drugi

 

O-rehab

 

2

 

4

 

5

 

8.

 

Reha_m03

Onesposobljenost i istraživanja u
rehabilitaciji
 

Drugi

 

O-rehab

 

2

 

4

 

5

9.

Gen_m04-2 Eseji i prezentacije individualnog
rada kandidata, publikovanje
Drugi

O

4

2

10

10. Reha_m03-2 Rotacije između istraživačkih
jedinica
Drugi

O

0

5

5

DRUGA GODINA

 

11.

 

Reha _e01

Genetička osnova oporavka u
rehabilitaciji
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

12.

 

Reha _e02

Istraživanja uloge kontrolisane fizičke
aktivnosti u prevenciji i rehabilitaciji horničnih nezaraznih bolesti
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

13.

 

Reha _e03

Istraživanja i uloga
multidisciplinarnog modela u rehabilitaciji moždanog udara i traumatskih povreda glave i kičmene moždine
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

14.

 

Reha _e04

Bol u rehabiltaciji: modaliteti i
kontrola bola
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

15.

 

Reha _e05

Funkcionalna ispitivanja za ocenu radne
sposobnosti
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

16.

 

Reha _e06

Istraživanja uloge modaliteta fizikalne
terapije i balneoklimatologije u rehabilitaciji
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

17.

 

Reha _e07

Istraživanja i mehanizmi adaptacije u
dečjoj rehabilitaciji
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

18.

 

Reha_e08

Preventivne mere i terapijske
intervencije u mišićnoskeletnoj rehabilitaciji
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

 

19.

 

Reha _e09

Nove tehnologije i bioinženjering u
rehabilitaciji
 

Treći

 

I-rehab

 

3

 

0

 

5

20. Gen_m06-3 Engleski jezik u medicinskoj nauci Treći

I

5

21. Gen_m04-3 Eseji i prezentacije individualnog rada
kandidata, publikovanje
Treći

O

5

2

10

22. Gen_m04-4 Eseji i prezentacije individualnog rada
kandidata, publikovanje
Četvrti

O

5

5

15

 

23.

Gen_m05-1  

Izrada doktorske disertacije

Treći

Četvrti

 

O

0

10

15

Gen_m05-2

0

10

15

TREĆA GODINA

24. Gen_m06-1  

Izrada doktorske disertacije

Peti

Šesti

 

O

0

20

30

Gen_m06-2

0

20

30

Javno zdravlje

Doktorske studije iz javnog zdravlja

Doktorske studije na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu – smer JAVNO ZDRAVLJE traju tri godine i nose 180 ESPB. Imaju pet obaveznih predmeta koji se slušaju na prvoj godini studijskog programa i 13 izbornih od kojih bi doktorandi trebalo da izaberu i slušaju tri na drugoj godini. Obavezna javno zdravstvena rotacija se odnosi na determinante zdravlja tokom koje bi doktorandi trebalo da obrade jednu temu koja se odnosi na oblast iz koje će raditi disertaciju i da publikuju rad. Studijski istraživački rad doktoranada obuhvata pisanje seminarskih radova, eseja i publikacija sa individualnom i grupnom prezentacijom rezultata istraživanja. Treća godina studija je predviđena za izradu doktorske disertacije.

Cilj studijskog programa je da omogući sticanje sveobuhvatnih teorijskih i istraživačkih kompetencija u oblasti javnog zdravlja, a posebno proučavanja determinanti zdravlja, istraživanja zdravstvene politike i menadžmenta, zdravstvenog sistema, promocije zdravlja, životne i radne sredine, pri čemu se istraživači osposobljavaju za izvođenje multidisciplinarnih, integrisanih i participatornih javnozdravstvenih istraživanja, koristeći metode rezličitih nauka: epidemiologije, biostatistike, medicinske antropologije i sociologije, zdravstvene ekonomike, politike.

Uslovi za upis na studijski program su:

OPŠTI: završen integrisani akademski studijski program iz medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB), ILI završene akademske studije (osnovne + diplomske) iz drugih oblasti (300 ESPB). Pravo upisa direktno u drugu godinu imaju kandidati sa završenim akademskim specijalističkim studijama na Medicinskom fakultetu, posle završenih integrisanih akademskih studija iz medicinskih nauka (60 ESPB) ILI kandidati sa završenom akademskom specijalizacijom iz Javnog zdravlja (60 ESPB), ILI završenim diplomskim akademskim studijama – master iz Zdravstvene politike i menadžmenta (60 ESPB) ILI iz Javnog zdravlja (60 ESPB) uz propisane uslove polaganja pedmeta koji nisu bili obuhvaćeni navedenim programima.

SPECIFIČNI: srednja ocena iz prethodnog stepena studija najmanje 8, znanje engleskog jezika na nivou srednjeg kursa, odgovarajuće kompjuterske veštine, poželjne preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom. Svaki prijavljeni kandidat biće pozvan na intervju pred komisijom koju čine potencijalni mentori i članovi Programskog saveta doktorskih studija iz javnog zdravlja.

Tokom ovog studijskog programa se očekuje da studenti budu osposobljeni za izvođenje svih faza javnozdravstvenih istraživanja, uključujći i diseminaciju istraživačkih rezultata i etička razmatranja, kao i da primenjuju kvantitativne i kvalitativne istraživačke metode, metode evaluacije i metode odlučivanja koje odgovaraju širokom spektru disciplina povezanih sa javnim zdravljem – prevencijom poremećaja zdravlja, produžavanjem života i unapređenjem zdravlja pomoću organizovanih napora društva.

Po završetku ovog studijskog programa stiče se naziv: doktor medicinskih nauka (smer javno zdravlje).

Osnovni podaci o studijskom programu

Publikovani radovi na doktorskim studijama iz javnog zdravlja

  1. Antić LJ, Đikanović B, Vuković D, Matejić B. Factors associated with preventive practices for cervical cancer in women in Serbia: Data from the National Population Health Survey in Serbia 2006.HEalthMED 2012;6(4):1265-78. (M23)

Programski savet doktorskih studija iz javnog zdravlja

Programski savet doktorskih studija iz javnog zdravlja je konstituisan 2009. godine i čine ga sledeći nastavnici:

  1. Profesorka dr Snežana Simić – predsednica
  2. Profesorka Jelena Marinković – Erić
  3. Profesorka dr Tatjana Pekmezović
  4. Profesorka dr Gorica Sbutega Milošević
  5. Profesor dr Petar Bulat

Kardiologija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta

ESPB

I semestar

Metodologija naučno-istraživačkog rada

obavezni

5

Biostatistika (bazični kurs)

obavezni

5

II semestar

Savremena kardiovaskularna nauka: Bazični principi i translacija prema kliničkim temama

obavezni

5

Savremena kardiovaskularna nauka: Kliničke aktuelnosti

obavezni

5

Biostatistika (viši kurs)

izborni

5

III semestar

Koronarna bolest

izborni

5

Hipertenzija

izborni

5

Plućna cirkulacija, plućna embolija i plućna hipertenzija

izborni

5

Urođene bolesti srca i velikih krvnih sudova kod dece i odraslih

izborni

5

Srčana insuficijencija

izborni

5

Bolesti srčanog mišića i perikarda

izborni

5

Bolesti srčanih zalistaka

izborni

5

Klinička elektrofiziologija

izborni

5

Elektrostimulacija srca

izborni

5

Invazivna i interventna kardiologija

izborni

5

Kardiovaskularna hirurgija

izborni

5

Farmakologija kardiovaskularnog sistema

izborni

5

Epidemiologija i prevencija bolesti kardiovaskularnog sistema

izborni

5

Neinvazivna dijagnostika kardiovaskularnog sistema

izborni

5

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Studijski istraživački rad

45

Rotacije između kliničkih istraživačkih

jedinica

Studijski istraživački rad

15

Medicinska farmakologija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Farmakodinamija obavezni 4
Farmakokinetika i neželjene interakcije lekova obavezni 4
Specijalna klinička farmakologija obavezni 7
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Laboratorijske tehnike u farmakologiji izborni 5
Lekovi u regulaciji tonusa glatkih mišića i endotela izborni 5
Neuropsihofarmakol-ogija izborni 5
Farmakologija kardiovaskularnog sistema izborni 5
Anestezija i analgezija izborni 5
Etičnost ispitivanja na životinjama i ljudima izborni 5
Pedijatrijska farmakologija izborni 5
Neurogena kontrola kardiovaskularnog sistema izborni 5
Farmakogenetika izborni 5

Mikrobi i infekcija
Molekularna medicina

Cilj:

Prvenstvena namena doktorskih studija iz molekularne medicine je kvalitetno obrazovanje istraživača, koji bi posle završenih studija trebalo da steknu bazično razumevanje molekularnih mehanizama nastanka bolesti, razumevanje tehnika molekularne i ćelijske biologije u dijagnostici kao i potencijalnoj primeni u terapijskim intervencijama. Pored toga, oni bi trebalo da budu osposobljeni za kritičku analizu naučne i medicinske literature, uočavanje naučnih problema i njihovo rešavanje, pisanje naučnog projekta, organizovanje rada istraživačke grupe i rukovođenje naučnim projektom, kao i za prezentaciju naučnih rezultata na naučnim skupovima i u naučnim časopisima. Doktorske studije iz molekularne medicine bi trebalo da postanu izvor kvalitetnih i modernih univerzitetskih nastavnika, koji će biti spremni da odgovore potrebama za sve višim standardima obrazovanja na polju biomedicinskih nauka i medicine.

 

PLAN NASTAVE

Doktorske studije iz molekularne medicine na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu traju tri godine (180 ESPB). Sastoje se iz dela u kojem se obavlja formalna edukacija kroz nastavne module, seminare i laboratorijsku rotaciju, kao i iz istraživačkog programa koji vodi ka diplomi doktora nauka.

Tokom doktorskih studija, student je obavezan da pohađa i položi 4 obavezna i 1 izborni nastavni modul. Obavezni predmeti slušaju se tokom prva 2 semestra, a izborni u trećem semestru.

a. Nastavni moduli:

Obavezni

  • Metodologija naučno-istraživačkog rada, koja se sastoji od modula
  • Biostatistika
  • Molekularna genetika čoveka
  • Osnovi ćelijske biologije

Izborni

  • Molekularna i ćelijska imunologija
  • Ćelijska signalizacija
  • Molekularni mehanizmi delovanja lekova
  • Neurobiologija
  • Molekularna onkologija
  • Molekularna patologija bolesti
  • Molekularna mikrobiologija
  • Homeostaza ćelija, organa i organskih sistema

 

b. Laboratorijska rotacija

Svaki student tokom prve i druge godine treba da provede određeno vreme u laboratorijama Instituta za humanu genetiku, Instituta za sudsku medicinu, Instituta za medicinsku i kliničku biohemiju i Instituta za mikrobiologiju i imunologiju Medicinskog fakulteta, da bi upoznao i savladao različite metodologije istraživanja iz domena molekularne i ćelijske biologije, neophodne za nastavak studija i istraživački rad. Veštine koje treba savladati tokom ovih rotacija obuhvataju osnovne principe rada sa kulturama ćelija, analize nukleinskih kiselina, metode molekularne genetike, imunohemijske analize i osnovne principe protočne citofluorimetrije. Savladavanje ovih veština potvrđuje odgovorni nastavnik.

 

c. Seminari („Journal Club“)

Tokom čitavih studija student je obavezan da prisustvuje i aktivno učestvuje na seminarima tipa „Journal Club“. Na seminarima će se po posebnom rasporedu prikazivati rezultati relevantnih istraživanja iz najnovije naučne literature, kao i prezentacija rezultata sopstvenih istraživanja studenata doktorskih studija. Cilj ovih seminara je da razvije kritičku analizu savremene naučne literature, kao i da omogući sticanje sposobnosti za prezentovanje sopstvenih rezultata istraživanja.

 

d. Istraživački rad, pisanje i odbrana doktorske disertacije

Najznačajniji deo doktorski studija je aktivnost u okviru istraživačkog projekta koji će omogućiti dobijanje odgovarajućih naučnih rezultata neophodnih za pisanje i odbranu doktorske disertacije.

Po pravilu, istraživački rad kandidata se od upisivanja doktorskih studija odvija u odgovarajućoj istraživačkoj laboratoriji. Ovo istraživanje je pod supervizijom mentora, koji je dužan da obezbedi odgovarajuće tehničke i materijalne uslove za istraživanje.

Deo istraživanja je moguće obaviti i u nekoj laboratoriji van Medicinskog fakulteta, u zemlji ili inostranstvu, u okviru uspostavljene naučne saradnje ili u okviru međunarodnog projekta.

Prijava i odbrana doktorske disertacije regulisana je posebnim pravilnikom.

Semestar u kome se sluša

Naziv predmeta

Status predmeta

ESPB

I semestar

Metodologija naučno-istraživačkog rada

obavezni

5

Biostatistika (bazični kurs)

obavezni

5

II semestar

Molekularna genetika čoveka

obavezni

7.5

Ćelijska biologija

obavezni

7.5

III semestar

Molekularna i ćelijska imunologija

izborni

5

Neurobiologija

izborni

5

Molekularna onkologija

izborni

5

Molekularna patologija bolesti

izborni

5

Molekularna mikrobiologija

izborni

5

Homeostaza ćelija, organa i organskih sistema

izborni

5

Ćelijska signalizacija

izborni

5

Molekularni mehanizmi delovanja lekova

izborni

5

Neurologija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Neurobiologija obavezni 5
Neuroimidžing obavezni 5
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Vaskularne bolesti nervnog sistema izborni 5
Degenerativne bolesti nervnog sistema izborni 5
Klinička neurofizologija (EEG i EP) sa epileptologijom izborni 5
Neuroimunologija i demijelinizacione bolesti nervnog sistema izborni 5
Demencije izborni 5
Neuromišićne bolesti sa EMNG izborni 5
Dečija neurologija izborni 5
Bol u neurologiji izborni 5
Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje Studijski istraživački rad 45
Rotacije između kliničkih istraživačkih

jedinica

Studijski istraživački rad 15

Neuronauke

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada sa bioetikom obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Anatomija i razvoj nervnog sistema obavezni 5
Molekularna biologija nervnog sistema obavezni 7,5
Neurofiziologija obavezni 2,5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Metode vizuelizacije nervnog sistema izborni 5
Bihejvioralne neuronauke izborni 5
Neurobiološke osnove mentalnih poremećaja izborni 5
Neuroendokrinologija izborni 5
Neurofarmakologija izborni 5
Primena računara u neuronaukama izborni 5
Cerebrovaskularna biologija izborni 5
Degenerativne bolesti nervnog sistema izborni 5
Neuroimunologija i demijelinizacione bolesti nervnog sistema izborni 5
Fiziologija ponašanja i hronobiologija izborni 5

Nefrologija

Semestar u kome sesluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Klinička nefrologija: istraživački problemi i metode obavezni 10
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Akutno oštećenje bubrega izborni 5
Hronična insuficijencija bubrega izborni 5
Glomerulske bolesti izborni 5
Tubulointersticijske bolesti bubrega izborni 5
Nasledne bolesti bubrega i mokraćnih kanala izborni 5
Vaskularne bolesti bubrega izborni 5
Neinvazivna dijagnostika u bolestima bubrega izborni 5
Ekstrakorporalna depuracija i transplantacija bubrega

Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama
Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinamaStruktura studijskog programaRukovodioci modulaNastavne aktivnosti

Trajanje i ciljevi programa

Doktorske akademske studije Medicinskog fakulteta, modul „Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama“ se organizuju kao trogodišnje studije. Ukupan broj ESPB bodova je 180. Cilj studija je da omogući sticanje sveobuhvatnih teorijskih i istraživačkih kompetencija u oblasti primenjenih istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama. Studije su zasnovane na multidisciplinarnoj platformi mehanizama, faktora adaptacije i modulacije motornih i psihofizičkih spsobnosti kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

Struktura programa

Strukturom i sadržajem obaveznih i izbornih predmeta obuhvaćene su: bazične teme (anatomija, biomehanika, medicinska fiziologija, genetika i imunologija); specifičnosti adaptacije svih organskih sistema u odgovoru na fizičku aktivnost i njihova integrativno-hijerarhijska povezanost; specifične teme vezane za sport i motorne veštine; fizička aktivnost u prevenciji i terapiji, kao i značajni klinički sindromi.

Struktura ovih studija sadrži listu obaveznih i izbornih predmeta, kao i aktivnosti čija se nastava odvija u prva tri semestra studija.

Semestar Struktura i sadržaj
I

 

Obavezni zajednički predmeti: Metodologija naučno-istraživačkog rada (4ESPB); Statistika za istraživače u oblasti biomedicinskih nauka (bazični kurs) (5ESPB); Istraživačka etika (1 ESPB); Aktivnosti: eseji prezentacije, publikacije (10 ESPB) Rotacije između istraživačkih jedinica (10 ESPB)

30 ESPB

II

 

Obavezni predmeti specifični za modul Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost (5 ESPB); Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti (5 ESPB); Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti (5 ESPB). Aktivnosti: eseji prezentacije, publikacije (10 ESPB) Rotacije između istraživačkih jedinica (5 ESPB)

30 ESPB

III

 

Izborni predmet (1 od 12 ponuđenih)* (5 ESPB) Aktivnosti: eseji prezentacije, publikacije (10 ESPB); Izrada doktorske disertacije-studijski istraživački rad (15 ESPB)

30 ESPB

IV Izrada publikacija i doktorske disertacije

Eseji, prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (15 ESPB); Izrada doktorske disertacije-studijski istraživački rad (15 ESPB)

30 ESPB

V i VI Izrada doktorske disertacije

Izrada doktorske disertacije-studijski istraživački rad (30 ESPB)

60 ESPB

*Detaljan spisak i opis predmeta videti pod Struktura programa

 

Realizacija programa

Program će se realizovati uz korišćelje savremenih istraživačkih metoda u Klinikama i Istraživačkim laboratorijama Medicinskog fakulteta Unverziteta u Beogradu,

Uslovi upisa na studijski program su:

OPŠTI: Završene integrisane akademske studije iz medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB); ili akademske studije Filozofskog fakulteta-odsek psihologija, Fakulteta za sport i fizičko vaspitanje i Fakulteta za specijalnu edukaciju i rehabilitaciju, kada su studenti na prethodnim nivoima studija ostvarila najmanje 300 ESPB;

SPECIFIČNI: srednja ocena iz prethodnog stepena studija najmanje 8, znanje engleskog jezika na nivou srednjeg kursa, odgovarajuće kompjuterske veštine. Poželjne su preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom.

Svaki prijavljeni kandidat biće pozvan na intervju pred komisijom koju čine članovi Programskog saveta.

Po završetku studijskog programa stiče se naziv: doktor medicinskih nauka – smer primenjena istraživanja u sportu i motornim veštinama.

Programski savet: Prof. dr Ljubica Konstantinović, Akademik Prof. dr Dragan Micić, Prof. dr Marko Bumbaširević, Prof. dr Tomislav Jovanović, Prof. dr Sanja Mazić

Doktorske akademske studije Medicinskog fakulteta, modul „primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama“, se organizuju kao trogodišnje studije, Ukupan broj ESPB bodova je 180.

U prvom semestru, u okviru svih modula doktorskih akademskih studija nalaze se dva obavezna predmeta i dve obavezne aktivnosti (30 ESPB ukupno):

1. Metodologija naučno-istraživačkog rada (4 ESPB),

a. Uvod u naučni rad;

b. Napisati, objaviti, prezentovati i vrednovati naučno delo;

v. Informatika za istraživače u oblasti medicinskih nauka;

g. Izborni predmet (od 3 izborna predmeta student sluša 1 predmet od značaja za za svoje istraživanje):

  • Epidemiološka istraživanja u medicini
  • Eksperimentalna metodologija naučnog istraživanja-dobra laboratorijska praksa
  • Klinička istraživanja u medicini

2. Statistika za istraživače u oblasti biomedicinskih nauka (bazični kurs) (5 ESPB),

3. Istraživačka etika (1 ESPB).

4. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

5. Rotacije između istraživačkih jedinica (10 ESPB).

U drugom semestru, u okviru modula Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama nalaze se tri obavezna predmeta i dve obavezne aktivnosti (30 ESPB ukupno):

1. Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost (5 ESPB),

2. Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti (5 ESPB),

3. Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti (5 ESPB),

4. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

5. Rotacije između istarživačkih jedinica (5 ESPB).

Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost

Fizička aktivnost je važan stimulus organizma i zbog toga istraživanja adaptivnih mehanizama predstavljaju bazična istraživanja u ovoj oblasti. Adaptivni odgovor organizma na fizičku aktivnost zavisi od više faktora: pola, rase, uzrasta (deca, stari…), utreniranosti (sportisti i nesportisti), stanja organizma (trudnoća), bolesti (prisustvo ili odsustvo). Zbog ovako kompleksnog istraživačkog problema, istraživanja adaptivnih mehanizama odgovora na fizičku aktivnost, zahtevaju integrativni pristup. Zato je cilj ovog predmeta da sagleda adaptivne mehanizme iz svih uglova i objasni studentima osnovne i potencijalne mehanizme odgovora organizma na fizičku aktivnost. Studenti će tako biti osposobljeni za samostalno uočavanje naučnih problema u ovoj oblasti i njihovo rešavanje.

Sadržaj predmeta: Akutni odgovor i adaptacija organskih sistema na povremenu ili kontinuiranu fizičku aktivnost kod zdravih, sportista i bolesti i stanja koja narušavaju fizičku aktivnost. Adaptaciji kardiovaskularnog sistema, Adaptacija mišićno skeletnog sistema, Adaptacija respiratornog sistema, Adaptacija humoralnog sistema, Adaptacija imunskog sistema, Energetski izvori za mišićnu kontrakciju, Ishrana i suplementacija. Specifičnosti odgovora organskih sistema na povremenu ili kontinuiranu fizičku aktivnost u odnosu na pol (muški, ženski), u različitim životnim dobima (deca, stari) i fiziološkim stanjima (trudnoća, laktacija).

Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti

U okviru naučno-istraživačog polja medicine sporta sa motornim veštinama, važan deo zauzimaju funkcionala testiranja i ispitivanje motornih sposobnosti. Naročito su važna sa aspekta naučno-istraživačkog rada, gde na osnovu određenih parametara funkcionalnih i motornih sposobnosti mogu da se objasne mnogi događaji u vezi sa odgovorom organizma na fizičku aktivnost. Zato je važno da studenti doktorskih studija, ovog modula budu upoznati sa mogućnostima funkcionalnih testiranja i ispitivanja motornih sposobnosti. Ova znanja bi studenti mogli da primene u svom daljem naučno-istraživačkom radu.

Sadržaj predmeta: Metode procene antropometrijskih parametara. Metode procene nutritivnog i hormonskog statusa. Ispitivanje bioenergetskog metabolizma, ispitivanje parametara anaerobnog i aerobnog metabolizma. Ispitivanje genetskog statusa. Ispitivanje imunskog statusa. Ispitivanje funkcije kardiorespiratornog sistema. Ispitivanje funkcije mišićno skeletnog sistema. Principi selekcije parametara i testova mišićno skeletne funkcije. Kliničke i kinematičke metode procene motorne sposobnosti. Značaj savremenih neurofizioloških i metoda vizuelizacije u ispitivanju motornih sposobnosti. Psihosocijalna procena u ispitivanju funkcionalnih i motornih sposobnosti. Doping kontrola.

Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti

Jedan veliki deo istraživanja u medicini sporta sa motornim veštinama zauzima pristup „vežbanje je lek“ (ili eng., exercise is medicine). Koliko fizička aktivnost ima pozitivan ili negativan efekat na zdravlje pacijenata, kao i činjenicu da li moduliše odgovor standardne terapije oboljenja, predmet je mnogobrojnih stručnih i naučnih debata. Zato je važno da se celo ovo polje istraživanja, približi studentima doktorskih studija kako bi oni dobili nova znanja o tome kako fizička aktivnost utiče na određene kliničke sindrome i stanja u oblasti medicine sporta.

Sadržaj predmeta: Upoznavanje sa dijagnostičkim principima i terapijskim intervencijama kod kliničkih sindroma i stanja u oblasti sporta i fizičke aktivnosti. Povrede u sportu, mehanizmi i specifičnosti vezane za pojedine sportske discipline. Akutne i hronične bolesti sportista Poremećaji svesti kod sportista. Iznenadna srčana smrt. Sindrom zamora u sportista. Značaj fizičke aktivnosti u očuvanju zdravlja i kontroli faktora rizika za hronične nezarazne bolesti). Bolesti i povrede koje narušavaju fizičku aktivnost. Značaj fizičke aktivnosti u hroničnim nezaraznim bolestima (kardiovaskularne, šećerna bolest). Specifičnosti sportske i fizičke aktivnosti u onesposobljenih osoba.

U trećem semestru, studenti biraju jedan izborni predmet sa spiska i počinju izradu doktorske disertacije (30 ESPB ukupno):

1. Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta (5 ESPB),

2. Motorna kontrola i motorno učenje (5 ESPB),

3. Modulacija motornih sposobnosti i nove tehnologije (5 ESPB),

4. Faktori funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti (5 ESPB),

5. Specifičnosti adaptacije organizma u različitim sportskim disciplinama (5 ESPB),

6. Istraživanje odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost (5 ESPB),

7. Prilagođavanje imunskog sistema na fizičku aktivnost (5 ESPB),

8. Fizička aktivnost i starenje (5 ESPB),

9. Reparativna i regenerativna medicina (5 ESPB),

10. Genetski aspekti fizičke aktivnosti (5 ESPB),

11. Fizička aktivnost i mentalno zdravlje (5 ESPB),

12. Bazični aspekti nutricije, suplementacije i dopinga u sportu i fizičkoj aktivnosti (5 ESPB),

13. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

14. Izrada doktorske disertacije (15 ESPB),

1.Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta

Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta predstavljaju posebnu oblast istraživanja. Specifičnosti ovog polja su primena fizičkih zakona, matematičkih jednačina, osnova mehanike i anatomije u objašnjenju parametra pokreta mišićno-skeletnog sistema ali i kardiovaskularnog i drugih sistema tokom fizičke aktivnosti. Očekuje se da studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, budu osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova savremenih bazičnih i kliničkih istraživanja biofizičkih i anatomskih osnova pokreta kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

Sadržaj predmeta: Osnovi mehanike (vektor, brzina, ubrzanje, centar mase, sila, moment sile). Poluga. Sistem poluga. Osnovi rotacionog kretanja (ugaona brzina, ugaono ubrzanje, frekvencija). Dinamika protoka fluida. Kretanje u fluidu. Rad i snaga. Biomehanička analiza. Morfologija i funkcija zglobova gornjeg ekstremiteta (grudnoključni i natplećnoključni zglob, zglob ramena, lakta i ručja), kao i dejstvo pojedinih mišića na njih. Morfologija i funkcija zglobova donjeg ekstremiteta (zglob kuka, kolena, donji i gornji skočni zglob i poprečni zglob nožja), kao i dejstvo pojedinih mišića na njih. Patološki procesi koji dovode do delimične ili nepotpune pokretljivosti zglobova gornjeg i donjeg ekstremiteta. Korelacija radiografskog nalaza sa kliničkom slikom kod pacijenata sa ograničenim pokretima u zglobu.

2.Motorna kontrola i motorno učenje

Pokreti tokom fizičke aktivnosti su omogućeni zahvaljujući udruženosti viših nervnih funkcija motorne kore ali i motornog učenja. Ovo je jedno novo polje istraživanja, nedovoljno ispitivano, i otvoreno za mnogobrojna istraživanja kako na životinjama, tako i na humanoj populaciji ali i uključivanje novih informacionih tehnologija. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa teoretskim i analitičkim sredstvima neophodnim za istraživanje procesa i mehanizama koji se nalaze u osnovi izvođenja pokreta, motorne kontrole i motornog učenja, kao i sa metodama istraživačkog rada u oblasti motorne kontrole i motornog učenja kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.
Sadržaj predmeta: Fiziologija izvođenja pokreta, motorne kontrole i motornog učenja. Strukturalna i integrativna organizacija motornog sistema. Osnovne karakteristike motornog učenja. Faze motornog učenja. Vrste motornog učenja. Plasticitet senzomotornog sistema i značaj u motornom učenju. Kritični faktori motornog učenja. Instrumenti za istraživanje motorne kontrole u humanoj populaciji (registrovanje pokreta, analiza biomehaničkih signala. Metode transkranijalne magnetne stimulacije, posturografije, elektromioneurografije, funkcionalne magnetne rezonance, analize hoda u istraživanju propriocepcije, izvođenja pokreta i motornog učenja. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u motornoj kontroli i motornom učenju.

3.Modulacija motornih sposobnosti i nove tehnologije

Upravo iz činjenice da motorne sposobnosti zavise od raznih faktora (uzrasta, pola, utreniranosti, itd….), i da fizička aktivnost moduliše motorne sposobnosti, važno je istražiti da li primena novih tehnologija pomaže u modulaciji ovog odgovora. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa aktuelnim fundamentalnim i primenjenim istraživanjima u oblasti modulacije motornih sposobnosti posebno u primeni novih tehnologija u sportskoj medicini i fizičkoj aktivnosti.

Sadržaj predmeta: Fiziološke osnove različitih načina modulacije motornih sposobnosti tokom sticanja i razvoja motornih veština kao i kod stanja narušenih motornih sposobnosti i fizičke aktivnosti usled povreda ili bolesti. Faze razvoja motornih veština. Faktori koji utiču na uspešnost modulacije u složenom bio-psihosocijalnom modelu zdravlja i bolesti. Specifičnost modulacije motornih sposobnosti kod vrhunskih sportista. Senzomotorni trening. Kineziterapijske tehnike modulacije. Tehnike facilitacije u inicijalnim i kasnim fazama modulacije motornih sposbnosti. Mogućnosti savremenih tehnologija iz oblasti biomedicinskog inžinjeringa i neinvazivne kortikalne stimulacije u modulaciji motornih sposobnosti: transkranijalna magnetna stimulacija, mehatronika i robotika. Značaj savremenih tehnologija u proceni motornih sposobnosti. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u oblasti modulacije motornih sposobnosti i novih tehnologija.

4.Faktori funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti

Funkcionalna sposobnost organizma zavisi od više faktora: pola, rase, uzrasta (deca, stari…), utreniranosti (sportisti i nesportisti), bolesti (prisustvo ili odsustvo). Zbog ovako kompleksnih faktora funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti, istraživanja u ovoj oblasti imaju sve veći prostor u stručnoj i naučnoj javnosti. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa primenom savremenih metoda ispitivanja faktora koji utiču na funkcionalne sposobnosti kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

Sadržaj predmeta: Tipovi fizičke aktivnosti. Posebnosti sportske aktivnosti. Determinante fizičke forme. Antropometrijske osobine i telesna konstitucija. Mišićna snaga i mišićna izdržljivost. Fleksibilnost. Funkcionalna sposobnost kardiovaskularnog sistema. Aerobna sposobnost i faktori koji utiču na aerobnu sposobnost. Faktori spoljašnje sredine, uticaj hematopoeznog, endokrinog, imunog, nervnog, respiratornog, kardiovaskularnog i mišićno skeletnog sistema. Funkcionalna sposobnost kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

5.Specifičnosti adaptacije organizma u različitim sportskim disciplinama

Dobro je poznato u stručnoj i naučnoj javnosti da, adaptivni mehanizmi organizma na kontinuiranu fizičku aktivnost zavise i od vrste sporta. Sve veća pažnja u naučnoj javnosti se poklanja ispitivanjima mehanizama koji su specifični za određenu vrstu sporta, odnosno tip fizičke kativnosti, kao i prednosti i mane određene vrste fizičke aktivnosti. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za sagledavanje ogromnog varijeteta sportova i sportskih disciplina, kao i da će moći da postave istraživačke ciljeve iz kojih će, adekvatnim naučno-istraživačkim postupcima, doneti zaključke koji se mogu primeniti za dizajniranje adekvatnih programa aktivnosti u cilju optimalne pripreme organizma za postizanje vrhunskih rezultata.

Sadržaj predmeta: Podela sportskih disciplina. Osnovne karakteristike pojedinih sportskih disciplina. Specifičnosti fizioloških mehanizama u adaptaciji organizma na sportske aktrivnosti. Specifičnosti adaptacije na različitu učestalost, intenzitet, trajanja i tip fizičke aktivnosti. Fiziologija mišićnog pokreta. Motorna kontrola pokreta. Bioenergetika mišićnog rada kod sportskih aktivnosti. Specifičnosti prilagođavanja organskih sistema na aerobne i anaerobne fizičke aktivnosti. Faze motornog treninga. Faktori motornog treninga. Značaj posebnih uslova u kojima se odvija sportska aktivnost (ambijentalni, zaštitna oprema, sistem treninga i takmičenja).

6.Istraživanje odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost

Bolesti endokrinog sistema, kao što su gojaznost i metabolički sindrom, šećerna bolest, i dr., dobijaju pandemijski karakter. Fizička aktivnost je mera prevencije ali i terapije, koja nije dala zadovoljavajuće rezultate, i iz ovog razloga su nova istraživanja u ovoj oblasti neophodna. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova savremenih bazičnih i kliničkih istraživanja mehanizama odgovora endokrinog sistema na akutnu i hroničnu fizičku aktivnost, potencijalnu primenu fizičke aktivnosti u terapijskim intervencijama poremećaja endokrinog odgovora kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih je fizička aktivnost narušena.

Sadržaj predmeta: Fiziološke osnove odgovora endokrinog sistema tokom akutne fizičke aktivnosti. Molekularna osnova adaptivnih promena endokrinog sistema. Razvoj i oblikovanje endokrinog odgovora na kontinuiranu i intenzivnu fizičku aktivnost. Biohemijske osnove metaboličkog odgovora na fizičku aktivnost. Uloga hormona rasta u adaptivnim promenama. Adaptacija stres osovine na fizičku aktivnost. Uloga hormona masnog tkiva pre, tokom i nakon fizičke aktivnosti. Uloga oreksigenih neuropeptida pre, tokom i nakon fizičke aktivnosti. Endokrine promene kod ženske sportske trijade. Hormonski disbalans i potencijalna primena fizičke aktivnosti u terapijskim intervencijama. Savremene metode ispitivanja odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost.

7.Prilagođavanje imunskog sistema na fizičku aktivnost

Aktivni mišići tokom fizičke aktivnosti su izvor mnogobrojnih inflamatornih i antiinflamatornih agenasa, na koje imunski sistem mora da odgovori. Zato su ispitivanja u ovoj oblasti u ekspanziji. Izborom ovog izbornog predmeta, studenti će biti osposobljeni za bolje razumevanje i usvajanje znanja o mehanizmima odgovora imunskog sistema na akutnu i hroničnu fizičku aktivnost, kao i sticanje znanja iz oblasti imunskih procesa koji se odvijaju tokom akutne fizičke aktivnosti, adaptivnog odgovora imunskog sistema na kontinuiranu fizičku aktivnost i mogućnost primene ovih saznanja u kliničkoj praksi.

Sadržaj predmeta: Građa i funkcija imunskog sistema. Osnovni principi nespecifične imuunosti. Osnovni principi specifične imunosti, Citokini i adhezivni molekuli-uloga u efektorskim funkcijama i cirkulaciji ćelija imunskog sistema. Efektorski mehanizmi imunskog odgovora. Imunski sistem i akutna fizička aktivnost. Uticaj vrste treninga na odgovor imunskog sistema. Adaptivne promene imunskog sitema na kontinuiranu i intenzivnu fizičku aktivnost. Laboratorijske tehnike molekularne i ćelijske biologije i njihova primena. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u oblasti prilagođavanja imunskog sistema na fizičku aktivnost.

8.Fizička aktivnost i starenje

Napredovanjem medicinskih nauka, životni vek čoveka je produžen i sve je veća populacija starih osoba. Kvalitet života starih osoba zavisi od njihove sposobnosti da samostalno obavljaju osnovne životne potrebe. Fizička kativnost ovde zauzima važno mesto. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za bolje razumevanje aktuelnih fundamentalnih i primenjenih istraživanja u oblasti fizičke aktivnosti u gerijatrijskoj populaciji.

Sadržaj predmeta: Upoznavanje sa fiziološkim osnovama starenja. Promene na mišićno-skeletnom sistemu, kardio-respiratornom i neuroendokrinom sistemu. Psihosocijalne promene u gerijatrijskoj populaciji. Funkcionalnost starijih i faktori koji su od značajnog uticaja u biopsihosocijalnom modelu zdravlja i bolesti. Fizička aktivnost kod starijih i mehanizmi adaptacije. Metode procene funkcionalnosti i fizičke aktivnosti u gerijatrijskoj populaciji. Optimalizacija individualizacija i bezbednost fizičke aktivnosti kod starije populacije. Fizička aktivnost i fizičko zdravlje. Fizička aktivnost i kvalitet života u starijih. Fizička aktivnost u akutnim i hroničnim bolestima u gerijatrijskoj populaciji.

9.Reparativna i regenerativna medicina

Reparativna i regenerativna medicina je nova naučna oblast medicinskih nauka. Primena ove oblasti u medicini sporta sa motornim veštinama zauzima sve veći deo, naročito kod sportskih povreda, lečenje matičnim ćelijama, hiperbaričnoj medicini. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, bolje upoznati novine iz oblasti savremenih metoda regeneracije i reparacije tkiva kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

Sadržaj predmeta: Poreklo i biologiji matičnih ćelija različitih tkiva. Načini prikuljanja matičnih ćelija, kultivacija in vitro. Ciljana ekspanzija matičnih ćelija. Mogućnosti dobijanja „sintetskih“ tkiva u laboratorijskim uslovima, studije sa takvim tkivima i ćelijama u procesima regeneracije i reparacije. Novi pravci za terapije matičnim ćelijama u skladu sa napretkom nauke o mogućnostima ekspanzije matičnih ćelija. Hiperbarična oksigenacija i njena primena kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Metode fizikalne medicine u reparaciji i regeneraciji tkiva kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Terapija budućnosti sportskih povreda – „sintetska“ biološkog tkiva za sanaciju oštećenja nastalih usled sportskih povreda. Primena različitih odobrenih tkivnih proizvoda kao suplementarna terapija.

10. Genetski aspekti fizičke aktivnosti

Genetski aspekti fizičke aktivnosti se danas koriste da objasne razlike u adaptivnom odgovoru osoba koje su fizički aktivne. Uloga gena je predmet istraživanja još od početka napretka medicine sporta sa motornim veštinama, međutim otkrićem genetskih polimorfizama omogućeno je da se ova istraživanja razvijaju. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, bolje upoznati novine iz oblasti savremenih metoda ispitivanja genetskih i molekulskih osnova fizioloških procesa u fizičkoj aktivnosti i sportu i mogućnosti njihove modulacije.

Sadržaj predmeta: Razumevanje genetičke osnove kompleksnih osobina: klasično genetički (kvantitativno genetičke studije u porodicama i populacijama, selekcione studije na animalnim modelima) i molekularno genetički aspekti (genetičke osnove varijabilnosti u metabolizmu masti, šećera i proteina, uloga mitohondrijskih gena, studije gena-kandidata i asocijacije genskih markera duž genoma). Genomski i transkriptomski prediktori trenažnih sposobnosti sportista. Molekularni mehanizmi remodelovanja proteoma skeletnih mišića pod uticajem fizičke aktivnosti. Epigenetička kontrola sportskih performansi: uloga miRNK i modifikacije strukture hromatina. Genska predispozicija za vrhunske rezultate u sportu – pregled najčešćih genskih polimorfizama kod sportista. Genski doping u sportu – potencijalni geni i ciljevi. Interindividualne varijacije u odgovoru organizma na fizičku aktivnost: genetika u potrazi za individualizacijom. Genski profil vrhunskih sportista. Naučna perspektiva identifikacije sportskih talenata: etičke i društvene implikacije.

11. Fizička aktivnost i mentalno zdravlje

Poznato je da fizička aktivnost doprinosi mentalnom zdravlju, ali i da je motivacija važan deo istraživanja u oblasti medicine sporta sa motornim veštinama. Takođe, sve veći broj studija ukazuje na značaj fizičke aktivnosti kod poremećaja mentalnog zdravlja. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljni za primenu savremenih metoda ispitivanja povezanosti fizičke aktivnosti i duševnog zdravlja na bazi bioloških, psiholoških i socijalnih teorija kod zdravih osoba, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Takođe, upoznavanje sa metodama ispitivanja fizičke aktivnosti kao faktora rizika vs. protektivnog faktora u etiologiji najčešćih psihijatrijskih poremećaja i metoda psihološke podrške i tehnika konsultativnog rada koje imaju za cilj poboljšanje individualnih performansi u domenu sporta i rekreacije.

Sadržaj predmeta: Ličnost, razvoj i karakteristike. Mehanizmima odbrane. Motivacija i tehnike za poboljšavanje motivacije. Direktni efekat fizičke aktivnosti na mentalne funkcije, poboljšnje kognitivne funkcije. Fizička aktivnost koja pomaže kontroli u sferi emocija, kognicije, kontrole ponašanja. Fizička aktivnost koja se suprotstavlja pojavi depresivnosti, uticaj na kontrolu auto i heteroagresivnog ponašanja. Redovna fizička aktivnost u atenuacija efekata starenja u hipokampusu. Pasivizacija tj. tendencija ka fizičkoj neaktivnosti kao jedan od simptoma koji su tesno povezani sa pojavom i daljim napredovanjem poremećaja. Manjak fizičke aktivnosti kao jedan od ključnih faktora porasta incidence psihijatrijskih poremećaja. Agresivnost i sport. Sportsko samopouzdanje i samocenjenje. Psihološki testovi i psihološka podrška vrhunskih sportista. Istraživačke metode u oblasti sportske psihologije.

12. Bazični aspekti nutricije, suplementacije i dopinga u sportu i fizičkoj aktivnosti

Nutricija i suplementacija su oblasti istraživanja koje doprinose boljim rezultatima učesnika u sportu. Naročito je ovo važno sa aspekta prevencije zamora i povreda u sportu. S druge strane doping je negativna strane ove priče, gde se vrhunski rezultat postiže nedozvoljenim sredstvima u ishrani. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposbljeni za primenu savremenih metoda ispitivanja nutritivnih faktora i suplemenata koji utiču na funkcionalne sposobnosti kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

Sadržaj predmeta: Savremena saznanja o elementima pravilne ishrane. Dnevne potrebe ugljenih hidrata, masti i belančevina kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Dnevne potrebe vode kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Dnevne potrebe vitamina i minerala kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Specifičnosti ishrane i suplementacije pre, tokom i nakon treninga. Specifičnosti ishrane i suplementacije kod sportova snage i izdržljivosti, onih koji se igraju na otvorenim igralištima i u sportskim dvoranama. Specifičnosti ishrane i suplementacije u sportovima sa ograničenjem telesne mase. Specifičnosti ishrane i suplementacije tokom putovanja. Anti doping kodeks, lista zabranjenih supstanci i posledice kršenja antidoping pravila. Genski doping. Istraživačke metode u oblasti sportske nutricije i suplementacije.

U četvrtom semestru studenti nastavljaju sa izradom doktorske disertacije:

1. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (15 ESPB),

2. Izrada doktorske disertacije (15 ESPB).

U petom i šestom semestru studenti nastavljaju/završavaju izradu doktorske disertacije (30 ESPB).

Doktorske akademske studije Medicinskog fakulteta, modul „primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama“, se organizuju kao trogodišnje studije, Ukupan broj ESPB bodova je 180.

 

U prvom semestru, u okviru svih modula doktorskih akademskih studija nalaze se dva obavezna predmeta i dve obavezne aktivnosti (30 ESPB ukupno):

1. Metodologija naučno-istraživačkog rada (4 ESPB),

a. Uvod u naučni rad;

b. Napisati, objaviti, prezentovati i vrednovati naučno delo;

v. Informatika za istraživače u oblasti medicinskih nauka;

g. Izborni predmet (od 3 izborna predmeta student sluša 1 predmet od značaja za za svoje istraživanje):

  • Epidemiološka istraživanja u medicini
  • Eksperimentalna metodologija naučnog istraživanja-dobra laboratorijska praksa
  • Klinička istraživanja u medicini

2. Statistika za istraživače u oblasti biomedicinskih nauka (bazični kurs) (5 ESPB),

3. Istraživačka etika (1 ESPB).

4. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

5. Rotacije između istraživačkih jedinica (10 ESPB).

 

U drugom semestru, u okviru modula Primenjena istraživanja u medicini sporta i motornim veštinama nalaze se tri obavezna predmeta i dve obavezne aktivnosti (30 ESPB ukupno):

 

1. Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost (5 ESPB),

2. Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti (5 ESPB),

3. Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti (5 ESPB),

4. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

5. Rotacije između istarživačkih jedinica (5 ESPB).

 

Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost

Fizička aktivnost je važan stimulus organizma i zbog toga istraživanja adaptivnih mehanizama predstavljaju bazična istraživanja u ovoj oblasti. Adaptivni odgovor organizma na fizičku aktivnost zavisi od više faktora: pola, rase, uzrasta (deca, stari…), utreniranosti (sportisti i nesportisti), stanja organizma (trudnoća), bolesti (prisustvo ili odsustvo). Zbog ovako kompleksnog istraživačkog problema, istraživanja adaptivnih mehanizama odgovora na fizičku aktivnost, zahtevaju integrativni pristup. Zato je cilj ovog predmeta da sagleda adaptivne mehanizme iz svih uglova i objasni studentima osnovne i potencijalne mehanizme odgovora organizma na fizičku aktivnost. Studenti će tako biti osposobljeni za samostalno uočavanje naučnih problema u ovoj oblasti i njihovo rešavanje.

 

Sadržaj predmeta: Akutni odgovor i adaptacija organskih sistema na povremenu ili kontinuiranu fizičku aktivnost kod zdravih, sportista i bolesti i stanja koja narušavaju fizičku aktivnost. Adaptaciji kardiovaskularnog sistema, Adaptacija mišićno skeletnog sistema, Adaptacija respiratornog sistema, Adaptacija humoralnog sistema, Adaptacija imunskog sistema, Energetski izvori za mišićnu kontrakciju, Ishrana i suplementacija. Specifičnosti odgovora organskih sistema na povremenu ili kontinuiranu fizičku aktivnost u odnosu na pol (muški, ženski), u različitim životnim dobima (deca, stari) i fiziološkim stanjima (trudnoća, laktacija).

 

Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti

U okviru naučno-istraživačog polja medicine sporta sa motornim veštinama, važan deo zauzimaju funkcionala testiranja i ispitivanje motornih sposobnosti. Naročito su važna sa aspekta naučno-istraživačkog rada, gde na osnovu određenih parametara funkcionalnih i motornih sposobnosti mogu da se objasne mnogi događaji u vezi sa odgovorom organizma na fizičku aktivnost. Zato je važno da studenti doktorskih studija, ovog modula budu upoznati sa mogućnostima funkcionalnih testiranja i ispitivanja motornih sposobnosti. Ova znanja bi studenti mogli da primene u svom daljem naučno-istraživačkom radu.

 

Sadržaj predmeta: Metode procene antropometrijskih parametara. Metode procene nutritivnog i hormonskog statusa. Ispitivanje bioenergetskog metabolizma, ispitivanje parametara anaerobnog i aerobnog metabolizma. Ispitivanje genetskog statusa. Ispitivanje imunskog statusa. Ispitivanje funkcije kardiorespiratornog sistema. Ispitivanje funkcije mišićno skeletnog sistema. Principi selekcije parametara i testova mišićno skeletne funkcije. Kliničke i kinematičke metode procene motorne sposobnosti. Značaj savremenih neurofizioloških i metoda vizuelizacije u ispitivanju motornih sposobnosti. Psihosocijalna procena u ispitivanju funkcionalnih i motornih sposobnosti. Doping kontrola.

 

Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti

Jedan veliki deo istraživanja u medicini sporta sa motornim veštinama zauzima pristup „vežbanje je lek“ (ili eng., exercise is medicine). Koliko fizička aktivnost ima pozitivan ili negativan efekat na zdravlje pacijenata, kao i činjenicu da li moduliše odgovor standardne terapije oboljenja, predmet je mnogobrojnih stručnih i naučnih debata. Zato je važno da se celo ovo polje istraživanja, približi studentima doktorskih studija kako bi oni dobili nova znanja o tome kako fizička aktivnost utiče na određene kliničke sindrome i stanja u oblasti medicine sporta.

 

Sadržaj predmeta: Upoznavanje sa dijagnostičkim principima i terapijskim intervencijama kod kliničkih sindroma i stanja u oblasti sporta i fizičke aktivnosti. Povrede u sportu, mehanizmi i specifičnosti vezane za pojedine sportske discipline. Akutne i hronične bolesti sportista Poremećaji svesti kod sportista. Iznenadna srčana smrt. Sindrom zamora u sportista. Značaj fizičke aktivnosti u očuvanju zdravlja i kontroli faktora rizika za hronične nezarazne bolesti). Bolesti i povrede koje narušavaju fizičku aktivnost. Značaj fizičke aktivnosti u hroničnim nezaraznim bolestima (kardiovaskularne, šećerna bolest). Specifičnosti sportske i fizičke aktivnosti u onesposobljenih osoba.

 

U trećem semestru, studenti biraju jedan izborni predmet sa spiska i počinju izradu doktorske disertacije (30 ESPB ukupno):

1. Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta (5 ESPB),

2. Motorna kontrola i motorno učenje (5 ESPB),

3. Modulacija motornih sposobnosti i nove tehnologije (5 ESPB),

4. Faktori funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti (5 ESPB),

5. Specifičnosti adaptacije organizma u različitim sportskim disciplinama (5 ESPB),

6. Istraživanje odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost (5 ESPB),

7. Prilagođavanje imunskog sistema na fizičku aktivnost (5 ESPB),

8. Fizička aktivnost i starenje (5 ESPB),

9. Reparativna i regenerativna medicina (5 ESPB),

10. Genetski aspekti fizičke aktivnosti (5 ESPB),

11. Fizička aktivnost i mentalno zdravlje (5 ESPB),

12. Bazični aspekti nutricije, suplementacije i dopinga u sportu i fizičkoj aktivnosti (5 ESPB),

13. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (10 ESPB),

14. Izrada doktorske disertacije (15 ESPB),

 

1.Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta

Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta predstavljaju posebnu oblast istraživanja. Specifičnosti ovog polja su primena fizičkih zakona, matematičkih jednačina, osnova mehanike i anatomije u objašnjenju parametra pokreta mišićno-skeletnog sistema ali i kardiovaskularnog i drugih sistema tokom fizičke aktivnosti. Očekuje se da studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, budu osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova savremenih bazičnih i kliničkih istraživanja biofizičkih i anatomskih osnova pokreta kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

 

Sadržaj predmeta: Osnovi mehanike (vektor, brzina, ubrzanje, centar mase, sila, moment sile). Poluga. Sistem poluga. Osnovi rotacionog kretanja (ugaona brzina, ugaono ubrzanje, frekvencija). Dinamika protoka fluida. Kretanje u fluidu. Rad i snaga. Biomehanička analiza. Morfologija i funkcija zglobova gornjeg ekstremiteta (grudnoključni i natplećnoključni zglob, zglob ramena, lakta i ručja), kao i dejstvo pojedinih mišića na njih. Morfologija i funkcija zglobova donjeg ekstremiteta (zglob kuka, kolena, donji i gornji skočni zglob i poprečni zglob nožja), kao i dejstvo pojedinih mišića na njih. Patološki procesi koji dovode do delimične ili nepotpune pokretljivosti zglobova gornjeg i donjeg ekstremiteta. Korelacija radiografskog nalaza sa kliničkom slikom kod pacijenata sa ograničenim pokretima u zglobu.

 

2.Motorna kontrola i motorno učenje

Pokreti tokom fizičke aktivnosti su omogućeni zahvaljujući udruženosti viših nervnih funkcija motorne kore ali i motornog učenja. Ovo je jedno novo polje istraživanja, nedovoljno ispitivano, i otvoreno za mnogobrojna istraživanja kako na životinjama, tako i na humanoj populaciji ali i uključivanje novih informacionih tehnologija. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa teoretskim i analitičkim sredstvima neophodnim za istraživanje procesa i mehanizama koji se nalaze u osnovi izvođenja pokreta, motorne kontrole i motornog učenja, kao i sa metodama istraživačkog rada u oblasti motorne kontrole i motornog učenja kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.
Sadržaj predmeta: Fiziologija izvođenja pokreta, motorne kontrole i motornog učenja. Strukturalna i integrativna organizacija motornog sistema. Osnovne karakteristike motornog učenja. Faze motornog učenja. Vrste motornog učenja. Plasticitet senzomotornog sistema i značaj u motornom učenju. Kritični faktori motornog učenja. Instrumenti za istraživanje motorne kontrole u humanoj populaciji (registrovanje pokreta, analiza biomehaničkih signala. Metode transkranijalne magnetne stimulacije, posturografije, elektromioneurografije, funkcionalne magnetne rezonance, analize hoda u istraživanju propriocepcije, izvođenja pokreta i motornog učenja. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u motornoj kontroli i motornom učenju.

 

3.Modulacija motornih sposobnosti i nove tehnologije

Upravo iz činjenice da motorne sposobnosti zavise od raznih faktora (uzrasta, pola, utreniranosti, itd….), i da fizička aktivnost moduliše motorne sposobnosti, važno je istražiti da li primena novih tehnologija pomaže u modulaciji ovog odgovora. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa aktuelnim fundamentalnim i primenjenim istraživanjima u oblasti modulacije motornih sposobnosti posebno u primeni novih tehnologija u sportskoj medicini i fizičkoj aktivnosti.

 

Sadržaj predmeta: Fiziološke osnove različitih načina modulacije motornih sposobnosti tokom sticanja i razvoja motornih veština kao i kod stanja narušenih motornih sposobnosti i fizičke aktivnosti usled povreda ili bolesti. Faze razvoja motornih veština. Faktori koji utiču na uspešnost modulacije u složenom bio-psihosocijalnom modelu zdravlja i bolesti. Specifičnost modulacije motornih sposobnosti kod vrhunskih sportista. Senzomotorni trening. Kineziterapijske tehnike modulacije. Tehnike facilitacije u inicijalnim i kasnim fazama modulacije motornih sposbnosti. Mogućnosti savremenih tehnologija iz oblasti biomedicinskog inžinjeringa i neinvazivne kortikalne stimulacije u modulaciji motornih sposobnosti: transkranijalna magnetna stimulacija, mehatronika i robotika. Značaj savremenih tehnologija u proceni motornih sposobnosti. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u oblasti modulacije motornih sposobnosti i novih tehnologija.

 

4.Faktori funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti

Funkcionalna sposobnost organizma zavisi od više faktora: pola, rase, uzrasta (deca, stari…), utreniranosti (sportisti i nesportisti), bolesti (prisustvo ili odsustvo). Zbog ovako kompleksnih faktora funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti, istraživanja u ovoj oblasti imaju sve veći prostor u stručnoj i naučnoj javnosti. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti upoznati sa primenom savremenih metoda ispitivanja faktora koji utiču na funkcionalne sposobnosti kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

 

Sadržaj predmeta: Tipovi fizičke aktivnosti. Posebnosti sportske aktivnosti. Determinante fizičke forme. Antropometrijske osobine i telesna konstitucija. Mišićna snaga i mišićna izdržljivost. Fleksibilnost. Funkcionalna sposobnost kardiovaskularnog sistema. Aerobna sposobnost i faktori koji utiču na aerobnu sposobnost. Faktori spoljašnje sredine, uticaj hematopoeznog, endokrinog, imunog, nervnog, respiratornog, kardiovaskularnog i mišićno skeletnog sistema. Funkcionalna sposobnost kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

 

5.Specifičnosti adaptacije organizma u različitim sportskim disciplinama

Dobro je poznato u stručnoj i naučnoj javnosti da, adaptivni mehanizmi organizma na kontinuiranu fizičku aktivnost zavise i od vrste sporta. Sve veća pažnja u naučnoj javnosti se poklanja ispitivanjima mehanizama koji su specifični za određenu vrstu sporta, odnosno tip fizičke kativnosti, kao i prednosti i mane određene vrste fizičke aktivnosti. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za sagledavanje ogromnog varijeteta sportova i sportskih disciplina, kao i da će moći da postave istraživačke ciljeve iz kojih će, adekvatnim naučno-istraživačkim postupcima, doneti zaključke koji se mogu primeniti za dizajniranje adekvatnih programa aktivnosti u cilju optimalne pripreme organizma za postizanje vrhunskih rezultata.

 

Sadržaj predmeta: Podela sportskih disciplina. Osnovne karakteristike pojedinih sportskih disciplina. Specifičnosti fizioloških mehanizama u adaptaciji organizma na sportske aktrivnosti. Specifičnosti adaptacije na različitu učestalost, intenzitet, trajanja i tip fizičke aktivnosti. Fiziologija mišićnog pokreta. Motorna kontrola pokreta. Bioenergetika mišićnog rada kod sportskih aktivnosti. Specifičnosti prilagođavanja organskih sistema na aerobne i anaerobne fizičke aktivnosti. Faze motornog treninga. Faktori motornog treninga. Značaj posebnih uslova u kojima se odvija sportska aktivnost (ambijentalni, zaštitna oprema, sistem treninga i takmičenja).

 

6.Istraživanje odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost

Bolesti endokrinog sistema, kao što su gojaznost i metabolički sindrom, šećerna bolest, i dr., dobijaju pandemijski karakter. Fizička aktivnost je mera prevencije ali i terapije, koja nije dala zadovoljavajuće rezultate, i iz ovog razloga su nova istraživanja u ovoj oblasti neophodna. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova savremenih bazičnih i kliničkih istraživanja mehanizama odgovora endokrinog sistema na akutnu i hroničnu fizičku aktivnost, potencijalnu primenu fizičke aktivnosti u terapijskim intervencijama poremećaja endokrinog odgovora kod zdravih, sportista i kod bolesti i stanja kod kojih je fizička aktivnost narušena.

 

Sadržaj predmeta: Fiziološke osnove odgovora endokrinog sistema tokom akutne fizičke aktivnosti. Molekularna osnova adaptivnih promena endokrinog sistema. Razvoj i oblikovanje endokrinog odgovora na kontinuiranu i intenzivnu fizičku aktivnost. Biohemijske osnove metaboličkog odgovora na fizičku aktivnost. Uloga hormona rasta u adaptivnim promenama. Adaptacija stres osovine na fizičku aktivnost. Uloga hormona masnog tkiva pre, tokom i nakon fizičke aktivnosti. Uloga oreksigenih neuropeptida pre, tokom i nakon fizičke aktivnosti. Endokrine promene kod ženske sportske trijade. Hormonski disbalans i potencijalna primena fizičke aktivnosti u terapijskim intervencijama. Savremene metode ispitivanja odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost.

 

7.Prilagođavanje imunskog sistema na fizičku aktivnost

Aktivni mišići tokom fizičke aktivnosti su izvor mnogobrojnih inflamatornih i antiinflamatornih agenasa, na koje imunski sistem mora da odgovori. Zato su ispitivanja u ovoj oblasti u ekspanziji. Izborom ovog izbornog predmeta, studenti će biti osposobljeni za bolje razumevanje i usvajanje znanja o mehanizmima odgovora imunskog sistema na akutnu i hroničnu fizičku aktivnost, kao i sticanje znanja iz oblasti imunskih procesa koji se odvijaju tokom akutne fizičke aktivnosti, adaptivnog odgovora imunskog sistema na kontinuiranu fizičku aktivnost i mogućnost primene ovih saznanja u kliničkoj praksi.

 

Sadržaj predmeta: Građa i funkcija imunskog sistema. Osnovni principi nespecifične imuunosti. Osnovni principi specifične imunosti, Citokini i adhezivni molekuli-uloga u efektorskim funkcijama i cirkulaciji ćelija imunskog sistema. Efektorski mehanizmi imunskog odgovora. Imunski sistem i akutna fizička aktivnost. Uticaj vrste treninga na odgovor imunskog sistema. Adaptivne promene imunskog sitema na kontinuiranu i intenzivnu fizičku aktivnost. Laboratorijske tehnike molekularne i ćelijske biologije i njihova primena. Specifičnosti dizajna istraživačkih studija u oblasti prilagođavanja imunskog sistema na fizičku aktivnost.

 

8.Fizička aktivnost i starenje

Napredovanjem medicinskih nauka, životni vek čoveka je produžen i sve je veća populacija starih osoba. Kvalitet života starih osoba zavisi od njihove sposobnosti da samostalno obavljaju osnovne životne potrebe. Fizička kativnost ovde zauzima važno mesto. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljeni za bolje razumevanje aktuelnih fundamentalnih i primenjenih istraživanja u oblasti fizičke aktivnosti u gerijatrijskoj populaciji.

 

Sadržaj predmeta: Upoznavanje sa fiziološkim osnovama starenja. Promene na mišićno-skeletnom sistemu, kardio-respiratornom i neuroendokrinom sistemu. Psihosocijalne promene u gerijatrijskoj populaciji. Funkcionalnost starijih i faktori koji su od značajnog uticaja u biopsihosocijalnom modelu zdravlja i bolesti. Fizička aktivnost kod starijih i mehanizmi adaptacije. Metode procene funkcionalnosti i fizičke aktivnosti u gerijatrijskoj populaciji. Optimalizacija individualizacija i bezbednost fizičke aktivnosti kod starije populacije. Fizička aktivnost i fizičko zdravlje. Fizička aktivnost i kvalitet života u starijih. Fizička aktivnost u akutnim i hroničnim bolestima u gerijatrijskoj populaciji.

 

9.Reparativna i regenerativna medicina

Reparativna i regenerativna medicina je nova naučna oblast medicinskih nauka. Primena ove oblasti u medicini sporta sa motornim veštinama zauzima sve veći deo, naročito kod sportskih povreda, lečenje matičnim ćelijama, hiperbaričnoj medicini. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, bolje upoznati novine iz oblasti savremenih metoda regeneracije i reparacije tkiva kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

 

Sadržaj predmeta: Poreklo i biologiji matičnih ćelija različitih tkiva. Načini prikuljanja matičnih ćelija, kultivacija in vitro. Ciljana ekspanzija matičnih ćelija. Mogućnosti dobijanja „sintetskih“ tkiva u laboratorijskim uslovima, studije sa takvim tkivima i ćelijama u procesima regeneracije i reparacije. Novi pravci za terapije matičnim ćelijama u skladu sa napretkom nauke o mogućnostima ekspanzije matičnih ćelija. Hiperbarična oksigenacija i njena primena kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Metode fizikalne medicine u reparaciji i regeneraciji tkiva kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Terapija budućnosti sportskih povreda – „sintetska“ biološkog tkiva za sanaciju oštećenja nastalih usled sportskih povreda. Primena različitih odobrenih tkivnih proizvoda kao suplementarna terapija.

 

10. Genetski aspekti fizičke aktivnosti

Genetski aspekti fizičke aktivnosti se danas koriste da objasne razlike u adaptivnom odgovoru osoba koje su fizički aktivne. Uloga gena je predmet istraživanja još od početka napretka medicine sporta sa motornim veštinama, međutim otkrićem genetskih polimorfizama omogućeno je da se ova istraživanja razvijaju. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, bolje upoznati novine iz oblasti savremenih metoda ispitivanja genetskih i molekulskih osnova fizioloških procesa u fizičkoj aktivnosti i sportu i mogućnosti njihove modulacije.

 

Sadržaj predmeta: Razumevanje genetičke osnove kompleksnih osobina: klasično genetički (kvantitativno genetičke studije u porodicama i populacijama, selekcione studije na animalnim modelima) i molekularno genetički aspekti (genetičke osnove varijabilnosti u metabolizmu masti, šećera i proteina, uloga mitohondrijskih gena, studije gena-kandidata i asocijacije genskih markera duž genoma). Genomski i transkriptomski prediktori trenažnih sposobnosti sportista. Molekularni mehanizmi remodelovanja proteoma skeletnih mišića pod uticajem fizičke aktivnosti. Epigenetička kontrola sportskih performansi: uloga miRNK i modifikacije strukture hromatina. Genska predispozicija za vrhunske rezultate u sportu – pregled najčešćih genskih polimorfizama kod sportista. Genski doping u sportu – potencijalni geni i ciljevi. Interindividualne varijacije u odgovoru organizma na fizičku aktivnost: genetika u potrazi za individualizacijom. Genski profil vrhunskih sportista. Naučna perspektiva identifikacije sportskih talenata: etičke i društvene implikacije.

 

11. Fizička aktivnost i mentalno zdravlje

Poznato je da fizička aktivnost doprinosi mentalnom zdravlju, ali i da je motivacija važan deo istraživanja u oblasti medicine sporta sa motornim veštinama. Takođe, sve veći broj studija ukazuje na značaj fizičke aktivnosti kod poremećaja mentalnog zdravlja. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposobljni za primenu savremenih metoda ispitivanja povezanosti fizičke aktivnosti i duševnog zdravlja na bazi bioloških, psiholoških i socijalnih teorija kod zdravih osoba, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene. Takođe, upoznavanje sa metodama ispitivanja fizičke aktivnosti kao faktora rizika vs. protektivnog faktora u etiologiji najčešćih psihijatrijskih poremećaja i metoda psihološke podrške i tehnika konsultativnog rada koje imaju za cilj poboljšanje individualnih performansi u domenu sporta i rekreacije.

 

Sadržaj predmeta: Ličnost, razvoj i karakteristike. Mehanizmima odbrane. Motivacija i tehnike za poboljšavanje motivacije. Direktni efekat fizičke aktivnosti na mentalne funkcije, poboljšnje kognitivne funkcije. Fizička aktivnost koja pomaže kontroli u sferi emocija, kognicije, kontrole ponašanja. Fizička aktivnost koja se suprotstavlja pojavi depresivnosti, uticaj na kontrolu auto i heteroagresivnog ponašanja. Redovna fizička aktivnost u atenuacija efekata starenja u hipokampusu. Pasivizacija tj. tendencija ka fizičkoj neaktivnosti kao jedan od simptoma koji su tesno povezani sa pojavom i daljim napredovanjem poremećaja. Manjak fizičke aktivnosti kao jedan od ključnih faktora porasta incidence psihijatrijskih poremećaja. Agresivnost i sport. Sportsko samopouzdanje i samocenjenje. Psihološki testovi i psihološka podrška vrhunskih sportista. Istraživačke metode u oblasti sportske psihologije.

 

12. Bazični aspekti nutricije, suplementacije i dopinga u sportu i fizičkoj aktivnosti

Nutricija i suplementacija su oblasti istraživanja koje doprinose boljim rezultatima učesnika u sportu. Naročito je ovo važno sa aspekta prevencije zamora i povreda u sportu. S druge strane doping je negativna strane ove priče, gde se vrhunski rezultat postiže nedozvoljenim sredstvima u ishrani. Zato će studenti koji izaberu ovaj izborni predmet, biti osposbljeni za primenu savremenih metoda ispitivanja nutritivnih faktora i suplemenata koji utiču na funkcionalne sposobnosti kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene.

 

Sadržaj predmeta: Savremena saznanja o elementima pravilne ishrane. Dnevne potrebe ugljenih hidrata, masti i belančevina kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Dnevne potrebe vode kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Dnevne potrebe vitamina i minerala kod zdravih, sportista i bolesti i stanja kod kojih su funkcionalne i/ili motorne sposobnosti narušene, u odnosu na uzrast i pol. Specifičnosti ishrane i suplementacije pre, tokom i nakon treninga. Specifičnosti ishrane i suplementacije kod sportova snage i izdržljivosti, onih koji se igraju na otvorenim igralištima i u sportskim dvoranama. Specifičnosti ishrane i suplementacije u sportovima sa ograničenjem telesne mase. Specifičnosti ishrane i suplementacije tokom putovanja. Anti doping kodeks, lista zabranjenih supstanci i posledice kršenja antidoping pravila. Genski doping. Istraživačke metode u oblasti sportske nutricije i suplementacije.

 

U četvrtom semestru studenti nastavljaju sa izradom doktorske disertacije:

1. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje (15 ESPB),

2. Izrada doktorske disertacije (15 ESPB).

 

U petom i šestom semestru studenti nastavljaju/završavaju izradu doktorske disertacije (30 ESPB).

Primenjena istraživanja u medicini sporta i
motornim veštinama

Časovi aktivne nastave

ESPB

Rukovodilac modula

Naziv predmeta

Semestar

Status predmeta

P

SIR

PRVA GODINA

1. Metodologija naučno-istraživačkog rada

Prvi

O

3

0

4

2. Statistika za istraživače u oblasti biomedicinskih nauka (bazični kurs)

Prvi

O

3

0

5

3. Istraživačka etika

Prvi

O

1

1

1

4. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Prvi

O

3

10

10

5. Rotacije između istarživačkih jedinica

Prvi

O

10

10

6. Prof. T. Jovanović
Prof. S. Mazić
Mehanizmi odgovora organizma na fizičku aktivnost

Drugi

O

3

0

5

7. Prof. D. Matanović
Prof. M. Dekleva
Ispitivanja funkcionalne i motorne sposobnosti

Drugi

O

3

0

5

8. Prof. LJ. Konstantinović
Prof. D. Radovanović
Klinički sindromi i stanja u oblasti medicine sporta i fizičke aktivnosti

Drugi

O

3

0

5

9. Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Drugi

O

4

5

10

10 Rotacije između istarživačkih jedinica

Drugi

O

5

5

DRUGA GODINA

1. Doc. D. Žikić
Prof. M. Bumbaširević
Biofizičke i anatomske osnovi ljudskih pokreta

Treći

I

3

0

5

2. Prof. V. Kostić
Doc. N. Dragašević
Motorna kontrola i motorno učenje

Treći

I

3

0

5

3. Prof. LJ. KonstantinovićProf. M. Bumbaširević Modulacija motornih sposobnosti i nove tehnologije

Treći

I

3

0

5

4. Prof. S. Mazić
Doc. I. Nedeljković
Faktori funkcionalne sposobnosti i fizičke aktivnosti

Treći

I

3

0

5

5. Prof. D. Radovanović
Doc. P. Brkić
Specifičnosti adaptacije organizma u različitim sportskim disciplinama

Treći

I

3

0

5

6. Prof. D. Micić
Prof. M. Šumarac
Istraživanje odgovora endokrinog sistema na fizičku aktivnost

Treći

I

3

0

5

7. Prof. V. Trajković
Doc. M. Đelić
Prilagođavanje imunskog sistema na fizičku aktivnost

Treći

I

3

0

5

8. Prof. LJ. Konstantinović
Doc. D. Nešić
Fizička aktivnost i starenje

Treći

I

3

0

5

9. Prof. T. Jovanović
Prof. A. Bogdanović
Reparativna i regenerativna medicina

Treći

I

3

0

5

10. Prof. O. Stojković
Prof. LJ. Luković
Genetski aspekti fizičke aktivnosti

Treći

I

3

0

5

11. Doc. N. Marić Bojović
Doc. I. Pantić
Fizička aktivnost i mentalno zdravlje

Treći

I

3

0

5

12. Prof. S. Suzić
Prof. S. Mazić
Bazični aspekti nutricije, suplementacije i dopinga u sportu i fizičkoj aktivnosti

Treći

I

3

0

5

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Treći

O

5

20

10

Izrada doktorske disertacije

Treći Četvrti

Studijski istraživački rad

15
15

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Četvrti

O

5

20

15

TREĆA GODINA

1. Izrada doktorske disertacije Peti i šesti

Studijski istraživački rad

60

II SEMESTAR

Mesto i vreme održavanje nastave u dogovoru sa rukovodiocem predmeta od 06.03.2017.

 

MEHANIZMI ODGOVORA NA FIZIČKU AKTIVNOSTobavezni predmet

Rukovodilac: Prof. dr Tomislav Jovanović, Prof. dr Sanja Mazić

 

Nastavnici: Prof. dr Tomislav Jovanović, Prof.dr Sanja Mazić, Prof. dr. Slavica Suzić, Prof.dr Aleksandra Isaković, Doc. dr Predrag Brkić, Prof. dr Dušan Mitrović, Prof dr Ljiljana Šćepanović, Prof dr Aleksandra Rašić Marković, Doc.dr Igor Pantić, Doc. dr Dejan Nešić, Doc. dr Marina Đelić, Prof. dr Oliver Stojković, Prof. dr Milan Terzić, Prof.dr Branko Jakovljević, Prof dr Milica Dekleva, Prof.dr Ljubica Konstantinović.

 

Tema predavanja

1

Definicija i tipovi fizičke aktivnosti. Akutni odgovor i adaptacija na različite tipove fizičke aktivnosti, 2p

2

Metabolički sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije ,2p

3

Nervni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije,2p

4

Mišićno skeletni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

5

Kardiovaskularni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

6

Respiracijski sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

7

Gastrointerstinalni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

8

Urinarni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

9

Hematopoezni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

10

Humoralni sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

11

Imunski sistem i fizička aktivnost – istraživanje mehanizama akutnog odgovora i adaptacije, 2p

12

Mehanizmi uticaja kratkotrajne i redovne fizičke aktivnosti na mentalno zdravlje, 2p

13

Primenjena istraživanja genskih predispozicija i adaptacija na fizičku aktivnost, 2p

14

Specifičnosti odgovora organskih sistema na fizičku aktivnost u odnosu na pol, 2p

15

Specifičnosti odgovora organskih sistema na fizičku aktivnost u različitim životnim dobima, 2p

16

Specifičnosti odgovora organskih sistema na fizičku aktivnost u trudnoći i tokom laktacije, 2p

17

Mahanizmi dejstva ergogenih sredstva na fizičku sposobnost, 2p

18

Mehanizmi akutnog odgovora i adaptacija organskih sistema na fizičku aktivnost kod hroničnih nezaraznih oboljenja, 2p

19

Mehanizmi akutnog odgovora i adaptacija organskih sistema na fizičku aktivnost kod bolesti i stanja koja narušavaju funkcionalnu sposobnost i motoričke sposobnosti, 2p

20

Adaptacija organskih sistema na povremenu ili redovnu fizičku aktivnost kod sportista, 2p

21

Mehanizmi akutnog odgovora i adaptacija organskih sistema na povremenu ili redovnu fizičku aktivnost u izmenjenim ambijentalnim uslovima – hipobarija, 2p

22

Mehanizmi akutnog odgovora i adaptacija organskih sistema na povremenu ili redovnu fizičku aktivnost u izmenjenim ambijentalnim uslovima – hiperbarija, 2p

23

Ispitivanje modaliteta održavanja telesne mase kod sportova koji se takmiče u težinskim kategorijama, 2p

24

Biohemijski aspekti zamora i sindroma prenaprezanja, 2p
ISPITIVANJE FUNKCIONALNE I MOTORNE SPOSOBNOSTI-obavezni predmet

Rukovodilac: Prof.dr Milica Dekleva, Prof.dr Dragana Matanović

 

Nastavnici: Prof.dr Milica Dekleva, Prof. dr Dragana Matanović, Prof. Dr Sanja Mazić, Prof. dr Ljubica Konstantinović, Doc.dr Vladimir Ilić, Prof. dr Aleksandra Isaković, Prof. dr Aleksandra Rašić Marković, Prof. dr Miloš Makismović, Doc.dr Dejan Nešić, Doc.dr Vera Zdravković, Prof.dr Brana Milneković, Prof dr Mirajan Šumarac, Prof.dr Vladimir Trajković, Prof dr Branislav Milovanović, Doc.dr Aleksandra Vidaković, Prof. Nikola ToplicaStojanović, Prof.dr Dejan Popović, Prof dr Milica Lazović, Prof. dr Đorđije Šaranović, Prof.dr Oliver Stojković, Doc.dr Olivera Vuković, Prof.dr Dragan Radovanović

Tema predavanja

1

Komponente funkcionalne sposobnosti, 2p

2

Periferni i centralni mehanizmi motorne sposobnosti. Uticaj bola na motoričke sposobnosti, 2p

3

Metode procene stepena fizičke aktivnosti, 2p

4

Parametri energetskog metabolizma – istraživačke i kliničke metode procene, 2p

5

Biohemijske analize krvi i urina – istraživačke i kliničke metode procene kod fizički aktivnih osoba, 2p

6

Vodeno-elektrolitski status – istraživačke i kliničke metode procene kod fizički aktivnih osoba, 2p

7

Istraživačke i kliničke metode procene nutritivnog statusa fizički aktivnih osoba, 2p

8

Telesna kompozicija – istraživačke i kliničke metode procene kod fizički aktivnih i osoba, 2p

9

Istraživačke i kliničke metode procene biološke i hronološke starosti, 2p

10

Ergometrija u proceni kardiorespiratornog sistema kod fizički aktivnih osoba, 2p

11

Ergospirometrija u proceni kardiorespiratornog sistema kod fizički aktivnih osoba, 2p

12

Istraživačke i kliničke metode procene funkcije respiracijskog sistema fizički aktivnih osoba, 2p

13

Hormonski status fizički aktivnih osoba – istraživačke i kliničke metode procene, 2p

14

Imunski status fizički aktivnih osoba – istraživačke i kliničke metode procene, 2p

15

Funkcija autonomnog nervnog sistema fizički aktivnih osoba – istraživačke i kliničke metode procene, 2p

16

ICF – Internacionalna klasifikacija funkcionisanja onesposobljenosti i zdravlja, 2p

17

Kriterijumi za paraolimpijsku kategorizaciju – Klasifikacija MOK, Međunarodnog Olimpijskog Komiteta, 2p

18

Principi selekcije parametara i testova motorne sposobnosti. Procena poremećaja hoda i balansa, 2p

19

Kinematičke metode procene motorne sposobnosti, 2p

20

Klinička funkcionalna procena lokomotornog aparata, 2p

21

Značaj savremenih neurofizioloških i metoda vizuelizacije u ispitivanju motornih sposobnosti, 2p

22

Metode vizuelizacije u proceni lokomotornog aparata, 2p

23

Metode procene genetskih faktora koji utiču na elemente funkcionalne sposobnosti, 2p

24

Istraživačke i kliničke metode psihološke procene fizički aktivnih osoba i sportista, 2p

25

Etički i medikolegalni aspekti primene ergogenih sredstava u sportu.

Specifičnosti farmakoterapije kod sportista, 2p

KLINIČKI SINDROMI I STANJA U OBLASTI MEDICINE SPORTA I FIZIČKE AKTIVNOSTI-obavezni predmet

Rukovodilac: Prof. dr Ljubica Konstantinović, Prof. dr Dragan Radovanović

 

Nastavnici: Akademik prof.dr Vladimir Kostić, Akademik prof. dr Dragan Micić, Prof.dr Ljubica Konstantinović, Prof.dr Dragan Radovanović, Prof.dr Sanja Mazić, Doc.dr Dragana Ćirović, Prof.dr Ivana Petronić Markjović, Doc.dr Dejan Nešić, Prof.dr Mirjana Šumarac, Prof.dr Aleksandra Jotić, Prof.dr Milica Lazović, Prof.dr Dragana Matanović, doc.dr Nataša Mujović, Doc.dr Emilija Dubljanin Raspopović, Prof. dr Nađa Marić, Prof.dr Aleksandra Aranđelović, Prof.dr Danica Grujičić. Doc. dr Vladimir Žugić, Prof. dr Marina Đurović Nikolić, Doc.dr Mirko Grajić,Prof. dr Milisav Ćutović, Prof. dr Marko Bumabaširević, Prof. Dejan Popović

Teme predavanja

1

Primenjena istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji hroničnih nezaraznih bolesti, 2p

2

Savremena istraživanja u oblasti kineziologije, 2p

3

Sportske aktivnosti u rehabilitaciji odraslih i dece,2p

4

Primenjena istraživanja programa vežbanja koji doprinose pravilnom rastu i razvoju dece,2p

5

Istraživanja specifičnosti vežbanja kod starih osoba, 2p

6

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji metaboličkih oboljenja, 2p

7

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od dijabetesa, 2p

8

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od kardiovaskularnih bolesti, 2p

9

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od hipertenzije , 2p

10

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od respiratornih bolesti, 2p

11

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji mentalnih oboljenja, 2p

12

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od osteoporoze, 2p

13

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od malignih bolesti, 2p

14

Istraživanja fizičke aktivnosti u prevenciji i terapiji obolelih od neuroloških oboljenja,2p

15

Primenjena istraživanja fizičke aktivnosti u terapiji osoba sa motornom i kognitivnom onesposobljenošću, 2p

16

Specifičnosti sportske i fizičke aktivnosti kod funkcionalno onesposobljenih osoba, 2p

17

Ispitivanje uloge fizičkog napora na najučestalije akutne i hronične bolesti kod sportista,2p

18

Istraživanja mehanizama nastanka iznenadne srčane smrti u sportu, 2p

19

Istraživanja mehanizama nastanka poremećaja svesti kod sportista, 2p

20

Istraživanja oboljenja disajnih puteva izazvanih naporom, 2p

21

Istraživanja mahanizma nastanka ženske sportske trijade i poremećaja reproduktivnog sistema kod sportistkinja, 2p

22

Klinička istraživanja uzroka i terapije sindroma zamora i prenaprezanja kod sportista, 2p

23

Istraživanje faktora razika za nastanak povreda u sportu, mehanizmi i specifičnosti vezane za pojedine sportske discipline, 2p

24

Istraživanje savremenih terapijskih pristupa u rehabilitaciji sportskih povreda, 2p

25

Bazična i klinička istraživanja uticaja balneofaktora na funkcionalnu sposobnost, 2p

26

Istraživanja bioregenerativnih metoda u terapiji oboljenja i povreda lokomotornog aparata, 2p

27

Nove tehnologije u modulaciji motorne onesposobljenosti, 2p

 

  • Završni test sa 30 pitanja se polaže 15 dana po završetku predavanja na obaveznom predmetu

 

Završna ocena se formira na osnovu:

o Aktivnog učešće u nastavi 10% bodova

o Pisanje i odbrana seminarskog rada 20% bodova

o Rešavanje istraživačkog zadatka 20% bodova

o Završni test nosi 50% bodova

Pulmologija

Doktorske studije na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu – smer PULMOLOGIJA traju tri godine i nose 180 ESPB. Imaju četiri obavezna predmeta (tri se slušaju na prvoj godini, a jedan na drugoj godini) i osam izbornih predmeta od kojih bi doktoranti trebalo da izaberu i slušaju jedan na drugoj godini studija.

Uslovi upisa na studijski program su:

  • opšti: završen integrisani akademski studijski program iz medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB). Pravo upisa direktno u drugu godinu imaju kandidati sa završenim akademskim specijalističkim studijama na Medicinskom fakultetu, posle završenih integrisanih akademskih studija iz medicinskih nauka (60 ESPB),
  • specifični: srednja ocena iz prethodnog stepena studija najmanje 8, znanje engleskog na nivou srednjeg kursa, odgovarajuće kompjuterske veštine; poželjne su preporuke vezane za bavljenje naučno-istraživačkim radom. Svaki prijavljeni kandidat biće pozvan pred komisiju koju čine potencijalni mentor i članovi Programskog saveta doktorskih studija iz pulmologije.

Cilj:

Cilj studijskog programa je da omogući sticanje cveobuhvatnih teorijskih i istraživačkih kompetencija u oblasti pulmologije, pri čemu se istraživači osposobljavaju za izvođenje istraživanja iz oblasti pulmologije, kao i invazivnih i neinvazivnih dijagnostičkih metoda i metoda procenjivanja terapijske efikasnosti. Pored toga, istraživači bi trebalo da budu osposobljeni za kritičku analizu naučne i medicinske literature, uočavanje naučnih problema i njihovo rešavanje, pisanje naučnog projekta, organizovanje rada istraživačke grupe i rukovođenje naučnim projektom, kao i prezentaciju naučnih rezultata na naučnim skupovima i u naučnim časopisima.

Plan nastave:

Doktorske studije iz pulmologije se sastoje iz dela u kojem se obavlja formalna edukacija kroz nastavne module, seminare i rotacije između istraživačkih jedinica, kao i iz istraživačkog programa koji vodi ka diplomi doktora nauka.

Tokom doktorskih studija, student je obavezan da pohađa i položi četiri obavezna i jedan izborni nastavni modul. Obavezni predmeti se slušaju tokom prve i druge godine, a izborni u drugoj godini studija.

a. Nastavni moduli:

Obavezni

  1. Metodologija naučno-istraživačkog rada
  2. Biostatistika (bazični kurs)
  3. Klinička pulmologija: metode i istraživački problemi
  4. Biostatistika (viši kurs)

Izborni

  1. Multisistemska sarkoidoza
  2. Difuzna oboljenja plućnog intersticijuma
  3. Palijativno lečenje i zbrinjavanje u respiratornim obolenjima
  4. Tumori pluća, pleure i medijastinuma
  5. Hronične bolesti disajnih puteva
  6. Supurativne infekcije pluća i pleure
  7. Tuberkuloza
  8. Hipoventilacioni sindrom

b. Rotacije između istraživačkih jedinica

c. Seminari

Tokom čitavih studija student je obavezan da prisustvuje i aktivno učestvuje na seminarima. Na seminarima će se po posebnom rasporedu prikazivati i prezentovati rezultati sopstvenih istraživanja studenata tokom doktorskih studija, kao i rezultati relevantnih istraživanja iz najnovije naučne literature. Cilj ovih seminara je da razvije kritičku analizu rezultata sopstvenog istraživanja i rezultata iz savremene naučne literature, kao i da omogući sticanje sposobnosti za prezentovanje sopstvenih rezultata istraživanja.

d. Istraživački rad, pisanje i odbrana doktorske disertacije

Najznačajniji deo doktorskih studija je aktivnost u okviru istraživačkog projekta koji će omogućiti dobijanje odgovarajućih naučnih rezultata neophodnih za pisanje i odbranu doktorske disertacije.

Po pravilu, istraživački rad kandidata se od upisivanja odvija u odgovarajućoj istraživačkoj laboratoriji. Ovo istraživanje je pod supervizijom mentora, koji je dužan da obezbedi odgovarajuće tehničke i materijalne uslove za istraživanje.

Deo istraživanja je moguće obaviti i u nekoj laboratoriji van Medicinskog fakulteta, u zemlji ili inostranstvu, u okviru uspostavljene naučne saradnje ili u okviru međunarodnog projekta.

Prijava i odbrana doktorske disertacije regulisana je posebnim pravilnikom.

Po završetku ovog studijskog programa stiče se naziv: doktor medicinskih nauka (smer: pulmologija).

 

Lista predmeta na studijskom programu doktorskih studija iz pulmologije

R.b

Š Naziv predmeta Status

predmeta

Časova aktivne nastave

ESPB

Nastavnik/nastavnici na predmetu

Predabanja

Studijski istraži-vački rad

1

Gen_m01 Metodologija naučno-istraživačkog rada Obavezni

3

0

5

Prof. dr Sandra B. Šipetić-Grujičić

Prof. dr Vesna Bjegović

Prof. dr Zoran Todorović

Prof. dr Sonja Vučković

Prof. dr Snežana Simić

2

Gen_m02 Biostatistika (bazični kurs) Obavezni

3

0

5

Prof. dr Tatjana Ile

Prof. dr Slobodanka Janošević

3

Pulm_m01

Klinička pulmologija: metode i istraživački problemi

Obavezni – Pulmo

3

7

10

Prof. dr Predrag Rebić

Prof. dr Marija Mitić-Milikić

Prof. dr Violeta Vučinić

Prof.dr Dragana Jovanović

Prof. dr Dragica Pešut

Prof. dr Branislava Milenković

Prof dr. Ljudmila Nagorni-Obradović

Prof. dr Vesna Škodrić-Trifunović

Prof. dr Predrag Minić

Doc. dr Alekdandra Ilić

Doc. dr Miodrag Vukčević

Doc. dr Ruža Stević

4

Epd_m03

Biostatistika (viši kurs)

Obavezni – Pulmo

2

2

5

Prof. dr Tatjana Ile

Prof. dr Jelena Marinković

5

Gen_m03-2

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Drugi

0

4

5

6

Rotacije između istraživačkih jedinica

Drugi

0

0

5

7

Pulm_m02

Multisistemska sarkoidoza

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof dr Violeta Vučinić

Prof dr Dragana Jovanović

Prof dr Branislava Milenković

Prof dr Dragica Pešut

Prof dr Vesna Škodrić-Trifunović

dr Jelica Videnović-Ivanov

8

Pulm_m03

Difuzna oboljenja plućnog intersticijuma

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof dr Violeta Vučinić

Prof dr Dragana Jovanović

Prof dr Branislava Milenković

Prof dr Dragica Pešut

Prof dr Aleksandar Milovanović

Prof dr Vesna Škodrić-Trifunović

dr Jelica Videnović-Ivanov

9

Pulm_m04

Palijativno lečenje i zbrinjavanje u respiratornim obolenjima

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof Jovanović M. Dragana

Prof Violeta Mihajlović-Vučinić

Prof Dragan Subotić

Prof Dragica Pešut

Prof Branislava Milenković

Prof Ljudmila Nagorni-Obradović

Prof Vesna Škodrić Trifunović

Doc Aleksandra Ilić

10

Pulm_m05

Tumori pluća, pleure i medijastinuma

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof Jovanović M. Dragana

Prof Dragan Subotić

Prof Dragica Pešut

Prof Branislava Milenković

Prof Tatjana D. Pekmezović

Prof Ljudmila Nagorni-Obradović

Doc Ruža Stević

Dr cci Davorin Radosavljević

11

Pulm_m06

Hronične bolesti disajnih puteva

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof Branislava Milenković

Prof Dragica Pešut

Prof Ljudmila Nagorni-Obradović

Prof. Predrag Minić

Doc Alekdandra Ilić

12

Pulm_m07

Supurativne infekcije pluća i pleure

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof dr Dragica P. Pešut

Doc dr Miloš LJ. Marković

Prof dr Ivan V. Boričić

Doc dr Nataša Z. Opavski

Prof dr Branislava A. Milenković

Prof dr Ljudmila M. Nagorni-Obradović

Prof dr Dragana M. Jovanović

Prof dr Dragan R. Subotić

Prof dr Vesna M. Škodrić-Trifunović

Prof dr Marija M. Mitić-Milikić

13

Pulm_m08

Tuberkuloza

Izborni

– Pulmo

2

5

Prof dr Dragica P. Pešut

Prof dr Branislava Đ. Savić

Doc dr Dragana M. Vuković

Prof dr Ivan V. Boričić

Prof dr Vladimir S. Trajković

Prof dr Ljudmila M. Nagorni-Obradović

Prof dr Violeta V.. Vučinić

Prof dr Dragana M. Jovanović

Prof dr Vesna M. Škodrić-Trifunović

Prof dr Predrag M. Rebić

Dr Sci Med Jelica LJ. Videnović-Ivanov

15

Pulm_m09

Hipoventilacioni sindrom

Izborni

– Pulmo

2

5

Doc. dr Miodrag Vukčević

Prof. Dr Marija Mitić Milikić

Prof Dr Branislava Milenković

Prof Dr Predrag Minić

15

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Treći

O

5

30

16

Eseji i prezentacije individualnog rada kandidata, publikovanje

Četvrti

O

5

30

17

Izrada doktorske disertacije

Peti i šesti

Studijski istraživački rad

60

 

Programski savet doktorskih studija iz pulmologije čine sledeći nastavnici:

  1. Prof. dr Branislava Milenković – rukovodilac
  2. Prof. dr Dragana Jovanović
  3. Prof. dr Violeta Mihailović-Vučinić
  4. Prof. dr Dragica Pešut

 

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Klinička pulmologija: metode i istraživački problemi obavezni 10
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Multisistemska sarkoidoza izborni 5
Difuzna oboljenja plućnog intersticijuma izborni 5
Palijativno lečenje i zbrinjavanje u respiratornim obolenjima izborni 5
Tumori pluća, pleure i medijastinuma izborni 5
Hronične bolesti disajnih puteva izborni 5
Supurativne infekcije pluća i pleure izborni 5
Tuberkuloza izborni 5
Hipoventilacioni sindrom izborni 5

Radiologija i nuklearna medicina

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Radiološke metode obavezni 5
Nuklearno medicinske metode obavezni 5
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u kardiologiji izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja vaskularnog sistema izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja respiratornog sistema izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja digestivnog sistema izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u urologiji izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja muskuloskeletnog sistema izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja bolesti centralnog nervnog sistema izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u endokrinologiji izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u pedijatriji izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitivanja u oboljenjima dojke izborni 5
Radiološka i nuklearno medicinska ispitiva u onkologiji izborni 5
Interventna radiologija izborni 5
Fuzioni(hibridni ) sistemi i primena izborni 5
Funkcionalno ispitivanje radionuklidnim izotopima izborni 5
Radionuklidna terapija izborni 5

Rekonstruktivna hirurgija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika (bazični kurs) obavezni 5
 

II semestar

 

Funkcionalna morfologija sistema i organa čoveka obavezni 5
Nebiološki materijali u rekonstrukciji organa i organskih sistema obavezni 5
Biostatistika (viši kurs) obavezni 5
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije digestivnog trakta izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije kardiovaskularnog sistema izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije koštano-zglobnog sistema izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije urogenitalnog sistema izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije kože, mišićnog tkiva i dojke izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije nervnog tkiva izborni 5
Biološki i klinički aspekti mikrohirurških rekonstrukcija izborni 5
Biološki i klinički aspekti hirurške rekonstrukcije u dece

Fiziološke nauke

Doktorske studije iz Fizioloških nauka

Doktorske studije iz medicinskih nauka – smer Fiziološke nauke na Medicinskom fakultetu Univerziteta u Beogradu traju tri godine (180 ESPB). Sastoje se iz dela u
kojem se obavlja edukacija kroz nastavne predmete, obavezne i izborne, i studijskog istraživačkog rada, koji čine seminari, laboratorijske rotacije, izrada eseja i
publikacija, i prezentacija individualnog istraživačkog rada kandidata. Ovaj istraživački program vodi ka diplomi doktora medicinskih nauka – smer Fiziološke
nauke.

Svrha programa je da obezbedi kvalitetno obrazovanje kandidata uz ovladavanje savremenim istraživačkim tehnikama eksperimentalne i kliničke fiziologije, patološke
fiziologije, farmakologije i molekularne biologije, kao i ovladavanjem analizom i interpretacijom rezultata istraživanja.

Osnovni podaci o studijskom programu Naziv studijskog programa FIZIOLOŠKE NAUKE

Naziv studijskog programa na engleskom jeziku PhD PROGRAM IN PHYSIOLOGICAL SCIENCES Ciljevi studijskog programa

Cilj programa je da obezbedi kvalitetno obrazovanje istraživača, koji bi posle završenih studija trebalo da steknu integrativno razumevanje mehanizama funkcionisanja organizma u zdravlju i bolesti, što obezbeđuju bazična i primenjena biomedicinska istraživanja. Ovladavanje savremenim tehnikama u laboratorijskom radu, razumevanje molekularnih, ćelijskih i integrativnih mehanizama regulacije, obezbeđuju progres u bazičnim medicinskim istraživanjima, dijagnostici kao i potencijalnoj primeni u terapijskim intervencijama. Istraživači bi bili osposobljeni za kritičku analizu i iznalaženje rešenja naučnog problema u domenu svoje disertacije.

Ishod procesa učenja

Očekuje se da studenti budu osposobljeni za dizajniranje i izvođenje različitih tipova eksperimentalih i primenjenih biomedicinskih istraživanja primenom različitih metoda eksperimentalne i kliničke fiziologije, patološke fiziologije, farmakologije, molekularne biologije, i kliničkih istraživanja, analizu i interpretaciju rezultata istraživanja, pisanu i usmenu naučnu komunikaciju, kritičku analizu i interpretaciju medicinske literature, kao i da postanu kompetentni za oblast istraživanja koja je predmet njihove doktorske disertacije.

Naučni naziv

Doktor medicinskih nauka (smer Fiziološke nauke) Uslovi za upis na studijski program

POSEBNI: lica sa završenim integrisanim akademskim studijskim programom iz medicinskih nauka u trajanju od 6 godina (360 ESPB); ili lica sa završenim akademskim studijama biološke ili medicinske orijentacije koje je na prethodnim nivoima studija ostvarilo najmanje 300 ESPB; OPŠTI: srednja ocena iz prethodnog stepena studiranja

da iznosi najmanje 8,00 (osam), poznavanje engleskog jezika do nivoa mogućnosti komunikacije i praćenja naučne literature, odgovarajuće kompjuterske veštine i poželjne preporuke vezane za bavljenje naučnoistraživačkim radom, odnosno vrednovanje rezultata naučno-istraživačkog rada kandidata.

Rukovođenje studijskim programom

Rukovođenje studijskom programom doktorskih studija iz fizioloških nauka, kao i organizaciju nastave i obezbeđenje uslova za izradu doktorske disertacije, vrši Programski savet određen odlukom Naučnog veća Medicinskog fakulteta u Beogradu, u sastavu: 1) Prof. dr Dragan Đurić, predsednik, 2) Prof. dr Olivera Stanojlović, 3) Prof. dr Tatjana Radosavljević, 4) Prof. dr Nataša Petronijević, 5) Prof. dr Aleksa Trbović, 6) Prof. dr Sonja Vučković, i 7) Prof. dr Zvezdana Kojić.

Blok tabela doktorske studije – Fiziološke nauke

Prezentacije predavanja II semestar (obavezni moduli)

  • Predavanja iz obaveznog modula Homeostatski sistemi možete preuzeti ovde nakon što se uspešno ulogujete.
  • Predavanja iz obaveznog modula Poremećaji homeostaze možete preuzeti ovde nakon što se uspešno ulogujete.
  • Predavanja iz obaveznog modula Farmakološka modulacija poremećaja homeostaze možete preuzeti ovde nakon što se uspešno ulogujete

U prilogu je uputstvo za preuzimanje predavanja:

Da biste došli do portala sa nastavnim materijalima za preuzimanje pratite ovaj link.

Uputstvo za preuzimanje materijala

Da biste preuzeli materijale morate se prijaviti na sistem i, po uspešnoj prijavi,
„upisati“ na željeni kurs.

Korisničko ime je u formatu: nnggbbbb

(gde je „nn“ oznaka ѕa studijski program i to: „md“ – osnovne studije, „ss“ – strukovne studije, „sa“ – specijalističke akademeske studije, „ms“ – master studije, „mm“ – doktorske studije a „gg“ godina upisa studija i „bbbb“ četiri cifre za broj indeksa tj. 0123 ukoliko je indeks broj 123.
Primer – Za osnovne studije i broj indeksa 123/99 korisničko ime je md990123)

a inicijalna lozinka Vaš JMBG

Vašu lozinku možete u svakom trenutku izmeniti na https://login.mfub.bg.ac.rs

Lozinka je jednaka onoj koju koristite za pristup eStudent sekciji i studentskom mejlu.
Ukoliko izmenite lozinku u eStudent sistemu izmenjena je i za mejl i portal se materijalima.

Humana reprodukcija, perinatologija i neonatologija

Semestar u kome se sluša Naziv predmeta Status predmeta ESPB
 

I semestar

 

Metodologija naučno-istraživačkog rada obavezni 5
Biostatistika

(bazični kurs)

obavezni 5
 

II semestar

 

Morfologija, embriologija i fiziologija humane reprodukcije obavezni 5
Perinatologija i neonatologija – Prenatalna dijagostika obavezni 10
Perinatologija i neonatologija – Patologija trudnoće obavezni 10
 

 

 

III semestar

 

 

 

 

 

 

 

 

Genetski poremećaji u humanoj reproduukciji izborni 5
Imunologija humane reprodukcije izborni 5
Endokrinologija u humanoj reprodukciji izborni 5
Klinička neonatologija izborni 5
Intenzivna terapija u neonatologiji izborni 5
Neonatalna hirurgija izborni 5