Poznavanje izgleda i građe ljudskog tela. Poznavanje izgleda, položaja i međusobnih odnosa kostiju, zglobova, mišića, krvnih i limfnih sudova, živaca, organa, žlezda i telesnih duplji čoveka. Poznavanje površinskih projekcija struktura i organa u odnosu na formacije vidljive na površini tela. Poznavanje delova tela, topografskih predela, telesnih prostora i anatomije preseka ljudskog tela. Poznavanje organskih sistema  ljudskog  tela.

Orijentacija na telu pacijenta vezana za položaj, pružanje i odnose struktura i organa koji se pregledaju ili ispituju.

Prepoznavanje patološki izmenjenih organa i sistema organa na osnovu upoređivanja sa građom normalnih i zdravih organa.

Topografska lokalizacija bola ili patološkog procesa.

Procena obima zahvaćenosti struktura i organa bolešću i načina širenja patološkog procesa na osnovu poznavanja građe ljudskog tela.

Priprema studenata za prepoznavanje i razlikovanje struktura i organa na snimcima dobijenim radiološkim metodama kao što su rendgengrafija, ultrasonografija, kompjuterizovana tomografija i magnetna rezonanca.

Teorijska nastava

Opšta anatomija: Anatomska terminologija, anatomski položaj, anatomske orijentacione linije i tačke, razvoj, izgled, delovi i proporcije ljudskog tela.

Anatomija gornjeg ekstremiteta: Topografski predeli i prostori. Krvni sudovi. Limfni sudovi i čvorovi. Živci. Klinička anatomija gornjeg ekstremiteta.

Anatomija donjeg ekstremiteta: Topografski predeli i prostori. Krvni sudovi. Limfni sudovi i čvorovi. Živci. Klinička anatomija donjeg ekstremiteta.

Anatomija grudnog koša: Strukture zidova grudnog koša. Grudna duplja i njena podela na prostore i odeljke. Krvni sudovi, limfni sudovi i čvorovi, živci, serozni omotači, organi i žlezde grudne duplje.

Anatomija trbuha: Strukture zidova trbuha. Trbušna duplja i njena podela na prostore i odeljke. Krvni sudovi, limfni sudovi i čvorovi, živci, serozni omotači, organi i žlezde trbušne duplje.

Anatomija karlice: Strukture zidova karlice. Karlična duplja i njena podela na prostore i odeljke. Krvni sudovi, limfni sudovi i čvorovi, živci, serozni omotači i organi karlične duplje.

Anatomija glave i vrata: Kosti, zglobovi, mišići, krvni sudovi, limfni sudovi i čvorovi, živci i ganglioni glave i vrata.  Organi i žlezde glave i vrata. Topografski predeli, prostori i duplje glave i vrata.

Anatomija centralnog nervnog sistema: Uvod u neuroanatomiju i podela nervnog sistema. Kičmena moždina. Moždano stablo. Mali mozak. Međumozak. Veliki mozak. Funkcionalni sistemi i nervni putevi. Moždani omotači i komorski sistem mozga. Vaskularizacija centralnog nervnog sistema.

Praktična nastava (vežbe, seminari i individualni rad studenata)

Praktična nastava se izvodi u disekcionim salama na kadaverima, delovim tela, organima, skeletu i njegovim delovima; seminarskim učionicama uz učešće malih diskusionih grupa i uz upotrebu audio-vizuelnih sredstava i anatomskom muzeju na velikoj zbirci preparata. Tematske jedinice se odnose na sve delove tela (topografski pristup), sve organske sisteme (sistemski pristup) i anatomiju preseka.

 1. Grupa autora sa Katedre anatomije. Anatomija čoveka 1: osteologija, gornji i donji ekstremitet, grudni koš, abdomen i karlica. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2019.

2. Grupa autora sa Katedre anatomije. Anatomija čoveka 2: glava i vrat, centralni nervni sistem. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2019.

3. Đurić M, Milisavljević M, Maliković M, Đonić D, Milovanović P. Anatomija glave i vrata. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2020.

4. Maliković M, Milisavljević M,  Đurić M, Đonić D, Milovanović P, Aleksić D. Anatomija abdomena. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2021

5. Blagojević V, Milisavljević M, Mališ M, Laketić D, Đorović Đ. Anatomija karlice. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2021.

6. Starčević A, Filipović B, Kapor S. Anatomija grudnog koša Thorax.  CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2021.

7.Aksić M, Aleksić D. Anatomija gornjeg ekstremiteta. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2023.

8. Grupa autora sa Katedre anatomije. Vodič za praktičnu nastavu iz anatomije. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2020.

9. Grupa autora sa Katedre anatomije. Priručnik za vežbe iz anatomije. CIBID, Libri Medicorum, Beograd, 2020.

10. Grupa autora sa Katedre anatomije. Radna sveska za nastavu iz anatomije – I deo. Libri Medicorum, Beograd, 2020.

11. Grupa autora sa Katedre anatomije. Radna sveska za nastavu iz anatomije – II deo. Libri Medicorum, Beograd, 2020.

12. Jovanović S i saradnici. Anatomski atlas. Savremena administracija, Beograd, 2004.

Predavanja, vežbe, seminari, konsultacije, individualni rad studenata

Osnovni cilj histologije je da omogući studentima poznavanje i razumevanje sastava i strukture ćelija, tkiva i organa na nivou svetlosne i elektronske mikroskopije u odnosu na njihovu funkciju.

Osnovni cilj embriologije je sveobuhvatno razumevanje razvića svih ćelija, tkiva i organa ljudskog organizma, od oplođenja do rođenja, i u ovom svetlu upoznavanje sa nastajanjem različitih razvojnih anomalija i defekata.

Studenti će savladati veštine mikroskopiranja i analize histoloških preparata svetlosnim mikroskopom. Studenti će razumeti osnove ultastrukturne građe ćelija i histološke građe tkiva i organa, i moći će da prepoznaju osnovne strukturne komponente ćelija, tkiva i organa, kao i da razumeju njihov doprinos normalnoj funkciji. Studenti će moći da analiziraju i protumače svetlosno i elektronsko-mikroskopske fotomikrografije te da međusobno razlikuju različite tipove ćelija i tkiva, kao i da razumeju histološku organizaciju organa.

Studenti će moći da objasne osnovne principe prenatalnog razvića, da opišu najvažnije događaje u razviću organa i organskih sistema, kao i da razlikuju embrionalno poreklo ćelija i tkiva.

Teorijska nastava

Uvod u histologiju. Citologija (osnova organizacije ćelija, kompartmentalizacija ćelije i specijalizacije, biološke membrane, ćelijske organele, nukleus, citoskelet, osnovi ćelijske signalizacije, endocitoza, transcitoza, egzocitoza, deoba ćelije, proliferacija, diferencijacija i ćelijska smrt). Epitelno tkivo (osnovne odlike, bazalna membrana i polaritet epitelnih ćelija, intercelularni spojevi, žlezdani epitel). Vezivna tkiva (osnovne karakteristike i klasifikacija, ćelije i vanćelijski matriks, mezenhim i sluzno vezivo, rastresito i gusto vezivno tkivo, masno tkivo, hrskavica,  kost, koštana srž i krv). Mišićno tkivo (mikroskopska građa skeletnog, srčanog i glatkog mišića, strukturna osnova kontrakcije, neuromišićna spojnica i mišićno vreteno, vrste skeletnih mišićnih vlakana). Nervno tkivo (struktura neurona – morfofunkcionalni tipovi, perikarion, dendriti i akson, sinapsa, neuroglija, nervna vlakna i periferni nervni završeci). Nervni sistem (osnove organizacije, histološke karakteristike cerebralnog korteksa, strukturne osnove krvno-moždane barijere, histologija talamusa, strijatuma, moždanog stabla, malog mozga, kičmene moždine i perifernog nerva, razvoj nervnog sistema). Opšta embriologija (spermatogeneza, ovogeneza i fertilizacija, deoba oplođene jajne ćelije, morula, blastula, implantacija, preembrionski i embrionski period razvića, branhijalni sistem,  razvoj somita i glavnih organskih sistema, placenta i fetusne membrane, rast fetusa, fetusni krvotok, kongenitalne malformacije). Kardiovaskularni sistem (srce, struktura krvnih sudova, elastične i mišićne arterije, mikrocirkulacija i vene, građa kapilara, limfni cirkulatorni sistem, razvoj kardiovaskularnog sistema). Endokrini sistem (histološka i citološka organizacija hipofize, epifize, tiroidne i paratiroidne žlezde, nadbubrežne žlezde, endokrinog pankreasa, difuzni endokrini sistem, razvoj endokrinih žlezdi). Imunski sistem  (limfociti i nelimfocitne ćelije, strukturna organizacija i građa primarnih i sekundarnih limfatičnih organa, razvoj limfatičnih organa). Digestivni sistem – Usna duplja (sluznica usne duplje, građa jezika, razvoj i građa zuba, periodoncijum); Digestivni trakt (opšte karakteristike građe i regionalne karakteristike, jednjak, želudac, tanko i debelo crevo, citološke odlike epitelnih ćelija, matične ćelije i obnova epitela, endokrine ćelije digestivnog trakta, razvoj digestivnog trakta); Pankreas i pljuvačne žlezde (histološka organizacija, sekretorni deo i izvodni kanali, histološka organizacija egzokrinog i endokrinog dela pankreasa, razvoj pankreasa i pljuvačnih žlezdi); Jetra i žučni putevi (opšta građa, lobulacija i zonska organizacija, vaskularizacija, citološke karakteristike hepatocita i neparenhimskih ćelija, građa sinusoida, građa žučnih kanala i žučne kese, razvoj jetre). Respiratorni sistem (nosna šupljina i sinusi, larinks i traheja, pluća, struktura respiratorne membrane, pleura, razvoj pluća). Urinarni sistem (histološka organizacija bubrega, nefron i sabirni kanalići, jukstaglomerularni aparat, izvodni kanalikularni sistem, razvoj bubrega). Ženski reproduktivni sistem (jajnik, jajovod, uterus, vagina i spoljašnje genitalije, mlečna žlezda, razvoj ženskog reproduktivnog sistema). Muški reproduktivni sistem (testis, izvodni kanali, akcesorne žlezde i penis, krvno-testisna barijera, razvoj muškog reproduktivnog sistema). Oko (histološka organizacija oka i akcesornih organa, razvoj oka). Uvo (spoljašnje, srednje i unutrašnje uvo, razvoj uva). Koža (epidermis, dermis i hipodermis, pilosebacealni aparat, znojne žlezde, nokti).

Praktična nastava

Tehnika mikroskopiranja. Struktura ćelije, oblik ćelije i nukleusa, struktura ćelijskih organela.  Prosti epiteli, pseudoslojeviti epiteli, slojeviti epiteli, epitel prelaznog tipa, žlezdani epitel. Vezivna tkiva: embrionalna vezivna tkiva, rastresito i gusto vezivno tkivo, retikularno, masno tkivo, hrskavica, kost i osteogeneza, koštana srž, embrionalna hematopoeza, ćelije krvi. Mišićno tkivo: skeletni, srčani i glatki mišić, neuro-mišićna sinapsa. Nervno tkivo: neuron, neuroglija, nervna vlakna i mijelinski omotač, senzitivni korpuskuli. Nervni sistem:  veliki i mali mozak, kičmena moždina, ganglion, periferni nerv. Embriologija: oogeneza, spermatogeneza, endometrijum, pupčana vrpca, placenta i fetusne membrane. Kardiovaskularni sistem: srce, elastične i mišićne arterije, vene, kapilari. Endokrini sistem: hipofiza, epifiza, tiroidna i paratiroidna žlezda, nadbubrežna žlezda, endokrini pankreas, difuzni neuroendokrini sistem. Limfatični organi: timus, involucija timusa, limfni čvor, slezina, krajnik. Digestivni sistem: usna, papile jezika, zub i razvoj zuba, jednjak i želudac, tanko i debelo crevo, pljuvačne žlezde i pankreas, jetra, žučni kanalići i žučna kesa. Respiratorni sistem: epiglotis, traheja, pluća, mikrocirkulacija i razvoj pluća. Urinarni sitem: bubreg, ureter, mokraćna bešika i razvoj bubrega. Ženski reproduktivni sistem: jajnik, jajovod, materica, vagina, mlečna žlezda. Muški reproduktivni sistem: testis, epididimis, duktus deferens, prostata, vezikula seminalis, penis. Čula i koža: očna jabučica, očni kapak, unutrašnje uvo, koža, nokat.

Seminari

Histološke tehnike. Citologija. Epiteli  (histološka građa, prepoznavanje i međusobno razlikovanje različitih tipova epitela). Vezivna tkiva (histološka građa, prepoznavanje i međusobno razlikovanje različitih tipova vezivnih tkiva). Mišićno tkivo (prepoznavanje i međusobno razlikovanje različitih tipova mišića). Nervno tkivo i nervni sistem (histološka građa). Opšta embriologija – preembrionalni, embrionalni i fetalni period razvoja, omotači ploda. Neurulacija i razvoj nervnog sistema. Histološka građa i razvoj srca, endokrinog sistema, imunskog sistema, digestivnog sistema i  žlezda pridodatih digestivnoj cevi, respiratornog sistema, urogenitalnog sistema, čula i kože.

1.   Embriologija, D. Trpinac, M. Obradović, T. Martinović, D. Ćirić, Medicinski fakultet u Beogradu, 2020.

2.   Histologija, grupa autora, Medicinski fakultet u Beogradu, 2016.

3.   Praktikum za histološke vežbe, D. Trpinac, B. Stefanović, M. Obradović, Medicinski fakultet, 2016

4.   Repetitorijum histologije i embriologije, D. Trpinac i M. Obradović, Medicinski fakultet, 2009.

Teorijska nastava

Vežbe

Seminarska nastava/on-line nastava

Upoznavanje sa teorijskim principima i praktičnim veštinama iz oblasti  molekularne i humane genetike.

Nakon odslušanog kursa studenti će steći znanja o osnovama molekularne genetike i bazičnim tehnikama molekularne biologije koje se primenjuju u medicini, što će im pomoći u savladavanju ostalih biomedicinskih predmeta i omogućiti bavljenje istraživačkim radom. Studenti će biti upoznati sa osnovnim genetičkim pojmovima, zakonima nasleđivanja i analizom rodoslovnih stabala, tako da stečena znanja iz humane genetike kasnije mogu da primene na kliničkim predmetima.

Teorijska nastava

Uloga i specifičnosti naslednog materijala, struktura DNK i RNK, hromatin i hromozomi. Organizacija humanog genoma. Replikacija DNK. Ćelijski ciklus i mitoza, mejoza, gametogeneza, oplođenje. Numeričke i strukturne hromozomske aberacije i sindromi vezani za njih. Tok genetičke informacije od DNK do polipeptida (transkripcija, genetički kod, translacija). Regulacija ekspresije gena na nivou pretranskripcije, transkripcije i post-transkripcije. Mutacije gena. Mehanizmi rekombinacije DNK. Reparacija DNK molekula. Molekularna osnova bolesti čoveka, mendelski i ne-mendelski načini nasleđivanja, monogenske bolesti čoveka, multifaktorsko nasleđivanje. Osnovne metode molekularne genetike (tehnologija rekombinantne DNK, metoda lančane polimerizacije, testovi hibridizacije, sekvenciranje DNK) i njihova primena u medicini. Genetičke osnove diferencijacije pola kod čoveka, polni hromozomi, inaktivacija H hromozoma, genetička osnova poremećaja diferencijacije pola. Onkogenetika: protoonkogeni i mehanizmi njihove aktivacije, tumor-supresorski geni. Genetička osnova imunskog odgovora, geni za imunoglobuline, geni glavnog kompleksa histokompatibilnosti. Genetička struktura humanih populacija i faktori koji je remete.

Praktična nastava:

Mitoza. Mejoza. Gametogeneza. Hromozomi i kariotip čoveka. Numeričke i strukturne aberacije hromozoma. Molekularna genetika. Osnovni principi nasleđivanja: monohibridno i dihibridno ukrštanje, multipli aleli, poligenija, H-vezano nasleđivanje, vezani geni. Rodoslovna stabla. Genetika humanih populacija.

Seminari:

Molekularna genetika, Reprodukcija, Hromozomske aberacije i mutacije, Nasleđivanje, Molekularna osnova bolesti.

“Humana genetika“ autorizovana skripta, Papović R., Luković LJ., Novaković I. i sar. Medicinski fakultet, Beograd, 2007. “Praktikum iz humane genetike“ Bunjevački V., Cvjetićanin S., Bajčetić M. Medicinski fakultet, Beograd, 2006. “Humana genetika“ sveska za praktične vežbe, Luković LJ., Novaković I., Bunjevački V. i sar. Medicinski fakultet, Beograd, 2007

Teorijska nastava – predavanja

Praktična nastava – rešavanje genetičkih problema i zadataka, rodoslovna stabla, demonstracija metoda molekularne genetike.

Seminari – komunikacija sa studentima, samostalna priprema i prezentacija zadate teme,  bodovanje pokazanog znanja

Interaktivna nastava- elektronsko učenje, konsultacije

Medicinska sociologija i Medicinska etika: doc. Smiljana Cvjetković, prof. dr Danijela Tiosavljević, doc. dr Vida Jeremić Stojković; nastavnici i saradnici na predmetu

Socijalna medicina:  prof. dr Milena Šantrić- Milićević; nastavnici i saradnici na predmetu

Medicinska sociologija – osnovni cilj ovog dela predmeta je upoznavanje studenata sa najznačajnijim dostignućima sociologije kao opšte teorijske nauke i sociološkim faktorima koji utiču na društveno poimanje zdravlja i bolesti.

Medicinska etika – osnovni cilj predmeta je upoznavanje studenata sa osnovnim pojmovima etike kao filozofske discipline, medicinske etike kao vrste primenjene etike, sa etičkim dužnostima lekara, osnovnim principima medicinske etike, kao i glavnim etičkim pitanjima u medicini.

Socijalna medicina – osnovni cilj predmeta je da upozna studente sa definicijom zdravlja, modelima zdravlja i kvalitetom života; ulogom medicine i zdravstvene službe u procesu unapređenja zdravlja stanovništva; ljudskim pravima i pravima pacijenta, a naročito sa pristupom pacijentu u centrima zdravstvene zaštite; etikom javnog zdravlja i etičkim teorijama u razvoju zdravstvene zaštite; i sa zajednicom i delovanjem društvenih i kulturalnih fenomena u razvoju zajednice za zdravlje.

Znanje stečeno u toku nastave na delu predmeta Medicinska sociologija omogućava studentima da prepoznaju medicinsko-sociološke aspekte povezanosti sveta, društva i medicine, kao i da shvate i razumeju osnovne obrasce ponašanja koji su povezani sa održavanjem zdravlja, nastankom bolesti i procesom lečenja;

Znanje stečeno u toku nastave na delu predmeta Medicinska etika omogućava studentima  da usvoje osnovne koncepte medicinske etike, da razumeju i objasne glavne etičke principe, da nauče da prepoznaju etičke dileme u kliničkoj i istraživačkoj praksi i primene etičke principe u rešavanju etičkih problema.

Znanje stečeno u toku nastave na delu predmeta Socijalna medicina omogućava studentima da poznaju holistički pristup; osposobe se da identifikuju delovanje društvenih i kulturalnih fenomena u razvoju zajednice; poznaju, poštuju i štite ljudska i prava pacijenata; kao i da poznaju etiku javnog zdravlja i etička pitanja u vezi sa razvojem sistema zdravstvene zaštite.

Teorijska nastava

Medicinska sociologija: Društvo i kultura i globalni zdravstveni rizici; Društvena interakcija; Rod i seksualnost; Bolesnik i lekarska profesija; Stavovi i menjanje stavova.

Medicinska etika: Definicija morala, moralni razvoj, moralnost kao psihička funkcija; Etika i uvod u medicinsku etiku; Principi medicinske etike; Glavna područja medicinske etike; Etički problemi u pojedinim granama medicine;  Etika medicinskih istraživanja;  Medicinska etika i bioetika.

Socijalna medicina: Zdravlje i kvalitet života – definicije i modeli; Uloga medicine i zdravstvene službe u procesu unapređenja zdravlja stanovništva; Ljudska prava i prava pacijenata; Pacijent u centru zdravstvene zaštite; Etika javnog zdravlja i javno-zdravstveni etički kodeks; Etičke teorije u razvoju sistema zdravstvene zaštite; Zajednica i zdravlje: Delovanje društvenih i kulturalnih fenomena u razvoju zajednice.

Praktična nastava: seminari, vežbe

Medicinska sociologija i Medicinska etika: Svaka teorijska jedinica praćena je prikazom primera povezanih sa datom temom u grupama: analiza i diskusija.

Socijalna medicina: Diskusija o tome šta je zdravlje; odrednice zdravlja; studije slučaja o pravima pacijenata; studije slučaja iz etike u javnom zdravlju; diskusija i praktične vežbe o zdravlju zajednice.

Turza, K. Medicina i društvo – Sociološki aspekti.  Libri medicorum, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2014.

Rot, N. Osnovi socijalne psihologije. Zavod za udžbenike, Beograd, 2017;

Gidens, E. Sociologija. Ekonomski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2007;

Turza, K. Medicina i društvo – Uvod u medicinsku etiku, Libri medicorum, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2015;

Beauchamp TL, Childress JF. Principles of biomedical ethics. Oxford University Press, USA, 2013.

Džonsen, A.R., Zigler, M., Vinslejd, V.J. Klinička etika. Službeni glasnik, Beograd, 2008;

Pens, G. Klasični slučajevi iz medicinske etike (opis slučajeva koji su uobličili medicinsku etiku, sa njihovom filozofskom, pravnom i istorijskom pozadinom). Službeni glasnik, Beograd, 2007;

Medicina i društvo – Socijalna medicina. Udžbenik za studente medicine. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet. U pripremi;

Ljudska prava i zaštita zdravlja pacijenata. Priručnik. Beograd: Spirit Beograd, 2013;

Ljudska prava u zdravstvenoj zaštiti: Priručnik za praktičare – Srbija. Beograd: Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2015. 416 strana. Dostupno na: http://cop.health-rights.org/pg/serbianljudska.pdf.

Broj časova  aktivne nastave: 60

Teorijska nastava

Praktična nastava (seminari, vežbe)

Cilj i zadatak predmeta Engleski jezik 1 je da studenti medicine savladaju osnove jezika struke – engleskog jezika u medicini i srodnim naukama . Engleski jezik se danas, po svom značaju, u celom svetu smatra ravnim maternjem jeziku, te se mora naučiti, a za studente medicine, lekare i drugo zdravstveno osoblje neophodno je znanje engleskog jezika u medicini što je nadgradnja znanja opšteg engleskog jezika. Ovladavanjem engleskog jezika u medicini i srodnim naukama studentima će biti omogućeno da koriste stručnu literaturu, da razmenjuju svoja medicinska znanja, da pišu naučne i stručne radove, učestvuju na kongresima, simpozijumima i drugim međunarodnim sastancima. Da bi studenti upisani na Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu studirali ENGLESKI JEZIK STRUKE (engleski u medicini i srodnim naukama), neophodno je da imaju najmanje srednji nivo znanja opšteg engleskog jezika koga su učili u osnovnom i srednjem obrazovanju.

Ova izučavanja omogućiće studentima da savladaju medicinsku terminologiju, time pre što kod nas terminologija još uvek nije u potpunosti izgrađena. Biće osposobljeni da vladaju i pisanim i usmenim izražavanjem na engleskom medicinskom jeziku.

Teorijska nastava

Introduction to Medicine and Health, Ethical Issues, Insight into History of Medicine, Types of Illness, Key Concepts and Terms in Social Medicine, The Role of Hospitals in Health System Reforms, Structures and Systems in the Human Body, DNA, Gene Expression and Cell Reproduction, The Science of Genetics, Describing Relations between Body Parts, The Body Systems

Praktična nastava

Articles, Prefixes and Suffixes, Prefixes and Suffixes in Medicine, Countable and Uncountable Nouns, Quantifiers, Uncommon Plurals, Adjectives and Adverbs, Comparatives and Superlatives, Locative Adjectives, Adverbs , Verbs and Prepositions, Compound Adjectives, Verb Forms, Noun and Verb Structures, Word Building, Tenses (Present, Past and Future).

Mićić, S. (2019). English in Medicine and Related Sciences. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu:L ibri Medicorum.

Mićić, S. (dopunjeno izdanje 2011). Medicinski rečnik. Englesko-srpski i srpsko-engleski. Beograd: Zavod za udžbenike.

Vukčević Lacković, B (2017). Concise English Grammar in Medicine and Related Sciences 1,  Internet Edition: Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu.

Interaktivna nastava

Upoznavanje studenata sa pružanjem prve pomoći povređenim i obolelim licima (zaustavljanje krvarenja, metode oživljavanja, privremena imobilizacija i transport bolesnika Postupak sa agresivnim bolesnikom kao i kod hitnih stanja.

Usvajanje veština izvođenja privremene hemostaze (digitalna kompresija, kompresivni zavoj, fleksija ekstremiteta, Esmarhova poveska …), spoljašnja masaža srca i veštačko disanje, privremena imoblizacija priručnim i standardnim sredstvima i transport bolesnika (ranjenika) do medicinske ustanove. Potavljanje zavoja u različitim telesnim regijama. Ukazivanje prve pomoći kod akutnih oboljenja.

Teorijska nastava Praktična nastava:Vežbe, Drugi oblici nastave: Demonstracione vežbe (na fantomima)

U okviru predmeta studenti prve godine se traumom uopšte, vrstama rana, nastankom srčanog zastoja i prestanka disanja, krvavljenjem i privremenom hemostazom, povredama glave, vrata, kičme i ekstremiteta kao i urgentnim oboljenjima koja zahtevaju ukazivanje prve pomoći.

Nastava se izvodi teorijski, na  demonstracionim fantomima i na praktičnim vežbama u hirurškim ambulanmtama

8

14

Demonstracione vežbe: 8

časova

Teorijska nastava: Predavanja, Demonstracione vežbe, Praktične vežbe ( sa hirurškim i urgentnim bolesnicima).

Seminarski radovi

Samostalni rad studenata

a) upoznavanje studenata prve godine studija sa organizacijom rada u bolničkim uslovima, kao i principima nege pokretnih i nepookretnih pacijenata,

b) učenje načina određivanja vitalnih parametara (puls, pritisak, disanje), praćenja stanja bolesnika, uočavanja i registrovanja promena u tom stanju,

v) pokazivanje načina davanja intradermalnih, subkutanih i intramuskularnih injekcija,

g) učenje pripreme lekova za davanje bolesnicima i upoznavanje sa načinima ishrane pokretnih i nepokretnih pacijenta

Znanje stečeno tokom nastave iz OKP 1  studentu medicine omogućava da:

a) nauči postupak prijema u stacionarnu zdravstvenu ustanovu kao i vođenje potrebne dokumentacije,

b) proceni stanje pacijenta na prijemu i odredi vitalne parametre, (puls, arterijski pritisak, disanje, kvalitet i boja kože)

v) stekne znanja o načinima uzimanja različitih bioloških materijala za analizu,

g) stekne znanja o načinima nege i ishrane pacijenata

d)  stekne znanja o pripremi i primeni lekova za oralnu, subkutanu, intradermalnu i intramuskularnu primenu, kao i da spremi infuzioni rastvor.

Teoretska nastava nije predviđena, već samo praktična.

Praktična nastava

Nastava se odvija na hirurškim odeljenjima  gde  student pre svega uči pravilnu negu pacijenta, osposobljava se za naposredni rad sa bolesnikom. Sve potrebne veštine se savladavaju tokom nastave

Udžbenik će biti štampan ove godine, trenutno na redakciji.

Vežbe (isključivo praktična nastava)

Obaveze u nastavi na prvoj godini Integrisanih akademskih studija medicine obuhvataju: Bezbednost na radu i Primenu  informacionih komunikacionih tehnologija u medicini.

U okviru prvog dela cilj predmeta je upoznavanje studenta sa osnovama bezbednosti na radu u medicinskim ustanovama, sa posebnim osvrtom na bezbednost u laboratorijskim radu, kako bi se izbegle povrede i druge nezgode tokom studija na Medicinskom fakultetu.

U drugom delu cilj predmeta je da studenti steknu određene aspekte informatičke pismenosti kroz upotznavanje sa savremenim metodama i tehnikama informacionih ikomunikacionih tehnologije, potreben u procesu učenja tokom studiranja, kao i njihovom primerenom, odgovornom i kritičkom korišćenju tokom studija i kasnije kao budućih lekara u svom stručnom radu.

Ovladavanje znanjima i veštinama upotrebe informacionih i komunikacionih tehnologija u procesu pronalaženja, čuvanja, kreiranja i korišćenja elektronskih materijala za potrebe učenja, te upotrebi i vrednovanju informacija i znanja u medicinskoj praksi.

U okviru drugog  dela studenti će se upoznati sa Elektronskim resursima Medicinskog fakulteta (e-student, Moodle, Kobson); Medicinske informacije i pretraživanje medicinskih informacija; Alati informacionih i komunikacionih tehnologija u procesu učenjau medicini, Organizacija, čuvanje i razmena elktronskih materijala za učenje; Sistem upravljanja učenjem. Ocena i kriterijumi kvaliteta internet sajtova koji se odnose na zdravlje (relevatnost autora, tačnost sadržaja, kompletnost sadržaja, transparentnost, ažurnost, interaktivnost, dizajn). Pretraživanje  bibliografskih i drugih baza podataka (PubMed, Cochrane Library i dr.)

Metode izvođenja nastave: Predavanja i vežbe

Sticanje znanja o fiziološkim regulatornim mehanizmima funkcionisanja organa, organskih sistema i celokupnog ljudskog organizma u cilju održavanja homeostaze pri promenama u različitim stanjima i uslovima spoljašnje sredine

Sticanje znanja o funkcionalnim svojstvima i međusobnoj povezanosti ćelija, tkiva, organa i organizma u celini, neposrednim i adaptivnim promenama u različitim uslovima spoljašnje sredine kao i pri različitim fiziološkim stanjima. Kroz samostalno izvođenje praktičnih vežbi studenti će steći veštine koje će kasnije koristiti kroz dobru kliničku praksu

Teorijska nastava: Uvod u fiziologiju. Transporti kroz biološke membrane. Telesne tečnosti.  Biofizika u fiziologiji (zakoni fizike primenjeni na biološke membrane, čula i krvotok).  Fiziologija ekscitabilnih tkiva. Fiziologija mišića. Opšti principi neurofiziologije. Senzorni nervni sistem. Specijalna čula. Motorni nervni sistem. Limbičke funkcije  i cerebralni korteks. Autonomni nervni sistem. Principi hormonske regulacije i hipotalamo-hipofizni sistem. Fiziologija krvi. Fiziologija srca. Cirkulacija. Fiziologija bubrega. Fiziologija disanja. Acido-bazna ravnoteža. Gastrointestinalni sistem. Energetika i metabolizam.  Endokrina kontrola metabolizma, rasta i energetskog balansa. Fiziologija ishrane. Termoregulacija. Sistem za reprodukciju. Fiziološke adaptacije organskih sistema na redovnu fizičku aktivnost.

Praktična nastava: Praktična nastava se sastoji od vežbi koje prate metodske jedinice teorijske nastave i obuhvataju direktan praktični rad studenata, interaktivne kompjuterske simulacije eksperimenata i rešavanja problema (zadataka) u vezi sa fiziološkim regulatornim mehanizmima.

1. Fiziologija za studente medicine – odabrana poglavlja, prvi deo. Autori: Đurić D, Kojić Z, Lončar-Stevanović H, Maširević-Drašković G, Rašić-Marković A, Stanojlović O. Urednik: Đurić D; pomoćnik urednika: Stanojlović O. Izdavač: CIBID, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2022.

2. Fiziologija za studente medicine – odabrana poglavlja drugi deo. Autori: Đurić D, Kojić Z, Lončar-Stevanović H, Mazić S, Maširević-Drašković G, Nešić D, Petrović M, Rašić-Marković A, Stanojlović O, Starčević V, Stevanović D, Suzić S, Šćepanović LJ. Saradnici: Brkić P, Đelić M, Hrnčić D. Urednici: Kojić Z, Stanojlović O. Izdavač: CIBID, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2022.

3. Medicinska fiziologija 11. izdanje. Autori: Guyton AC, Hall JE. Prevod: grupa prevodilaca. Redaktori prevoda: Starčević V, Maširević-Drašković G, Đurić D. Izdavač: Savremena administracija, Beograd, 2008.

4. Praktikum za medicinsku fiziologiju sa radnom sveskom (prvi i drugi deo). Autori: Grupa autora, Katedra za medicinsku fiziologiju. Urednik: Stanojlović O. Izdavač: CIBID, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2024.

5. Zbirka test pitanja iz medicinske fiziologije, dopunjeno i prerađeno izdanje. Autori: Grupa autora, Katedra za medicinsku fiziologiju. Urednici: Starčević V, Maširević-Drašković G, Stanojlović O, Đurić D. Izdavač: CIBID, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2010.

6. Fiziologija ekscitabilnih tkiva, 1. izdanje. Autor: Maširević-Drašković G. Izdavač: Maširević-Drašković G, Beograd, 2010.

10.  Biofizika u medicinskoj fiziologiji i medicinskoj biohemiji, Autori: Milošević N, Nestorović Z, Platiša M, Žikić D, Rajković N. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2015.

.

Teorijska nastava , Vežbe, Seminarska nastava

Katedra medicinke i kliničke biohemije: prof. dr Aleksandra Isaković i ostali članovi Katedre

Katedra hemije u medicini: prof. dr Danijela Krstić i ostali članovi Katedre

Katedra biofizike: prof. dr Dejan Žikić i ostali članovi Katedre

Medicinska biohemija i hemija obuhvata integrisanu nastavu u kojoj učestvuju katedra medicinske i kliničke biohemije, katedra hemije u medicini i katedra biofizike. Cilj ovog predmeta je da studenti steknu znanje i da razumeju osnovne hemijske i fizičke pojmove i principe, koji će se kasnije primeniti na biohemijske reakcije i fiziološke procese u organizmu kao celini. U tom smislu, studenti se upoznaju sa:

a) strukturom, klasifikacijom i osobinama organskih i bio molekula

b) biološki značajnim reakcijama hemijskih funkcionalnih grupa

v) značajem vode i elektrolita  i održavanjem acido-bazne ravnoteže

g) termodinamičkim promenama pri hemijskim reakcijama u živim sistemima

d) termodinamikom otvorenih sistema i biofizičkim tehnikama u ispitivanju strukture i funkcije makromolekula

đ) ulogom enzima u katalizi bioloških reakcija i mehanizmima regulacije enzimske aktivnosti

e) metabolizmom ugnjenih hidrata, lipida i proteina, energetskim aspektom različitih metaboličkih procesa i načinima njihove regulacije u normalnim i patološkim uslovima

ž) principima organizacije genoma eukariota, i detaljima prenosa informacija sa DNK do nivoa funkcionalnog proteina

z) organizacijom endokrinog sistema, mehanizmom delovanja hormona, njihovim efektima kao i poremećajima koji su uzrokovani promenama hormonskog statusa

i) biohemijskim  karakteristikama pojedinih tkiva

j) principima i mogućnostima laboratorijske dijagnostike poremećaja nastalih na nivou ćelije, tkiva i organa

Znanje stečeno u toku nastave hemije u medicini omogućava doktoru medicine da poznaje:

–     osnovna pravila rada u hemijskoj laboratoriji.

–     osobine pravih i koloidnih rastvora, pojmove molarnosti i osmolarnosti.

–     principe hemijske kinetike, ravnoteže, acido-bazne ravnoteže; osnovne termodinamičke funkcije.

–     određivanje toka i spontanosti bioloških redoks reakcija na osnovu elektrohemijskog potencijala.

–     reaktivnost nezasićenih jedinjenja i funkcionalnih grupa u biomolekulima (hidroksilne, tiolne, karbonilne, karboksilne i amino grupe). Vrste i značaj izomerije u organskim molekulima.

–     strukturu i osobine heterocikličnih jedinjenja koja ulaze u sastav biološki značajnih molekula; strukturu i osobine proteina, ugljenih hidrata, lipida, nukleinskih kiselina.

–     proteinske bioinformatičke baze podataka i da zna da ih koristi.

Znanje stečeno u toku nastave iz biofizike u medicini omogućava doktoru medicine da razume fizičke osnove:

–     termodinamike otvorenih sistema i termodinamike mešanja supstanci.

–     tehnika ispitivanja strukture makromolekula

Znanje stečeno u toku nastave medicinske biohemije, omogućava doktoru medicine da:

–     razume molekularnu organizaciju ćelija i tkiva.

–     razume nivoe strukture i vezu strukture i funkcije proteina.

–     razume način regulacije enzimske aktivnosti u kontroli metaboličkih procesa.

–     razume osnovne metaboličke procese u organizmu i njihove karakteristike i regulaciju u fiziološkim i patološkim procesima.

–     razume integraciju metabolizma ugljenih hidrata, lipida i proteina na nivou organizma u stanjima sitosti i gladovanja.

–     razume međućelijsku komunikaciju i metaboličku i nemetaboličku ulogu hormona.

–     sagleda patogenetske mehanizme različitih oboljenja nastalih na nivou genoma, enzima (enzimopatije) ili oštećenjem ćelija i tkiva procesima apoptoze i nekroze.

–     odredi vrstu biohemijskih parametara i bolesničkog materijala za laboratorijsku dijagnostiku u cilju postavljanja dijagnoze bolesti.

–     pravilno interpretira biohemijski nalaz

Predmet Medicinska biohemija i hemija se izvodi kroz teorijsku (predavanja i seminari) i praktičnu nastavu.

Teorijska nastava

Teorijska nastava hemije u medicini:

Predavanja i seminarska nastava: Voda, vodeni rastvori. Uloga vode u organizmu. Osobine koloidnih rastvora. Rastvori elektrolita. Osmotski pritisak rastvora elektrolita i neelektrolita. Hemijska ravnoteža. Elektroliti. Teorije kiselina i baza. Amfoterni elektroliti. Konstanta disocijacije kiselina i baza. Neutralizacija, soli, tipovi soli. Jonski proizvod vode. pH. Acido-bazna ravnoteža. Puferi: mehanizam dejstva, kapacitet. Biološki značajni puferi. Termodinamičke promene pri hemijskim reakcijama u živim sistemima. Biološke redoks reakcije. Standardni elektrodni potencijali. Nernstova jednačina. Biološki redoks sistemi. Reaktivni oblici kiseonika i azota, oksidativni stres. Struktura organskih molekula, strukturna izomerija, stereoizomerija. Klasifikacija organskih molekula. Elektronski efekti u organskim molekulima (induktivni, rezonancioni). Reaktivnost biološki značajnih funkcionalnih grupa: dvostruka veza, hidroksilna, tiolna, amino, karbonilna, karboksilna, anhidridna, estarska i amidna grupa.  Struktura i osobine pojedinih heterocikličnih jedinjenja koja ulaze u sastav biomolekula. Strukura i osobine proteinskih aminokiselina. Esencijalne i neesencijalne amino kiseline. Hemijske reakcije aminokiselina. Biološki važni peptidi. Peptidna veza. Struktura i osobine proteina. Strukturni nivoi: primarna, sekundarna, tercijarna i kvaternerna. Domeni. Konformacione promene proteina  in vivo i  in vitro (denaturacija, renaturacija). Protein-ligand interakcije. Složeni proteini. Funkcija kao posledica strukture nekih fibrilarnih i globularnih proteina. Proteini kao biokatalizatori. Osnove proteomiksa u medicini. Bioinformatika proteina. Ugljeni hidrati. Stereohemija i reaktivnost monosaharida. Redukujući i neredukujući disaharidi. Polisaharidi. Glukozaminoglukani u medicini. Struktura i osobine purinskih i pirimidinskih baza, nukleozida, i nukleotida. Struktura i osobine nukleinskih kiselina (RNK i DNK). Masne kiseline. Struktura i osobine prostih i složenih lipida.

Teorijska nastava biofizike:

Seminarska nastava: Termodinamika otvorenih sistema (Drugi zakon termodinamike. Slobodna energija i hemijski potencijal. Termodinamički opis mešanja supstanci). Biofizičke tehnike ispitivanja strukture i funkcije makromolekula

Teorijska nastava medicinske biohemije:

Predavanja: Opšti aspekti enzimske katalize. Formalni aspekti enzimologije. Enzimi u ćeliji. Funkcionalni i nefunkcionalni enzimi krvne plazme. Opšti aspekti metabolizma. Unos materija u organizam. Dobijanje energije u ćeliji.  Ciklus trikarboksilnih kiselina. Metabolizam ugljenih hidrata. Metabolizam lipida. Metabolizam aminokiselina. Metabolizam purinskih i pirimidinskih baza. Organizacija i funkcionisanje genoma eukariota: Struktura i udvajanje DNK. Struktura i snteza RNK. Sinteza i razgradnja proteina. Stvaranje funkcionalnog proteina. Signalni putevi. Biohemijska organizacija ćelijske membrane. Definicija, struktura i mehanizam delovanja signalnih molekula. Hijerarhijska organizacija endokrinog sistema. Sinteza, razgradnja, mehanizam delovanja i poremećaji vezani za hormone proteinske prirode. Sinteza, razgradnja, mehanizam delovanja i poremećaji vezani za steroidne hormone. Uvod u ćelijsku biologiju i biohemijske karakteristike pojedinih tkiva. Onkogeneza i ćelijski ciklus. Osnovni konstituenti ishrane. Makro i mikronutritijenti.

Seminarska nastava:  Struktura i funkcija proteina (hemoglobin i mioglobin). Struktura proteazoma.  Mehanizam enzimske katalize. Kontrola brzine protoka kroz metabolički put. Enzimi značajni u kliničkoj dijagnostici. Biološke oksidacije i oksidativna fosforilacija.  Piruvat dehidrogenazni kompleks. Centralna uloga Krebsovog ciklusa u metabolizmu. Centralna uloga glukoze u metabolizmu ugljenih hidrata. Interkonverzija šećera i složeni šećeri kao komponente vanćelijskog matriksa. Metabolizam masnih kiselina,  ketonskih tela i holesterola. Metabolizam žučnih kiselina. Sinteza masnih kiselina. Transport lipida u telesnim tečnostima – značaj lipoproteina. Katabolizam aminokiselina. Ciklus uree. Amino kiseline od značaja u sintezi biološki važnih jedinjenja. Uloga vitamina u biohemijskim reakcijama. Replikacija DNK i kontrola pouzdanosti udvajanja. Transkripcija, posttranskripciona obrada RNK- regulacija i kontrola. Kontrola genske ekspresije.  Translacija i postranslaciona obrada proteina u endoplazmatskom retikulumu i Goldži aparatu. Unutarćelijska i vanćelijska komunikacija: posebni mehanizmi prenosa signala. Hipotalamo-hipofizna osovina. Poremećaj regulacije glikemije. Hormoni štitaste žlezde i hormoni angažovani u regulaciji metabolizma kalcijuma. Hormoni nadbubrežne žlezde- steroidni hormoni i kateholamini. Metabolička uloga jetre. Prostaglandini. Specifičnosti metabolizma u pojedinim tkivima.  Slobodni radikali i antioksidantna zaštita. Biologija tumora. Ćelijski ciklus. Mehanizmi ćelijske smrti.

Praktična nastava

Praktična nastava hemije u medicini:

Pravljenje rastvora određene koncentracije. Serijska razblaženja rastvora. Određivanje energije aktivacije za reakciju hidrolize saharoze u kiseloj sredini. Pravljenje puferskih rastvora i merenje pH vrednosti na pH-metru. Kvantitativno određivanje elektrolita (Cl^–, HCO3^– i Ca^2+.). Reakcije biološki važnih funkcionalnih grupa (hidroksilne, karbonilne, karboksilne i amidne, adicija na dvostruku vezu). Reakcije oksido-redukcija organskih i biomolekula. Pufersko dejstvo proteina. Bojene i taložne reakcije proteina. Određivanje koncentracije proteina. Kisela hidroliza nukleoproteina. Koloidni rastvori biomakromolekula (dijaliza, rI vrednost). Bioinformatika proteina, korišćenje proteinskih baza podataka i dostupnih alata. Reakcije triglicerida. Reakcije masnih kiselina. Kolorimetrijsko određivanje holesterola. Kvalitativni test na žučne kiseline. Reakcije monosaharida, redukujućih i neredukujućih disaharida i polisaharida.

Praktična nastava medicinske biohemije :

Uvod u laboratorijski rad i osnovi spektrofotometrije. Opšte osobine enzima i regulacija enzimske aktivnosti (hidroliza skroba amilazom i hlorovodoničnom kiselinom; određivanje supstratne specifičnosti amilaze; uticaj temperature na aktivnost amilaze; aktivatori i inhibitori amilaze). Određivanje kinetskih parametara fosfofruktofuranozidaze za saharozu. Nefunkcionalni enzimi krvne plazme – određivanje aktivnosti alkalne fosfataze i amilaze u serumu. Dokazivanje dejstva pepsina, himozina, tripsina, lipolitičke sposobnosti lipaze i lipolitičke sposobnsoti fosfolipaze. Oksidativna fosforilacija. Molekularno biološke tehnike. Određivanje koncentracije glukoze, triacilglicerola, holesterola, kreatinina, uree, bilirubina (ukupni i direktni), mokraćne kiseline, proteina i elektrolita (Cl^–, Na⁺, Ca²⁺, Mg²⁺, PO₄^2-) . Određivanje aktivnosti enzima u serumu kao pokazatelja funkcije jetre (AST, ALT). Određivanje parametara oksidativnog stresa i antioksidantne zaštite. Ispitivanje fizičko hemijskih i biohemijskih (koncentracija Cl^–  i kreatinina) osobina urina.

1) Odabrana poglavlja iz hemije za studente medicinskog fakulteta. Zorana Vujović, Ivanka Karadžić, Kristina Gopčević, Vesna Vujić, Ksenija Stojanović i Danijela Krstić, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, elektronsko izdanje 2016.

2) Praktikum iz hemije sa radnom sveskom i zbirkom zadataka za studente II godine medicinskog fakulteta. urednik: Ivanka Karadžić. Grupa autora: Kristina Gopčević, Ivanka Karadžić, Vesna Vujić,Ksenija Stojanović, Vesna Dragutinović, Danijela Krstić, Branimir Radosavljević, Nataša Avramović, Lidija Izrael-Živković i Rade Bašić, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2023.

3) Biofizika u medicinskoj fiziologiji i medicinskoj biohemiji. Milošević N, Nestorović Z, Platiša M, Žikić D, Rajković N. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2015.

4).Medicinska biohemija. Bogdan Đuričić, Tatjana Simić, Aleksandra Isaković, Nataša Petronijević, Ivanka Marković, Ana Savić Radojević, Sonja Misirlić Denčić. Urednici: Isaković Aleksandra, Simić Tatjana, Đuričić Bogdan. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2019.

5) Marksove Osnove medicinske biohemije-klinički pristup, Data status, Beograd, 2008

6) Harperov pregled biohemije. D.W. Martin, P.A. Mayers, V.W. Rodwell, G. Daryl. Izdavač: Savremena administracija, Beograd 1992

7) Priručnik za vežbe iz biohemije, Aleksandra Isaković, Tatjana Simić, Ivanka Marković, Nataša Petronijević. Urednici: Bogdan Đuričić i Aleksandra Isaković. Izdavač: Medicinski fakultet, Beograd, 2017.

8) Enzimologija kroz pitanja i odgovore. Tatjana Simić, Ana Savić Radojević, Marija Plješa Ercegovac, Tatjana Đukić, Marija Matić, Vesna Ćorić, Sonja Šuvakov, Sašenka Vidičević. Urednici Tatjana Simić i Ana Savić Radojević.  Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2023.

9) Energetski metabolizam kroz pitanja i odgovore. Ivanka Marković, Aleksandra Isaković,  Sonja Misirlić Denčić, Željka Stanojević, Tatjana Nikolić, Tatjana Đukić, Tatjana Živanović Radnić. Urednici Ivanka Marković i Aleksandra Isaković. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2023.

10) DNK, RNK i sinteza proteina kroz pitanja i odgovore. Nataša Petronijević, Sonja Misirlić Denčić, Milica Velimirović Bogosavljević, Anđelka Isaković, Nevena Radonjić. Urednici Nataša Petronijević i Sonja Misirlić Denčić. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2023.

11) Biohemijske karakteristike prenosa signala  kroz pitanja i odgovore. Nataša Petronijević, Tatjana Simić, Ivanka Marković, Aleksandra Isaković, Marija Plješa Ercegovac, Marija Matić, Željka Stanojević, Tatjana Nikolić, Tihomir Stojković, Nevena Radonjić, Olivera Vučković. Urednici Nataša Petronijević i Aleksandra Isaković. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2023.

Ukupno 240

Hemija u medicini: 72

Biofizika: 4

Medicinska biohemija 164

Ukupno 169

Hemija u medicini: 45

Biofizika: 4

Medicinska biohemija 120

Ukupno: 68

Hemija u medicini: 27

Biofizika: 0

Medicinska biohemija 44

Teorijska nastava, seminarska nastava u grupama, praktična nastava u grupama.

Osnovni cilj predmeta je da upozna studente sa:

1. biološkim karakteristikama infektivnih agenasa (morfologija, struktura, antigenska građa, patogenost i virulencija, razmnožavanje, osetljivost i otpornost mikroorganizama na fizičke i hemijske agense)

2. sastavom i značajem normalne mikrobiote

3. patogenetskim procesima na nivou interakcije domaćina i infektivnog agensa

4. mehanizmima delovanja antimikrobnih lekova i mehanizmima rezistencije mikroorganizama na antimikrobne agense

5. principima i mogućnostima laboratorijske dijagnostike oboljenja izazvanih infektivnim agensima  (preanalitička, analitička i postanalitička faza)

6. ispitivanjem osetljivosti mikroorganizama na antimikrobne agense

7. metodama sterilizacije i dezinfekcije

8. imunoprofilaksom infektivnih bolesti

Znanje stečeno u toku nastave mikrobiologije omogućava doktoru medicine da:

1. prepozna moguće uzročnike infektivnih bolesti u sklopu kliničkih manifestacija

2. poznaje značaj normalne mikrobiote

3. poznaje osnovne karakteristike mikroorganizama i patogenezu bolesti koje izazivaju

4. zna pravila u preanalitičkoj fazi mikrobiološkog ispitivanja (odabir, sakupljanje, čuvanje, transport uzorka, kao i izbor mikrobiološke metode) u cilju postavljanja dijagnoze bolesti

5. bude upoznat sa osnovnim metodama analitičke faze u mikrobiološkoj laboratoriji

6. zna principe delovanja antimikrobnih agenasa i oblike rezistencije mikroorganizama na njih

7. pravilno interpretira mikrobiološki nalaz i tumači rezultate osetljivosti mikroorganizama na antmikrobne lekove

8. primeni mere kontrole i prevencije infektivnih bolesti.

Teorijska nastava

Opšta i specijalna bakteriologija. Biološke karekteristike bakterijske ćelije (morfologija, metabolizam, faktori virulencije, osetljivost na fizičke i hemijske agense, mehanizmi delovanja antibiotika, mehanizmi rezistencije, imunoprofilaksa). Bakterijske vrste od značaja za humanu medicinu.

Opšta i specijalna virusologija. Biološke karakteristike virusa (morfologija, replikacija, odnos virusa i ćelije domaćina, osetljivost na fizičke i hemijske agense, mehanizmi delovanja antivirusnih lekova, mehanizmi rezistencije,  imunoprofilaksa). DNK i RNK virusi od značaja za humanu medicinu.

Parazitologija. Biološke karekteristike protozoa i helminata (morfologija, biologija, osetljivost na fizičke i hemijske agense, mehanizmi delovanja antiparazitskih lekova, mehanizmi rezistencije,  imunoprofilaksa). Artropode značajne za humanu medicinu

Mikologija: Biološke karekteristike gljiva (morfologija, biologija, osetljivost na fizičke i hemijske agense, mehanizmi delovanja antimikotika, mehanizmi rezistencije).

Praktična nastava

Osnovni principi mikrobiološke dijagnostike infekcija izazvanih bakterijama i ispitivanje osetljivosti na antibiotike Osnovni principi laboratorijske dijagnostike virusnih infekcija.. Osnovni principi laboratorijske dijagnostike parazitskih oboljenja. Osnovni principi laboratorijske dijagnostike gljivičnih infekcija i  ispitivanje osetljivosti na antimikotike.

1. Grupa autora. Medicinska mikrobiologija. Urednici Branislava Savić, Sanja Mitrović i Tanja Jovanović, Libri medicorum, Medicinski fakultet u Beogradu, Beograd, 2019.

2. Grupa autora. Radna sveska za praktičnu nastavu iz mikrobiologije:  Libri medicorum , Medicinski fakultet u Beogradu, Beograd, 2019.

3. Snimljena predavanja, seminari i vežbe, prezentacije i edukativni materijal postavljen na sajtu Medicinskog fakulteta u Beogradu (http://med.bg.ac.rs/)

Predavanja, seminari i praktični rad u mikrobiološkoj laboratoriji u malim grupama. **

Ovladavanje osnovnim znanjima o imunskom sistemu i njegovoj ulozi u odbrani domaćina od različitih infekcija i učešću u patološkim procesima koji dovode do narušavanja zdravlja.

Osposobljenost za razumevanje kompleksnih mehanizama kojima imunski sistem održava zdravlje i razumevanje patogeneze zapaljenjskih i drugih bolesti u kojima imunski odgovor ima značajnu ulogu.

Teorijska nastava

Kroz nastavu, studenti ovladavaju imunološkom terminologijom i stiču znanja o ulogama koje imunski sistem ima u organizmu, njegovim komponentama i organizaciji. Studenti uče i osnovne koncepte saradnje različitih komponenti imunskog sistema, što omogućava njihovu koordinisanu aktivnost, odnosno svrsishodan imunski odgovor. Studenti uče na kako imunski sistem eliminiše različite infektivne agense i maligno transformisane ćelije i kako imunski sistem učestvuje u oštećenju organizma. Stiču se i osnovna znanja o mehanizmima delovanja vakcina, mogućnostima imunoterapije različitih bolesti, imunološkim aspektima transplantacije i posledicama nedovoljnog imunskog odgovora.

Praktična nastava

Kroz vežbe se stiču znanja o imunološkim tehnikama koje se primenjuju u kliničkim laboratorijama i imunološkim parametrima koji se mogu analizirati u evaluaciji pacijenata. Stečeno znanje se na kraju primenjuje kroz diskusiju tokom prikaza kliničkih slučajeva.

1. Abbas, A.K., Lichtman, A.H., Pillai S.: Osnovna imunologija. Funkcije i poremećaji imunskog sistema. 7. izdanje, 2023.

2. Priručnik za nastavu iz Imunologije, grupa autora, CIBID, 2019. (pdf 2020)

Predavanja (15), seminari (30), vežbe (15)

OSNOVI KLINIČKE PRAKSE

Cilj predmeta je da upozna studente sa principima rada hirurških odeljenja i veštinama koje se svakodnevno izvode pri radu sa pacijentima (principima asepse i antisepse,  radom sa hirurškim instrumentima i načinima plasiranja hirurškog šava i hirurškog čvora, radom sa pacijentima u odeljenjima intenzivne nege, preoperativnom pripremom i postoperativnom negom bolesnika).

LEKAR U ZAJEDNICI

Cilj predmeta je da studenti ovladaju veštinama komunikacije sa pacijentima, veštinama opažanja strukturalnih i kulturalnih faktora koji utiču na zdravlje pojedinaca u zajednici, sagledaju široko spektar aktivnosti kojima se, u okviru zajednice i na individualnom nivou, deluje na unapređenje zdravlja, kao i različita iskustava koje ljudi imaju u svakodnevnom životu, a koja mogu da deluju na zdravlje. Pored toga, cilj je prihvatanje socijalne perspektive uz klasičnu kliničku perspektivu lekara i razvijanje sposobnosti za ciljanu intervenciju u zajednici u vezi sa relevantnim pitanjem unapređenja zdravlja.

OSNOVI KLINIČKE PRAKSE

Znanje stečeno u toku praktične nastave OKP 2 omogućava doktoru medicine da:

a) zna da primenjuje i kontroliše principe asepse i antisepse

b) zna da previje ranu, kao i da prepozna komplikacije u zarastanju rane

v) zna načine rada sa pacijentima na hirurškim odeljenjima i u intenzivnoj nezi.

LEKAR U ZAJEDNICI

Putem kontakta sa realnim pacijentom stiču se stavovi, znanje i veštine koje omogućavaju doktoru medicine da:

–    poseduje iskustvo u odnosu „lekar – pacijent“, ne samo sa stanovišta lekara, nego i sa stanovišta pacijenta;

–    ima znanja o važnosti zdravstvene zaštite i odgovarajućeg režima života, kao i mogućnosti da se znanja primene;

–    prihvata važnost strukturnih faktora i njihovih uticaja na zdravlje;

–    postavlja zdravstvenu zaštitu u kontekst lokalne i globalne zajednice putem poređenja domaće realnosti i globalnih standarda izraženih u dokumentima međunarodnih organizacija;

–    učestvuje u interdisciplinarnoj praksi radi zaštite zdravlja pacijenta.

Teorijska nastava

Teoretska nastava nije predviđena, već samo praktična.

Praktična nastava

OSNOVI KLINIČKE PRAKSE

Studenti obavljaju praktičnu nastavu na različitim hirurškim odeljenjima.

LEKAR U ZAJEDNICI

Svaki student tokom nastave sarađuje sa izabranim pacijentom. Student kroz susrete i razgovore sa „svojim pacijentom“ upoznaje, posmatra i opaža elemente njihove porodične, radne i šire sredine, prema temama koje su diskutovane u okviru nastave.

1. Matić S, Grujičić D. Osnovi kliničke prakse II. Udžbenik sa praktikumom za studente II godine Medicinskog fakulteta. Beograd: CIBID; 2021.

2. Lekar u zajednici. Udžbenik sa praktikumom za studente II godine Medicinskog fakulteta. Beograd: Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, CIBID, 2020.

40+20

OSNOVI KLINIČKE PRAKSE

Vežbe. (40)

LEKAR U ZAJEDNICI

Vežbe uz grupnu diskusiju pitanja koja se postavljaju izabranom pacijentu i pripremu grupne prezentacije. (20)

Cilj i zadatak predmeta Engleski jezik 2 je da studenti medicine savladaju osnove jezika struke – engleskog jezika u medicini i srodnim naukama. Engleski jezik se danas, po svom značaju, u celom svetu smatra ravnim maternjem jeziku, te se mora naučiti, a za studente medicine, lekare i drugo zdravstveno osoblje neophodno je znanje engleskog jezika u medicini i srodnim naukama što je nadgradnja znanja opšteg engleskog jezika. Ovladavanjem engleskog jezika u medicini i srodnim naukama studentima će biti omogućeno da koriste stručnu literaturu, da razmenjuju svoja medicinska znanja, da pišu naučne i stručne radove, učestvuju na kongresima, simpozijumima i drugim međunarodnim sastancima. Da bi studenti upisani na Medicisnku fakultet Univerziteta u Beogradu studirali ENGLESKI JEZIK STRUKE (engleski u medicini), neophodno je da imaju najmanje srednji nivo znanja opšteg engleskog jezika koga su učili u osnovnom i srednjem obrazovanju.

Ova izučavanja omogućiće studentima da savladaju medicinsku terminologiju, time pre šo kod nas terminologija još uvek nije u potpunosti izgrađena.  Biće osposobljeni da vladaju i pisanim i usmenim izražavanjem na engleskom medicinskom jeziku.

Teorijska nastava

Chemical Substances, Processes and Molecular Movements, Dentistry – Caries, Veterinary Medicine – Recent Breakthroughs, The Chemical Constituents of Food, Enzymes, Metabolism and Homeostasis, State-of-the-Art Diagnostic Advances, Consultation (4 units), Diseases (10 types)

Praktična nastava

Defining and Non-Defining Relative Clauses (3 types). Inversion, The Use of Time Expressions and Time Clauses, Reasons, Comparing, Contrasting and Linking Sentences, Conditional Clauses (3 types), Note Taking and Abbreviations, Modal Verbs and Their Functions, Direct/Indirect Speech, Causation and Occurrence, Words and Word Parts, Tenses in Abstracts

Mićić, S. (2019). English in Medicine and Related Sciences. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu: Libri Medicorum.

Mićić, S. (dopunjeno izdanje 2011). Medicinski rečnik. Englesko-srpski i srpsko-engleski. Beograd: Zavod za udžbenike.

Interaktivna nastava

Da student razume i upotrebljava terminologiju koja se tiče bolesti.
Da prenese studentima potrebnu količinu činjeničnog znanja o bolestima.
Da razvije kognitivne veštine neophodne u svim oblastima medicine: observaciju, analizu i rešavanje problema.
Da se pokaže da klinička obdukcija ima značajnu ulogu u kontroli kvaliteta medicinskog rada i medicinskim istraživanjima.
Da studenti razviju izvesne praktične veštine potrebne za posao lekara.
Da prenese studentima naučni pristup lekarskom poslu.
Da se ohrabre studenti da razmišljaju o izboru patologije kao o svojoj budućoj karijeri.

Znanje stečeno u toku nastave na predmetu Patologija omogućava doktoru medicine da:
Usvoji terminologiju različitih patoloških promena,
Razume značaj histopatološkog nalaza u lečenju pacijenata i da zna šta histopatološki nalaz treba da sadrži,
Prepozna i tumači morfološke promene na tkivima i organima,
Morfološke promene u tkivima i organima korelira sa kliničkim parametrima,
Razume značaj i mogućnosti kliničke obdukcije.

Teorijska nastava

Opšta patologija u kojoj se izučavaju osnovne morfološke promene (npr. nekroza, krvarenje, zapaljenje i dr), slične u mnogim ćelijama i tkivima, koje zbog toga imaju opšti karakter, protiču po opštim zakonima i daju opšte znake bolesti u raznim organima.

Specijalna patologija  u kojoj se izučava molekularna osnova, etiopatogeneza i morfološke promene bolesti pojedinačnih organa ili sistema organa (npr. CNS, kardiovaskularni sistem, genitourinarni sistem i dr.).

Praktična nastava

1. Seminari

2. Histopatološke vežbe – svetlosno-mikroskopska analiza najčešćih i najznačajnijih netumorskih i tumorskih lezija u različitim tkivima i organima

3. Obdukcijske vežbe – makroskopska i sveobuhvatna mikroskopska analiza spektra lezija kod preminulog, sa donošenjem zaključka o osnovnoj bolesti i uzroku smrti

4. Elektronske učionice – prezentacija obdukcionih slučajeva

Atanacković M, urednik. Patologija. Medicinski fakultet, Katedra za patologiju, 2003. i preštampana izdanja
V. Kumar, A.K. Abbas, J.C. Aster. Robinsove osnove patologije, 10. izdanje (izdanje na srpskom jeziku). Data status, Beograd, 2021.
Tatić S i sar. Praktikum sa radnom sveskom za histopatološke vežbe. Medicinski fakultet, Beograd, 2023.

Prezentacije sa predavanja i praktičnih vežbi dostupne na sajtu fakulteta i na Reticulumu

Teorijska nastava – predavanja

Praktična nastava – seminarske vežbe, histopatološke vežbe, obdukcione vežbe, elektronske učionice

Ciljevi nastave na predmetu Patološka fiziologija, kao mosta između predkliničkih i  kliničkih predmeta, su :

1.       izučavanje pojedinih etioloških faktora i njihovih svojstava, koja dovode do započinjanja patološkog procesa i načina njihove interakcije sa strukturama organizma

2.       spoznaja geneze patološkog procesa na nivou molekula, njegov razvoj od biohemijskih, subcelularnih i ćelijskih oštećenja, preko humoralnih i tkivnih funkcionalnih poremećaja, sve do poremećaja funkcije sistema organa koji u krajnjem dovode do ispoljavanja bolesti

3.       proučavanje načina prilagođavanja i reagovanja bolesnog organizma na spoljašnju sredinu

4.       upoznavanje studenata sa osnovnim principima funkcionalnih ispitivanja u toku poremećaja različitih organa i sistema

5.       podsticanje problemskog način razmišljanja kod studenata, odnosno osposobljavanje studenata za korišćenje stečenog znanja u kliničkim predmetima i praksi

Znanje stečeno u toku nastave na predmetu Patološka fiziologija omogućava doktoru medicine da:

1.       prepozna uzročnika bolesti

2.       upozna i razume mehanizme nastanka poremećaja funkcije u obolelom organizmu, koji dovode do odgovarajućih kliničkih manifestacija bolesti

3.       tumači rezultate laboratorijskih testova i funkcionalnih ispitivanja obolelog organizma

4.       prepoznaje i tumači specifične promene na eksperimentalnom modelu

5.       razvije problemski način razmišljanja i analitički pristupa etiopatogenezi bolesti

Teorijska nastava (predavanja)

Opšta patološka fiziologija: Predmet izučavanja Patološke fiziologije. Etiologija i patogeneza. Dejstvo etioloških faktora na organizam: Poremećaji termoregulacije; Opšte i lokalno dejstvo visoke i niske spoljne temperature; Dejstvo električne struje, zvuka i ultrazvuka; dejstvo mehaničkih faktora;  Dejstvo hemijskih etioloških faktora; Dejstvo bioloških agenasa. Groznice. Zapaljenje. Poremećaji specifične zaštite organizma: Etiopatogeneza imunodeficijencije; Etiopatogeneza reakcija preosetljivosti; Etiopatogeneza autoimunskih bolesti. Poremećaji nespecifične zaštite organizma. Opšti adaptacioni sindrom. Poremećaji metabolizma organskih materija: Poremećaji metabolizma ugljenih hidrata; Poremećaji metabolizma proteina; Poremećaji metabolizma lipida; Etiopatogeneza hiperholesterolemije. Patofiziološki aspekt enzimopatija. Poremećaji metabolizma vode i elektrolita: Etiopatogeneza dehidracija; Intoksikacija vodom i generalizovani edemi; Poremećaji metabolizma natrijuma i kalijuma; Poremećaji metabolizma kalcijuma, magnezijuma i fosfata. Patofiziološki aspekti malignih tumora. Etiopatogeneza poremećaja acido-bazne ravnoteže: Etiopatogeneza metaboličke acidoze i alkaloze; Etiopatogeneza respiratorne acidoze i alkaloze. Etiopatogeneza šoka. Karakteristike tipova šoka.

Specijalna patološka fiziologija:  Patofiziologija kardiovaskularnog sistema: Ishemijska bolest srca; Hemodinamski poremećaji kod oštećenja srčanih zalistaka; Dekompenzacija srca; Mehanizmi nastanka srčanih edema; Poremećaji srčanog ritma; Arterijska hipertenzija i hipotenzija. Patofiziologija respiratornog sistema: Opstruktivni i restriktivni respiratorni sindrom; Poremećaji cirkulacije u plućima;  Respiratorna aritmija. Patofiziologija hematoloških poremećaja: Poremećaji funkcije hematopoeznih organa; Poremećaji crvene krvne loze;  Poremećaji bele krvne loze; Etiopatogeneza leukemija;  Poremećaji hemostaze. Patofiziologija gastrointestinalnog trakta: Poremećaji motorike i pasaže u gastrointestinalnom traktu; Poremećaji sekrecije u gastrointestinalnom traktu; Poremećaji apsorpcije u gastrointestinalnom traktu. Patofiziologija hepatobilijarnog sistema i pankreasa: Poremećaji egzokrine funkcije pankreasa; Etiopatogeneza poremećaja cirkulacije u jetri; Poremećaji sekretornih funkcije jetre; Poremećaji metaboličke funkcije jetre; Patogeneza hepatičke encefalopatije. Patofiziologija urinarnog trakta: Proteinurije – etiopatogeneza; Patofiziološki aspekti tubulopatija; Glomerulsko-tubulski disbalans; Poremećaji bubrežne cirkulacije (bubrežna hipertenzija); Etiopatogeneza akutnog bubrežnog oštećenja i hronične bubrežne bolesti; Etiopatogeneza nefrotskog i nefritičkog sindroma.  Patofiziologija endokrinog sistema: Opšti principi poremećaja regulacije i funkcije endokrinih žlezda; Poremećaji funkcije hipofize; Poremećaji funkcije štitaste žlezde; Poremećaji funkcije paratireoidnih žlezda;  Poremećaji funkcije nadbubrežnih žlezda;  Poremećaji funkcije polnih žlezda. Patofiziologija nervnog sistema: Poremećaji razdražljivosti i provodljivosti nervnog impulsa;  Etiopatogeneza epileptičnih pražnjenja; Poremećaji vida i sluha; Poremećaji moždanog krvotoka;  Patofiziološki aspekt poremećaja somatomotornog sistema; Poremećaji funkcije bazalnih ganglija i malog mozga; Patofiziološki aspekt poremećaja somatosenzornog sistema; Poremećaji integrativne funkcije centralnog nervnog sistema.

Praktična nastava

Eksperimentalni modeli patoloških stanja: izvođenje i tumačenje ogleda (video prezentacije, kompjuterske animacije). Laboratorijske analize urina, krvi, eksudata, želudačnog soka u pojedinim patološkim stanjima. Mikroskopiranje razmaza periferne krvi kod poremećaja u celularnom sastavu krvi. Metode funkcionalnih ispitivanja pojedinih organa i sistema – tumačenje rezultata. Upoznavanje sa poremećajima funcije organa i organskih sistema kroz problemske zadatke (vinjete).

Praktična nastava (seminari)

Opšta patološka fiziologija: Patofiziološki aspekti ćelijske adaptacije i ćelijsko oštećenje.  Etiopatogeneza poremećaja izazvanih hipoksijom i hiperoksijom.  Patofiziološki aspekti dejstva zračenja (jonizujuće, elektromagnetno).  Patofiziološki aspekt akutnog i hroničnog stresa.  Poremećaji metabolizma vitamina (ishrana kao faktor rizika bolesti). Poremećaji metabolizma ugljenih hidrata –  Diabetes mellitus. Patofiziologija gojaznosti i pothranjenosti. Dinamika aterogeneze (ateroskleroza kao multifaktorska bolest). Zajedničke karakteristike malignih ćelija i opšte promene u organizmu sa malignim tumorom. Patogeneza dehidracije i hiperhidracije – elektrolitna neravnoteža. Poremećaji acido-bazne ravnoteže. Molekulske osnove šoka.

Specijalna patološka fiziologija:  Patofiziološke osnove srčanih aritmija. Molekulske osnove srčane slabosti, funkcionalna ispitivanja kardiovaskularnog sistema. Osnovi funkcionalnih ispitivanja respiracije. Patofiziološke osnove inflamatornih bolesti creva. Osnovi funkcionalnih ispitivanja hepatobilijarnog sistema. Patofiziološke osnove nastanka žučnih i bubrežnih kamenova. Patofiziološki aspekti alkoholizma i bolesti zavisnosti. Osnovni principi funkcionalnih ispitivanja urinarnog trakta. Osnovni principi funkcionalnih ispitivanja endokrinog sistema. Mehanizam nastanka poremećaja u menopauzi. Osnovni principi funkcionalnih ispitivanja  koštano-zglobnog sistema sa posebnim osvrtom na osteoporozu. Reakcija nervnog tkiva na oštećenje (degeneracija i regeneracija nerva). Patofiziološki aspekti neurodegenerativnih bolesti. Cerebrovaskularni poremećaji. Integrativni pristup poremećajima homeostaze organizma.

Praktična nastava (vežbe)

Opšta patološka fiziologija: Metode rada patološke fiziologije. Delovanje fizičkih etioloških faktora. Delovanje hemijskih etioloških faktora. Poremećaji lokalne cirkulacije.  Etiopatogeneza zapaljenja. Manifestacije bolesti preosetljivosti. Patofiziologija autoimunskih bolesti.  Analiza proteinskih frakcija seruma u pojedinim patofiziološkim stanjima.  Poremećaji metabolizma lipida.  Poremećaji metabolizma elektrolita i vode.  Poremećaji regulacije acido-bazne ravnoteže.

Specijalna patološka fiziologija: Patološki EKG. Patofiziologija ishemijske bolesti srca.  Patofiziologija šoka. Patofiziologija respiracije. Anemije. Poremećaji leukocitne formule i leukemije. Poremećaji hemostaze. Patofiziologija gastrointestinalnog trakta – funkcionalna ispitivanja želuca i pankreasa.  Patofiziologija jetre. Analiza patološkog urina. Patofiziologija diureze.  Poremećaji funkcije endokrinog sistema.  Patofiziologija nervnog sistema.

Osnovni udžbenici

1.     Pešić BČ, urednik. Patofiziologija – mehanizmi poremećaja zdravlja (prvi deo). Beograd:  Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu;  2015.

2.     Nešović Ostojić J, Radosavljević T, Pešić BČ, urednici. Patofiziologija – mehanizmi poremećaja zdravlja (drugi deo). Beograd: Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu; 2020.

3.     Grupa autora sa Katedre za patološku fiziologiju. Praktikum iz patološke fiziologije sa radnom sveskom. Beograd:  Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu;  2023.

1.     Teorijska nastava

2.     Seminarska nastava

3.     Vežbe (laboratorijske vežbe, kompjuterske simulacije i animacije, video-prezentacije eksperimentalnih modela, problemski zadaci)

Cilj predavanja i vežbi jeste da studenti dobro nauče tehniku pregleda bolesnika i da steknu prve kliničke pojmove o simptomima i znacima različitih bolesti koje spadaju u internu medicinu

student na kraju nastave propedevtike treba da zna da obavi pregled i protumači podatke koje je dobio u toku obavljanja pregleda

Teorijska nastava

Pojam zdravlja i bolesti. Anamneza: metodologija prikupljanja simptoma bolesti. Medicinska dokumentacija Objektivni (fizikalni) pregled bolesnika: metodologija prikupljanja znakova bolesti. Opšta inspekcija. Fizikalni pregled glave, vrata i udova. Objektivni (fizikalni) pregled grudnog koša i organa za disanje. Inspekcija, palpacija, perkusija, auskultacija. (Normalan nalaz) Objektivni (fizikalni) pregled organa za disanje (patološki nalaz).Objektivni (fizikalni) pregled srca i velikih krvnih sudova.Inspekcija, palpacija, auskultacija kardiovaskularnog sistema. Puls. Objektivan (fizikalni) pregled trbuha. Objektivan (fizikalni) pregled organa za varenje. Objektivan (fizikalni) pregled urogenitalnih organa..Propedevtika organa za disanje: simptomi bolesti, znaci bolesti, dopunska ispitivanja. Propedevtika srca i krvnih sudova:simptomi bolesti,znaci bolesti,dopunska ispitivanja Propedevtika srca i krvnih sudova:simptomi bolesti,znaci bolesti, dopunska ispitivanja. Propedevtika jetre i žučnih puteva:simptomi bolesti,znaci bolesti,dopunska ispitivanja. Propedevtika krvi i krvotvornih organa:simptomi bolesti,znaci bolesti, dopunska ispitivanja. Propedevtika žlezda sa unutrašnjim lučenjem:(pregled dojki ocena polne zrelosti)simptomi bolesti,znaci bolesti,

dopunska ispitivanja. Propedevtika bubrega i mokraćnih puteva:simptomi bolesti,znaci bolesti,

dopunska ispitivanja. Propedevtika organa za kretanje:simptomi bolesti,znaci bolesti,dopunska ispitivanja

Praktična nastava

Učenje propedevtike kraj bolesničkog kreveta uz asistencije saradnika i nastavnika kao i na fantomima koje je Fakultet obeѕbedio.

Propedevtika interne medicine – glavni. urednik prof. dr Dragoslav Manojlović (IZDANJE)

Teorijska nastava – predavanja ex catedra

Vežbe

Klinički časovi

Seminari

Tokom ove nastave student treba da stekne osnovne informacije o interakciji lekova sa živim organizmom i mogućnostima njihove praktične primene. Takođe, studenti treba da se upoznaju sa osnovnim grupama lekova i njihovim karakteristikama.

Teorijska nastava

Opšta farmakologija, farmakologija autonomnog nervnog sistema i lekova koji utiču na metabolizam prostaglandina i inflamaciju, farmakologija antimikrobnih lekova, farmakologija kardiovaskularnog sistema, farmakologija krvi i tkiva, farmakologija respiratornog sistema, farmakologija gastrointestinalnog sistema, farmakologija endokrinog sistema i vitamina, farmakologija centralnog nervnog sistema, toksikologija

Praktična nastava: Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Kompjuterske simulacije i učenje kroz rešavanje problema: farmakokinetika, odnos doze i efekta, antagonizam i sinergizam, uticaj holinergika, antiholinergika, adrenergika i antiadrenergika na arterijski pritisak i srčanu frekvenciju, dejstvo lekova na inflamaciju, miorelaksansi, antihipertenzivi, dejstvo lekova na izolovano srce i krvne sudove, dejstvo lekova na izolovani uterus, dejstvo lekova na koagulaciju, dejstvo lekova na glatku muskulaturu respiratornog i gastrointestinalnog sistema, dejstvo lekova na regulaciju glikemije, psihofarmaci, analgetici, konvulzivi i antikonvulzivi.

Varagić V., Milošević M. FARMAKOLOGIJA, 23. izdanje, 2018. (gl. ur Todorović Z.)

Todorović Z (ur.). Praktikum iz farmakologije sa toksikologijom, 2012.

Rang&Dale: FARMAKOLOGIJA 8. srpsko izdanje, 2019 (2. srpsko izdanje, redaktor Todorović Z.)

Katzung B et al. (eds). Basic & Clinical Pharmacology (14th ed), 2017

Predavanja, vežbe (uz kompjuterske simulacije), seminari

10

Aktivacija srednjoškolskih znanja iz fizike, upoznavanje i savlađivanje fizičkih prinncipa u medicini. Upoznavanje studenata sa fizičkim principima najpoznatijih dijagnostičkih tehnika u Radiologiji.

Sticanje znanja o fizičkim principima dijagnostičkih tehnika i osnovama zaštite od jonizujućih zračenja.

Teorijska nastava

Jonizujuće zračenje (Čestično jonizujuće zračenje: vrste i osobine. Fotonsko jonizujuće zračenje: vrste i osobine.) Interakcija jonizujućeg zračenja i materije (Interakcije čestičnog zračenja. Interakcije neuronskog zračenja. Interakcije fotonskog zračenja.) Interakcija jonizujućeg zračenja i biološkog sistema. Zakoni slabljenja jonizujućeg zračenja (Inverzni kvadratni zakon: teorija i primeri. Eksponencijalni zakon: teorija i primeri.) Fizički procesi detekcije jonizujućeg zračenja (Jonizacija gasa i luminiscencija. Detektori zračenja u medicini.) Merenje jonizujućeg zračenja (Fizički procesi u merenju zračenja. Ekspozicija i apsorpcija zračenja: teorija i primeri. Veličine merenja zračenja u pacijentu: primeri.) Fizika dijagnostike rendgenskim zračenjem (Rendgenski uređaj: struktura, komponente. Rendgenska slika: parametri, uticaj rendgen uređaja i artefakti. Rendgenoskopija i fluoroskopija. Kompjuterizovana tomografija.) Fizika dijagnostike nejonizujućim zračenjem (Ultrazvuk: način nastajanja, parametri i mehanizmi interakcije sa sredinom. Načini prikazivanjaultrazvučne slike: A mod, B mod i Doplerov efekat. Nuklearna magnetna rezonanca. Magnetno rezonantno oslikavanje u medicini.Gama nož. Iks nož. Gama kamera. Pozitronska emisiona tomografija.

Praktična nastava (seminari)

Elektromagnetni talas (Definicija, grafičko i matematičko prikazivanje. Fizičke veličine elektromagnetnog talasa: definicije, jednačine i jedinice. Dualizam talas-čestica.); Struktura materije (Aromsko jezgro: parametri i osobine jezgara u periodnom sistemu. Atom: elektron, kvantni brojevi atoma, prelazi između orbitala, kvantno-mehanički model atoma. Molekul: osnovni pojmovi, energijski nivoi, energijski prelazi u molekulu.) Nestabilnost atomskog jezgra (Radioaktivnost: prirodna i veštačka. Radioaktivni raspadi. Veličine radioaktivnog raspada. Zakon radioaktivnog raspada.)

Osnovna poglavlja biofizike u medicini, grupa autora, Medicinski fakultet, Beograd, 2008.

Biofizika u Radiologiji i Nuklearnoj medicini (engleski), grupa autora, Medicinski fakultet, Beograd, 2016.

Fizika medicinskog oslikavanja, Hendi VH, Ritenur ER. Vajli-Lis, SAD, 2002.

Pregled radiološke fizike, Huda V, Ston R. Lipikot, Vilijams&Vilkins, SAD, 2009.

Predavanja, seminari, računske vežbe

Ciljevi predmeta Epidemiologija su da se studenti upoznaju sa bazičnim epidemiološkim principima i metodama i osnovnim epidemiološkim karateristikama pojedninih predstavnika, kao i čitavih grupa zaraznih bolesti prema epidemiološkoj klasifikaciji zaraznih bolesti, kako bi bili u stanju da sa razumevanjem analiziraju i interpretiraju podatake vezane za pojavu različitih poremećaja zdravlja i predlažu mere za njihovu prevenciju i suzbijanje.

Pored sticanja teorijskog znanja studenti bi trebalo i da ovladaju veštinama koje se odnose na izračunavanje i interpretaciju mera učestalosti bolesti u populaciji, analizu dizajna epidemioloških studija, različitih pristupa prevenciji nezaraznih i zaraznih bolesti, kao i suzbijanju poremećaja zdravlja. Sudenti bi trebalo da steknu i znanje o epidemiološkim karakteristikama grupa zaraznih bolesti prema epidemiološkoj klasifikaciji zaraznih bolesti, kao i karakteristikama najčešćih predstavnika pojedinih grupa zaraznih bolesti, merama prevencije i suzbijanja. Sve navedeno bi doprinelo razumevanju značaja epidemiološkog pristupa u izučavanju etiologije bolesti, prevenciji i suzbijanju poremećaja zdravlja.

Teorijska nastava

Teorijaska nastava obuhvata oblasti vezane za merenje učestalosti bolesti u populaciji, specifičnosti naše nacionalne patologije, prikaz najznačajnijih karakteristika epidemioloških metoda sa posebnim osvrtom na njihovu primenu u sagledavanju zaraznih i nezaraznih bolesti uključujući i koncept uzročnosti, epidemiološke modele i koncepte bolesti uključujući rezervoar i puteve prenošenja zaraznih bolesti, skrining, epidemiološki nadzor, istraživanje epidemije, eliminaciju i eradikaciju zaraznih bolesti, bolničke infekcije, zatim  principe prevencije, uključujući imunizaciju i skrining.

Praktična nastava:Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Tokom praktične nastave studenti se osposobljavanju za izračunavanje i interpretaciju pokazatelja učestalosti bolesti u populaciji, analizu dizajna različitih epidemioloških studija, razmatranje prirodnog toka bolesti, istraživanje epidemije, izračunavanje i tumačenje parametara skrining testa, kao i razumevanje osnovnih principa imunizacije. Posebno, kroz seminare, studenti se detaljnije upoznaju sa epidemiološkim karakteristikama najznačajnijih zaraznih bolesti.

1.        Vlajinac H, Jarebinski M (ured.). Epidemiologija (II izdanje). Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2009.

2.        Gazibara T, Grgurević A, Grujičić -Šipetić S, Kisić-Tepavčević D, Maksimović J, Maksimović N, Marić G, Marković-Denić LJ, Marušić V, Pekmezović T, Vujčić I, Zarić M. Praktikum iz epidemiologije. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2023.

3.        Gazibara T, Grgurević A, Grujičić -Šipetić S, Kisić-Tepavčević D, Maksimović J, Maksimović N, Marić G, Marković-Denić LJ, Marušić V, Pekmezović T, Vujčić I, Zarić M. Praktikum iz epidemiologije infektivnih bolesti. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Beograd, 2021.

Predavanja, vežbe, seminari

Medicinska statistika: Teorijska nastava (10 časova): Uvod u statistiku; Osnovni statistički pojmovi i deficije; Merenje i merne skale; Sređivanje podataka; Statističko opisivanje; Verovatnoća i raspodele verovatnoća; Populacija i uzorak; Statističko zaključivanje:ocenjivanje populacionih parametara na osnovu uzorka, testiranje hipoteza o populacionim prosečnim vrednostima i proporcijama, testiranje hipoteza o učestalostima, testiranje hipoteza o rangovima; Ispitivanje jačine i oblika povezanosti. Praktična nastava (vežbe, drugi oblici nastave, studijski istraživački rad) (30 časova): Kreiranje baze podataka; Grupisanje, tabelarno i grafičko prikazivanje podataka;Mere centralne tendencije, varijabiliteta i oblika raspodela;  Normalna raspodela verovatnoća; Binomna raspodela verovatnoća; Uzorkovanje i tipovi uzoraka; Uzoračke raspodele, Interval poverenja i veličina uzorka; z-test i t-test; Hi kvadrat test, Fišerov test tačne verovatnoće i Mek Nemarov test; Test sume rangova, Test ekvivalentnih parova; Koeficijenti korelacije; Linearni regresioni model, Linearni trend

Medicinska informatika: Teorijska nastava (5 časova): Medicinska informatika: podaci, informacije i znanje; Zdravstveni informacioni sistem i elektronska medicinska dokumentacija; Mere dijagnostičke tačnosti; Medicinsko odlučivanje; Bioinformatika.  Praktična nastava (vežbe, drugi oblici nastave, studijski istraživački rad) (15  časova): Pretraživanje i pristup medicinskom znanju; Registri bolesnika; Postavljanje dijagnoze; Izbor terapije; Bioinformatička analiza.

Medicinska statistika – Janošević S, Dotlić R, Erić Marinkovicć J. Medicinska statistika, 6-to izdanje. Medicinski fakultet, Beograd, 2013.

Medicinska informatika – Milić N, Stanisavljević D, Trajković G, Miličić B, Bukumirić Z, Gajić M, Mašić S. Biomedicinska informatika. Prvo izdanje. Milić N, urednik. Medicinski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu (Foča); 2017.

Interna medicina bavi se proučavanjem, sprečavanjem  i lečenjem bolesti unutrašnjih organa čoveka (bolesti srca, krvi i krvnih sudova, organa za varenje, pluća, bubrega, endokrinih žlezda, koštano-zglobnog i krvotvornog sistema i dr). Cilj predmeta Interna medicina je da studentima omogući upoznavanje sa:

–          uzrocima koji dovode do oboljenja unutrašnjih organa

–          patogenetskim procesima koji dovode do razvoja bolesti

–          kliničkim manifestacijama bolesti i

–          savremenim dijagnostičkim metodama koje omogućavaju postavljanje što ranije i tačnije dijagnoze bolesti

–          savremenim principima prevencije i lečenja oboljenja unutrašnjih organa

Znanje stečeno u toku nastavnog procesa na predmetu Interna medicina omogućiće doktoru medicine da reši zdravstveni problem koji se pojavio tako što će :

–          shvatiti uzroke i mehanizme nastanka bolesti unutrašnjih organa

–          prepoznati simptome i znake internističkih bolesti i što racionalnije upotrebiti raspoložive dijagnostičke metode kako bi postavio što raniju i tačniju dijagnozu bolesti

–          primeniti principe prevencije i adekvatnog lečenja bolesti unutrašnjih organa i tako rešiti zdravstveni problem pojedinog bolesnika

Teorijska nastava: Pravilan odnos lekar-bolesnik. Metode kliničkog pregleda internističkih bolesnika: anamneza, inspekcija, palpacija, perkusija i auskultacija. Specifičnosti pregleda različitih sistema u organizmu. Savremene dijagnostičke metode u ranom i tačnom postavljanju dijagnoze

Pulmologija: Etiologija plućnih bolesti. Mehanizmi njihovog nastanka. Metode što ranijeg otkrivanja i lečenja ovih bolesti. Gastroenterologija i hepatologija: Etiologija i patogeneza ovih bolesti. Metode ranog otkrivanja i dijagnostikovanja ovih bolesti. Principi prevencije i lečenja Kardiologija: Etiologija kardiovaskularnih bolesti. Patogeneza njihovog nastajanja.  Klinička slika srčanih obolenja. Dijagnostičke metode i dijagnostički algoritmi za što ranije i tačnije otkrivanje kardiovaskularnih bolesti. Savremeni principi prevencije i terapije ovih bolesti. Nefrologija:. Etiologija i patogeneza bubrežnih bolesti. Algoritmi ranog otkrivanja i dijagnostikovanja ovih bolesti i principi njihovog lečenja. Endokrinologija: Etiologija i patogeneza ovih bolesti. Metode ranog otkrivanja i dijagnostikovanja ovih bolesti. Principi prevencije i lečenja. Hematologija: Etiologija i patogeneza ovih bolesti. Metode ranog otkrivanja i dijagnostikovanja ovih bolesti. Principi prevencije i lečenja. Reumatologija: Etiologija i patogeneza ovih bolesti. Metode ranog otkrivanja i dijagnostikovanja ovih bolesti. Principi prevencije i lečenja. Klinička imunologija: upoznavanje sa imunopatogenetskim mehanizmima nastanka imunoloških bolesti. Metode dijagnoze. Terapijski algoritmi i prevencija.

Praktična nastava:Vežbe, Seminari, Studijski istraživački rad

Praktični rad sa bolesnikom koji boluje od bolesti o kojoj se govorilo na teorijskoj nastavi. Razgovor, kompletni klinički pregled, izrada i sprovođenje dijagnostičkog i terapijskog plana. Analiza laboratorijskih nalaza i rezultata dijagnostičkih procedura. Posmatranje dijagnostičkih procedura i analiza terapijskih postupaka.   Prikaz tipičnih pacijenata uz njihov pristanak na seminarima sa nastavnicima u sklopu većih studentskih grupa..

Interna medicina 2021. Urednici: prof. dr Petar M. Seferović, prof. dr Nebojša Lalić, prof dr. Dragan Micić.

Teorijska nastava – predavanja

Vežbe

Ceminari

Cilj premeta je da upozna studente sa bolestima koje izazivaju infektivni agensi: etiologijom, patogenezom, kliničkom slikom, dijagnostičkim procedurama, terepijskim postupcima, diferncijalnom dijagnozom. Praktična nastava omogućava studentu  da nauči da pregleda bolesnika, zapazi karakteristične znake bolesti, da uzima odgovarajuće biološke uzorke za mikrobiološku i drugu dijagnostiku, tumači dobijene rezultate, primeni odgovarajuću antimikrobnu terapiju i prati efekat primenjene trapije. Prepozna komplikacije bolesti i preduzima mere lečenja istih.

Znanje stečeno iz infektivnih bolesti omogućava doktoru medicine da prepozna kliničke znake bolesti, primeni odgovarajuće laboratorijsko mikrobiološke testove da bi potvrdio dijagnozu i primeni optimalnu terapiju, prati tok lečenja do izlečenja. Po potrebi inicira primenu određenih epidemioloških procedura u slučaju pojave kontagioznih infektivnih bolesti.

Teorijska nastava

Respiratorne infekcije: virusne i bakterijske infekcije infekcije  respiratornih puteva: faringitisi, parainfluenca, adenovirusne infekcije, rnovirusne infekcije, common cold, streptokokne infkecije. Karakteristike kliničke slike, mogućnosti dijagnostike, značaj serološke djagnostike, uzimanje brisa i tumačenje nalaza, primena simtptomatske terapije i antibiotske terapije.

Grip: etiologija, epidemiologija, patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija. Pandemijski grip, pričiji grip, SARS.

Mumps infekcija:  etiologija, epidemiologija patogeneza ,klinička slika parotitisa, meningitisa, , dijagnoza i terapija.

Pertusis: etiologija, epidemiologija, patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija. značaj vakcinacije, komplikacije.

Herpes virusne infekcije: Infekcije izazvane HSV1 i HSV2 CMV i EBV karakteristike kliničke slike akutne infkcije i reaktivacije, dijagnostika, značaj serološke dijagnostike, PBD test; druge dijagnostičke mogućnosti (izolacija, PCR). Primena antivirusne terapije..

Virsne ospipne groznice: Varicela, morbili, rubela i dr.  etiologija, epidemiologija, patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija. značaj vakcinacije, komplikacije

Intoksikacije i infekcije digestivnog sitema: virusni enterokolitisi, bakterijsko trovanje hranom, bacilarna i amebna dizenterija, trbušni tifus, paratifus, salmoneloze, kolera., (patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije)

Infekcije jetre: akutni virusni hepatitisi (A,B,C i dr), hronični virusni hepatitisi i posledična stanja.(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Leptospiroze:.(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Anerobne infekcije i intoksikcije: tetanus, botulizam .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Infekcije centralnog nervnog sistema. Meningealni sindrom, lumbalna punkcija nalaz u CST. Virusni meningitisi, bakterijski meningitisi, virusni encefalitisi, tuberkulozni meningitis .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Lajmska bolest .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Sepsa i septični šok .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

HIV i AIDS .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Streptokokne i stafilokokne infekcije .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije)

Enterovirusne infekcije .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Infekcije izazvane rikecijama .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Virusne hemoragijske groznice: Kongo Krimska, Hantan, Ebola, Marburg i dr.(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Zoonoze: bruceloza, listerioza,psitakoza i dr. .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Malarija, Lišmanijaza .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Trihineloza .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Infekcije u trudnoći .(patogeneza, klinička slika, dijagnoza i terapija, komplikacije).

Intrahospitalne infekcije etiologija, epidemiologija, dijagnoza i terapija

Praktična nastava

Odvija se kraj bolesnika: uzimanje anamneze, pregled bolesnika, dijagnostika (upoznavanje sa procedurama uzimanja bioloških uzoraka i drugim dijagnostičkim metodama, pregled primenjene terapije sa temperaturnih lista, davanje im i iv terapije.

Praktična nastava:Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Vežbe uz bolesničku postelju

1. Infektivne bolesti, udžbenik za studente medicine, grupa autora. Beograd, Medicinski fakultet u Beogradu, 2019.

2. Dijagnostika i terapija infektivnih bolesti, Uređivački odbor: Mijomir Pelemiš, Goran Stevanović, Dragan Delić. Beograd, Srpsko udruženje za antimikrobnu hemioterapiju, 2017.

3. Infektivne bolesti – Dijagnostičko terapijski priručnik, Urednik: Dragan Delić. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2001.

4. Infekcije nervnog sistema, Urednik: Milan Šašić. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2000.

5. Akutni virusni hepatitisi, Urednik Dragan Delić. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 1998.

6. Virusne osipne groznice. Eleonora Gvozdenović. Beograd, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, 2001.

Predavanje, vežbe, seminari,

Cilj nastave iz neurologije je da studenta upozna sa patogenetskom osnovom najčešćih neuroloških oboljenja, njihovom kliničkom simptomatologijom, aktuelnim dijagnostičkim procedurama koje se koriste tokom neurološkog ispitivanja, savremenom terapijom ovih bolesti i njihovom prognozom. Celokupan plan nastave je formiran tako da budućem lekaru opšte prakse pruži osnovne informacije potrebne u njegovom svakodnevnom radu sa bolesnicima, među kojima određen broj pripada grupi neuroloških pacijenata.

U praktičnoj nastavi je planirano da se čitav rad usmeri ka savladavanju tehnike

neurološkog pregleda, upoznavanju sa dodatnim dijagnostičkim testovima i postupcima,

postavljanju sindromske dijagnoze, diferencijalno-dijagnostičkom analiziranju i konačno

donošenju dijagnostičkog zaključka.

U okviru seminara, prikazuju se video-prezentacije sa tipičnim slučajevima iz pojedinačnih

tematskih jedinica koji se obrađuju tokom semestra.

Dakle, planirano je da nastava iz neurologije pripremi buduće lekare opšte prakse da među brojnim pacijentima prepozna bolesnike sa neurološkom simptomatoligjom, da ih adekvatno obradi, posumnja na određeni neurološki entitet, sprovede  adekvatan dijagnostički postupak, eventualno započne i lečenje bolesnika, i na kraju, na osnovu rezultata, odluči da li je potrebno dalje upućivanje bolesnika specijalisti neurologu, odnosno da li je potrebno njegovo bolničko ispitivanje ili lečenje.

Teorijska nastava

1)        EPIZODIČNI POREMEĆAJI SVESTI, DELIRIJUM, KOMA, POREMEĆAJI SPAVANJA; 2) EPILEPTIČKI NAPADI, EPILEPSIJA, FEBRILNE KONVULZIJE; 3) CEREBROVASKULARNE BOLESTI 1; 4)  CEREBROVASKULARNE BOLESTI 2;  5) GLAVOBOLJE, NEURALGIJE I VERTIGO;  6) PARKINSONOVA BOLEST; 7) NEVOLJNI POKRETI I BOLESTI MALOG MOZGA; 8) BOLESTI KIČMENE MOŽDINE; 9) BOLESTI NEUROMIŠIĆNE SPOJNICE I MIŠIĆA; 10) BOLESTI CENTRALNOG I PERIFERNOG MOTONEURONA; 11) DEMIJELINIZACIONE BOLESTI CNSa; 12) DEMENCIJE; 13) NEUROLOŠKE BOLESTI RAZVOJNOG DOBA; 14) NEUROLOŠKE MANIFESTACIJE SISTEMISKIH I INFEKTIVNIH BOLESTI; 15) TUMORI I EDEM MOZGA

Seminari

1)    Urgentna neurološka stanja i koma; 2) Lezije kranijalnih nerava (1-6); 3) Lezije kranijalnih nerava (7-12); 4) Cerebrovaskularna oboljenja; 5) Glavobolje i nezralgije; 6) Bolesti malog mozga i nevoljni pokreti; 7)  Parkinsonova bolest i nevoljni pokreti; 8) Bolesti kičmene moždine; 9) Neuromišićne bolesti; 10) Demijelinizacione bolesti; 11) Demencije; 12) Epilepsije; 13; Dečija neurologija; 14) Neurološke manifestacije sistemiskih i infektivnih bolesti; 15) Rešavanje kliničkih vinjeta

Praktična nastava-vežbe

Komunikacija i ophođenje sa bolesnikom, anamneza; 2) Pregled kranijalnih nerava 1-6; 3) Pregled kranijalnih nerava 7-12; 4) Pregled motorike; 5) Pregled senzibiliteta; 6) Pregled funkcija malog mozga; 7) Pregled bolesnika sa Parkinsonovom bolešću; 8) Visinska dijagnostika oštećenja kičmene moždine; 9) Pregled bolesnika sa oštećenjem perifernog nervnog sistema; 10) Pregled bolesnika sa multiplom sklerozom; 11) Pregled bolesnika sa demencijom; 12) Pregled bolesnika sa epilepsijom; 13) Neurološki pregled deteta; 14) Samostalno izvođenje neurološkog pregleda i postavljanje sindromske dijagnoze; 15) Samostalni pregled bolesnika i pisanje eseja

1. Osnovi Neurološkog pregleda, grupa autora glavni urednik Prof. dr Vladimir S. Kostić

2. Neurologija, grupa autora, urednik: Prof. dr Vladimir Kostić

Predavanja, seminari i vežbe

Cilj nastave iz psihijatrije je da studenta upozna sa:

–          osnovnim principima medicinske psihologije i psihopatologije,

–          osnovnim teorijskim pravcima u psihijatriji,

–          etiološkom osnovom psihijatrijskih poremećaja,

–          kliničkom slikom i terapijom psihijatrijski poremećaja.

U praktičnoj nastavi, rad se usmerava na:

–          savladavanje tehnike psihijatrijskog intervjua,

–          upoznavanje osnovnih psihopatoloških fenomena,

–          postavljanje sindromske dijagnoze i

–          donošenje dijagnostičkih zaključaka.

–          dopunske dijagnostičke metode i indikaciona područja za njihovu primenu.

–          specifičnosti multidimenzionalne terapije mentalnih poremećaja: medikamentozna, psihoterapija, socioterapija, ergoterapija u meri u kojoj lekar opšte prakse može da ih primeni.

Znanje stečeno u toku nastave psihijatrije omogućava doktoru medicine pravovremeno prepoznavanje, dijagnostiku, prevenciju i osnovno zbrinjavanje poremećaja mentalnog zdravlja.

• student je obučen da vodi psihijatrijski intervju, uzima anamnezu od pacijenta i heteronanamnezu od njegovih saradnika
• student je obučen da uradi psihički status pacijenta tako što ispita sve osnovne psihičke funkcije pacijenta
• student je obučen o mehanizmima postavljanja radne i završne dijagnoze (kroz anamnezu kao i primenom najčešće korišćenih skala procene), odnosno obučen je da razmatra diferencijalnu dijagnozu
• student je stekao znanje o prepoznavanju najčešćih psihijatrijskih poremećaja kod dece, mladih i odraslih (minimum 12 najčešćih psihijatrijskih poremećaja)
• student je stekao znanje o osnovama urgentnog zbrinjavanja psihijatrijskih pacijenata
• student je stekao znanje osnovnim terapijskim pravcima i modalitetima lečenja u psihijatriji
• student je stekao znanja o osnovama sudske psihijatrije

Teorijska nastava

Uvod u psihijatriju, liaison psihijatrija, bio-psiho-socijalni pristup u psihijatriji, biološke osnove mentalnih poremećaja, organski mentalni poremećaji. zloupotreba supstanci – alkoholizam i narkomanija, psihotični poremećaji poremećaji raspoloženja anksiozni poremećaji,  stres, trauma i sa stresom/traumom povezani psihijatrijski poremećaji, teorije ličnosti i poremećaji ličnosti psihički poremećaji u razvojnom dobu (kod dece i adolescenata), psihofarmakoterapija, psihoterapija i socioterapija sudska psihijatrija, urgentna stanja u psihijatriji.

Praktična nastava

Anamneza u psihijatriji, psihijatrijski intervju, svest, pažnja, pamćenje, mišljenje, inteligencij, volja, emocije, opažanje, psihički status, akutna psihotična rekacija, perzistirajući sumanuti poremećaj, poremećaji raspoloženja, suicid, klinička obrada neurotskih poremećaja, mentalni poremećaji u dece i mladih, bolesti zavisnosti – alkoholizam i narkomanije, poremećaji ličnosti, organski mentalni poremećaji, urgentna stanja, liason psihijatrija, principi farmakoterapije i prikaz neželjenih dejstava

Seminari

Anamneza u psihijatriji, psihijatrijski intervju, psihičke funkcije: svest i pažnja, pamćenje, mišljenje i inteligencija, volja i nagoni, opažanje i emocije,  psihički status shizofrenija, principi farmakoterapije i prikaz neželjenih dejstava,  akutna psihotična rekacija, perzistirajući sumanuti poremećaj, poremećaji raspoloženja, suicid,  anksiozni poremećaji, mentalni poremećaji dece i adolescenata,  zavisnosti od supstanci,  poremećaji ličnosti,  organski mentalni poremećaji,  urgentna psihijatrija

Jovanović A (urednik). Psihijatrija – udžbenik za studente medicine (drugo izdanje) Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu; Beograd  2024.

Teorijska nastava, vežbe i seminari

Cilj predmeta je da upozna studente sa:

1.       Osnovama dermatološkog pregleda (eflorescencije)

2.       Etiopatogentskim faktorima koji učestvuju u nastanku dermatoza

3.       Kliničkom slikom, morfološkom i etiološkom dijagnostikom, kao i diferencijalnom dijagnozom kožnih i veneričnih oboljenja

4.       Lečenjem kožnih i veneričnih oboljenja

1.         Student je osposobljen da prepoznaje i zna terapiju za dermatoze koje su najučestalije u humanoj populaciji, a koje je moguće zbrinuti na nivou primarne zdravstvene zaštite.

2.         Student je upoznat sa teškim dermatozama koje mogu ugroziti život, poznaje osnove dijagnostike i terapije i zna prognozu ovih bolesti.

3.         Studenti su upoznati sa oboljenjima kože koja mogu biti znak ozbiljnih internističkih bolesti; edukovani su da diferenciraju banalne erupcije od onih koje mogu predstavljati znake ozbiljnih oboljenja.

4.         Studentima je data osnova koja omogućava dalju edukaciju u pravcu ostalih specijalističkih grana medicine.

Teorijska nastava

Reaktivni eritemi; Purpure; Grupa ekcema; Eritemato-skvamozne dermatoze; Eritrodermije; Papulozne dermatoze; Neželjene reakcije na lekove; Bulozne dermatoze; Bolesti poremećene keratinizacije; Nodozne dermatoze; Dishromije; Atrofije kože;  Distrofije kože; Bolesti vezivnog tkiva; Trihoze; Onihoze; Oboljenja sebacealnih žlezda; Hidroze; Pruriginozne dermatoze; Infektivne bolesti kože; Neinfektivni granulomi kože; Dermatoze izazvane fizičkim faktorima; Oboljenja perifernih arterija i vena. Ulkusi nogu; Bolesti sluzokože usne duplje i jezika; Nevenerične bolesti kože i sluzokože polnih organa; Benigni tumori, nevusi i neurokristopatije; Prekancerozne dermatoze, maligni tumori, psudoepiteliomske hiperplazije i paraneoplazične dermatoze; Kutani limfomi i leukemije (hematodermije); Sifilis; Gonoreja; Ulkus mole; Limfogranuloma venerum; Granuloma ingvinale; Uretritis non-gonoroika; Herpes genitalis; Kondilomata akuminata; Sindrom stečene imunodeficijencije

Praktična nastava: vežbe i klinički časovi

Na kliničkim časovima se prikazuju dermatoze – fotografije pacijenata i diskutuje o dijagnozi, diferencijalnoj dijagnozi i terapijskim modalitetima –  interaktivna nastava.

U toku vežbi studentima se prikazuju klinički slučajevi, studenti vežbaju kliničku dijagnostiku dermatoza i diskutuju diferencijalnu dijagnozu, terapiju i prognozu oboljenja.

UDŽBENIK: Lalević-Vasić BM, Medenica LJM, Nikolić MM. DERMATOVENEROLOGIJA SA PROPEDEVTIKOM. Medicinski fakultet u Beogradu, 2019.

OSTALA LITERATURA: Sajt www.dermis.net Univerziteta u Erlangenu sa više hiljada fotografija velikog broja dermatoza.

Teorijska nastava – predavanja

Vežbe

Klinički časovi

Osnovni cilj predemeta je da se student upozna:

A) sa radiološkom anatomijom i osnovama radiološke dijagnostike i terapije

B) fizičkim osnovama primene otvorenih i zatvorenih izvora jonizujućeg zračenja u dijagnostici i terapiji

V) osnovnim principima zaštite bolesnika i medicinskog osoblja u izvođenju dijagnostičkih i terapijskih procedura u radiologiji.

Znanje stečeno u toku nastave radiologije omogućava doktoru medicine da:

A) savlada, usvoji osnovne kliničke indikacije za primenu osnovnih dijagnostičkih metoda za efikasno postavljanje dijagnoze bolesti i praćenje efikasnosti terapije

B) pravilno  interpretira radiološki nalaz na osnovu koga

V) treba da primeni ili usmeri bolesnika na odgovarajuće lečenje.

Teorijska nastava

Student treba da se upozna sa osnovama radiološke anatomije i najčešćim  patološkim nalazima u CNS, maksilo-facijalnom, respiratornom, kradiovaskularnom, digestivnom, hepatobilijarnom, urinarnom  i koštano-zglobnom sistemu.

Student treba da razume osnovne principe radioterapije u lečenju bolesti različitih sistema.

Praktična nastava: Vežbe

Upoznavanje sa elementima rendgenske, ultrazvučne, CT  i MR dijagnostike po pojedicnim organima i sistemima.

Dragan Mašulović, Ruža Stević, Zorica Milošević, Dragan Sagić. Radiologija, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, 2021.

1.  Teorijska nastava

2.  Vežbe

je da studentima, koji imaju osnovna znanja iz mikrobiologije i imunologije, pruži uvid u:

a)    mikrobiološke protokole za dijagnostiku i praćenje infekcija različitih organskih sistema;

b)    problem vezan za infekcije stečene u bolnici, osnovne načine njihove transmisije u bolničkoj sredini i ulogu mikrobiološke laboratorije u kontroli i prevenciji ovih infekcija;

c)    mikrobiološke protokole za dijagnostiku i praćenje infekcija imunokompromitovanih pacijenata;

d)    mikrobiološku dijagnostiku novih i pretećih infekcija;

e)     praktične preporuke za tumačenje rezultata mikrobiološke laboratorije.

Znanje stečeno u toku nastave iz Kliničke mikrobiologije omogućava doktoru medicine da:

a) na osnovu poznavanja različitih mikrobioloških testova i njihovih karakteristika izvrši ispravan izbor testa u konkretnoj kliničkoj situaciji;

b) izvrši ili preporuči uzimanje odgovarajućih uzoraka za mikrobiološku dijagnostiku;

c) ispravno interpretira i koristi u kliničkom radu rezultate mikrobioloških analiza.

Teorijska nastava

Tokom ove nastave studenti stiču znanje o principima i mogućnostima mikrobiološke dijagnostike  zaraznih bolesti različitih sistema organa, uključujući nove i preteće infekcije, kao i infekcije stečene u bolničkoj sredini  i ulogom mikrobiološke laboratorije u prevenciji transmisije i kontroli bolničkih infekcija.

Praktična nastava

U okviru ove nastave, studenti, kroz rešavanje konkretnih kliničkih slučajeva koji se odnose na  zarazne bolesti, primenjuju mikrobiološke protokole za uzimanje i obradu uzoraka pacijenata, identifikaciju patogena, ispitivanje osetljivosti na antimikrobne agense i tumače  rezultate mikrobiološke laboratorije.

Prezentacije i edukativni materijal postavljen na sajtu Medicinskog fakaulteta na platformi retikulum.

Klinička biohemija je od izuzetnog značaja za studente medicine tokom celokupnog trajanja studija obzirom da je integrisana u sistemsku nastavu na svim nivoima medicinskog kurikuluma. Osnovni cilj kursa kliničke biohemije je:

a) da upozna studente sa biohemijskom osnovom  različitih bolesti i izborom optimalnih biohemijskih dijagnostičkih testova

b) da upozna studente sa osnovnim principima  rukovanja uzorcima, kao i analitičkim i biološkim faktorima koji mogu uticati na rezultate testa u zdravlju i bolesti, i na koji način oni mogu da tačnost rezultata.

v) da osposobi studente da pravilno tumače rezultate biohemijskih testova u skladu sa odgovarajućom humanom patologijom.

Znanje stečeno u toku nastave kliničke biohemije, omogućava studentu da razume značaj značaj biohemijskih merenja u dijagnostici bolesti, praćenju efekata terapije i lečenju komplikacija i da primeni praktične preporuke i laboratorijske dijagnostičke algoritme za interpretaciju rezultata biohemijskih testova. Po završetku kursa, student treba da razume i zna da bira i tumači rezultate:

·    osnovnog i sveobuhvatnog metaboličkog panela u zdravlju i bolesti

·    kompletne analize krvi u zdravlju i bolesti

·    analize elektrolita i gasova u krvi kod acido-baznih poremećaja

·    testova za procenu upale; ispitivanja funkcije miokarda i infarkta; ispitivanja funkcije bubrega, jetre i pankreasa; ispitivanja funkcije kostiju i mišića; ispitivanja funkcije različitih endokrinih žlezda

·    biohemijskih analiza u trudnoći i prenatalnom skriningu

·    biohemijskih analiza u različitom životnom dobu (deca i starije osobe)

·    procene tumorskih markera

Teorijska nastava

1.  Standardni biohemijski testovi i referentni intervali osnovnih biohemijskih analita

2.  Standardni hematološki parametri

3.  Ravnoteža vode i elektrolita. Acido-bazni status.

4.  Trauma, inflamacija, imunski odgovor.

5.  Ispitivanje funkcije kardiovaskularnog sistema

6.  Ispitivanje funkcije bubrega

7.   Ispitivanje funkcije jetre

8.  Poremećaji gastrointestinalne funkcije

9.  Ispitivanje funkcije koštano-zglobno-mišićnog sistema

10.    Ispitivanje funkcije endokrinog sistema i funkcionalni testovi.

11.    Funkcija hipofize i tiroidne žlezde

12.    Ispitivanje funkcije nadbubrežne žlezde

13.    Funkcija polnih žlezda: Trudnoća i prenatalni testovi

14.     Specifičnosti biohemijskih parametara u različitim stanjima i životnim dobima (trudnoća/ dečiji uzrast/ starost)

15.    Tumorski markeri

Praktična nastava

1.  Tumačenje biohemijskih parametara kod fizički aktivnih osoba

2.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – hemolitička anemija

3.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – dijabetes insipidus

4.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – reumatoidni artritis

5.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – akutni infarkt miokarda

6.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – hronična slabost bubrega

7.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – toksični hepatitis

8.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – funkcionalni poremećaji pankreasa

9.  Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – sekundarni hiperparatireoidizam

10.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – Dijabetes melitus

11.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – Hašimoto tireoiditis

12.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – Kušingov sindrom

13.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – preeklampsija

14.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta  sa enzimopatijom

15.    Laboratorijska dijagnostika i prikaz pacijenta – karcinom dojke

1. Autorizovani materijal i  prezentacije –  on–line platforma Medicinskog Fakulteta Reticulum http://reticulum.med.bg.ac.rs/moodle/course/view.php?id=4866
2. Tietz, Workbook of clinical chemistry, 6th edition,  Philadelphia, 2018- odabrana poglavlja https://www.amazon.com/Textbook-Clinical-Chemistry-Molecular-Diagnostics/dp/0323359213?asin=0323359213&revisionId=&format=4&depth=2)
3. Murphy M, Srivastava R and Deans K. Clinical Biochemistry; 6th Edition, Elsevier, 2019-  odabrana poglavlja

30

15

15

Nastava se organizuje u hibridnom modelu kroz 15 časova onlajn predavanja (svako predavanje sadrži test sa pitanjima koji je student u obavezi da uradi) na Moodle 3.0 platformi „Retikulum“ za onlajn nastavu Medicinskog fakulteta Univerziteta u Beogradu. Praktična nastava se organizuje kroz interaktivno rešavanje 15 prikaza kliničkih slučajeva uz aktivno prisustvo nastavnika/ saradnika.

Klinička praksa iz interne medicine se organizuje u toku dve nedelje, u toku leta u nastavnim bazama medicinskog fakulteta kao i u bolnicama i klinikama sa kojima fakultet ima ugovor o saradnji.

–          Cilj kliničke prakse je da student boraveći u zdravstvenim institutucijama usavrši veštine  koje je već savladao u okviru nastave iz Interne medicine.

–          Student je ovladao veštinama iz oblasti interne medicine koju su predviđene za doktora medicine.

Uzimanje relevantnih anamnestičkih podataka, izvođenje klničkog pregleda, tumačenje laboratorijskih rezultata, učešće u terpiji. Student je u obavezi da vodi Dnevnik kliničke prakse, koji potpisujue  rukovodioc zdravstvene institucije u kojoj je obavljen klinički staž. Overen dnevnik kliničke parkse je uslov za dobijanje potpisa o obavljenim obavezama u nastavi.

Interna medicina 2021. Urednici: prof. dr Petar M. Seferović, prof. dr Nebojša Lalić, prof dr. Dragan Micić.

Cilj nastave iz hirurgije je da se student upozna sa svim savremenim oblastima hirurgije, opštom, abdominalnom, kardiovaskularnom, dečjom, endokrinom, grudnom, plastičnom, onkološkom, ortopedskom, traumatološkom,  neurohirurgijom i urologijom, kao i principima anestezije i reanimacije vitalno ugroženih bolesnika:

a) patofiziološkim mehanizmima razvoja oboljenja koja se mogu lečiti hirurškim putem;

b) savremenim principima kliničke, biohemijske i radiološke dijagnostika prema pojedinim oblastima;

v) patogenetskim mehanizmom razvoja i lečenja komplikacija različitih hirurških oboljenja;

g) osnovnim hirurškim tehnikama i principima lečenja bolesti različite etiologije

d) postoperativnim tretmanom hirurških bolesnika;

e) anesteziološkim i reanimatološkim principima u tretmanu ne samo hirurškog bolesnika.

Znanje stečeno u toku nastave iz hirurgije omogućava doktoru opšte medicine da:

a) prepozna akutna hirurška oboljenja i obavi osnovne diferencijalno dijagnostičke procedure u cilju potvrđivanja dijagnoze;

b) prepozna komplikacije osnovnih potencijalno hirurških bolesti;

v) pravovremeno uputi pacijenta na adekvatna dodatna ispitivanja;

g) zbrine manje povrede i opekotine u ambulantnim uslovima po savim hirurškim principima poštovanja asepse i antisepse i antitetanusne zaštite;

d) na vreme prepozna eventualne komplikacije u postoperativnom toku pacijenata koji su otpušteni na kućno lečenje;

Teorijska nastava

Opšta hirurgija – principi hirurške dijagnostike, metodi hirurške profilakse, povrede i rane, hirurške infekcije, krvavljenje i hemostaza, preoperativno lečenje hirurških bolesnika, hirurgija masovnih nesreća.

Anesteziologija i reanimatologija – kardiopulmonalna i cerebralna reanimacije, šok, balans vode i elektrolita, acidobazna ravnoteža, transfuzija krvi, anestezija, terapija bolnih stanja.

Digestivna hirurgija – klinička slika, dijagnostika i hirurgija jednjaka i dijafragme, želudca i duodenuma, tankog creva i apendiksa, žučne kese i žučnih puteva, jetre, pankreasa i slezine, kolona, anorektuma, kila, trbušnog zida retroperitoneuma, sindroma akutnog abdomena, peritonitisa, povreda abdomena i sindroma intestinalne opstrukcije.

Vaskularna hirurgija – klasifikacija vaskularnih oboljenja, klinička slika, dijagnostika, lečenje i hirurgija povreda krvnih sudova, akutne ishemije, hronične ishemije, aneurizmatske bolesti, ishemijskih bolesti mozga, akutnih i hroničnih oboljenja vena. Principi endovaskularne hirurgije.

Kardiohirurgija – klinička slika, dijagnostika, lečenje i hirurgija koronarne bolesti, stečenih srčanih mana, bolesti srčanih valvula, protezis endokarditisa, urodjenih srčanih mana odraslih, bolesti ascendentne aorte i luka aorte, povreda perikarda, srca i velikih krvnih sudova, tumora srca i perikarditisa.  Nefarmakološki tretman poremećaja srčanog ritma, transplantacija srca.

Endokrina hirurgija – klinička slika, dijagnostika, indikacije i hirurško lečenje bolesti štitaste i paratireoidnih žlezda, nadbubrežnih žlezda i endokrinog pankreasa. MEN sindromi.

Grudna hirurgija – patofiziološka osnova operacija u grudnom košu, operativni pristupi, klinička slika, dijagnostika indikacije i hirurgija tumora pluća, pleure i medijastinuma, spontanog pneumotoraksa, povreda grudnog koša, infekcija pluća pleure i medijastinuma. Komplikacije hirurškog lečenja.

Ortopedija – traumatologija – klinička slika, dijagnostika, lečenje (konzervativno i hiruško) i komplikacije preloma uopšte, povreda šake, ruke, noge, kičmenog stuba karlice i kukova.

Ortopedija – oboljenja – klinička slika, dijagnostika, lečenje (konzervativno i hirurško) i komplikacije koštano zglobnih infekcija, tumora koštano – zglobnog sistema, razvojnih poremećaja i oboljenja kičmenog stuba, kuka u dečjem, adolescentnom i odraslom uzrastu, kongenitalnih anomalija lokomotornog sistema, neuromuskularnih oboljenja i oboljenja velikih zglobova.

Urologija – klinička slika, dijagnostika, hirurško lečenje i komplikacije anomalije bubrega i gornjih urinarnih puteva, neurogene disfunkcije donjeg urotrakta, inflamatornih procesa urotrakta, povreda bubrega, uretera, mokraćne bešike, uretre, genitalnih organa muškarca, TBCa urogenitalnih puteva, kalkuloze urotrakta, oboljenja prostate (benigne hiperplazije i karcinoma), tumora bubrežnog parenhima i gornjeg urotelijuma, tumora mokraćne bešike, oboljenja genitalnih organa muškarca. Infertilitet, erektilna disfunkcija, tranplanstacija bubrega.

Neurohirurgija – klinička slika, dijagnostika, lečenje, hirurgija, komplikacije  intrakranijalne hipertenzije, kraniocerebralnih povreda i povreda kičmene moždine, cerebrovaskularnih bolesti, tumora CNSa, degenerativnih bolesti kičmenog stuba, kongenitalnih anomalije CNSa (dečja neurohirurgija), povreda i oboljenja perifernih nerava, infekcija CNSa. Hirurgija bola, poremećaja pokreta i epilepsije.

Plastična hirurgija – klinička slika, klasifikacija, dijagnostika, lečenje opekotina, defekata kožnog pokrivača, dekubitusa, tumora kože, uraslog nokta i limfedema.

Onkološka hirurgija – principi hirurgije solidnih malignih tumora, klinička slika, klasifikacija, dijagnostika, lečenje, hirurgija i komplikacije sarkoma mekih tkiva, raka dojke i melanoma kože.

Dečja hirurgija – plastična i rekontruktivna hirurgija dečjeg uzrasta, neonatalna hirurgija, patologija ingvinalnog kanala i spoljašnjih genitalija kod dece, dečja urologija, dečja traumatologija koštano – zglobnog sistema, dečja abdominalna hirurgija, dečja ortopedija, kardiohirurgija i grudna hirurgija dečjeg uzrasta, urgentna stanja u dečjoj hirurgiji

Praktična nastava

Opšta hirurgija – hirurško pranje ruku, priprema operativnog polja, nega hirurška rane, incizija i drenaža površnih gnojnih kolekcija, sutura rane, privremena i trajna hemostaza, kompresivni zavij, sterilizacija zavojnog materijala i instrumenata u ambulantnim uslovima.

Anesteziologija i reanimatologija – trostruki manevar otvaranja vazdušnog puta, postavljanje orofaringealnog tubusa, endotrahealna intubacija, plasiranje periferne venske kanile, veštačko disanje pomoću maske i ambu-balona, principi obogaćivanja gasne smese kiseonikom, prekordijalnii udarac, spoljašnja srčana masaža, primena reanimacionih medikamenata, EKG dijagnostika poremećaja srčanog ritma, degibrilacija srčanog mišića, davanje transfuzije krvi i krvnih derivata,određivanje ASA skora, tumačenje oksimetrije, monitoringa ventilacije pluća, izvođenje infiltracione anestezije, bloka nervnih pleksusa, neuroaksijalnih blokova. Uzimanje arterijske krvi za gasne analize i njihovo tumačenje.

Digestivna hirurgija – fizikalni pregled trbuha, plasiranje nazogastrične sonde, eventracija kilnih otvora, manuelna repozicija hernije, digitalni pregled ampule rekti, primena klizme, promena diska i kese na stomi, previjanje i obrada komplikovanih i dehisciranih rana, skidanje konaca sa nekomplikovanih rana, priprema operativnog preparata za patohistološku analizu, tumačenje nativnih radiografija trbuha, endoskopski pregledi, ultrazvučni pregled trbuha, kompjuterizovana tomografija trbuha, analiza tuorskih markera.

Vaskularna hirurgija – palpacija ekstremiteta, procena stepena ishemije ekstremiteta, palpacija perifernih pulseva, pregled površnog, dubokog i komunikantnog venskog sistema, palpacija aorte, detekcija šumova, hemostaza digitalnom kompresijom, kompresivnih zavojem, Esmarhovom povreskom, pneumatskom manžetom, tamponadom rane, hirurškim šavom, termokauterom, ligaturom krvnog suda, plasiranje elastičnog zavoja i elastičnih čarapa, izvođenje različitih testova u pregledu vaskularizacije ekstremiteta, obrada dijabetskog stopala, nekrektomija, previjanje bolesnika sa fasciotomijom.

Kardiohirurgija – inspekcija vrata, palpacija, perkusija i auskultacija pluća i srca, registovanje i tumačenje EKGa, uvođenje centralnog venskog katetera i merenje centralnog venskog pritiska, insercija elektroda za privremeni pes mejker, kontrola pacijenta sa implatiranim pes mejkerom, pregled venskog sistema radi uzimanja grafta, punkcija perikarda, punkcija i drenaža toraksa, auskultacija prirodne i mehaničke valvule, vađenje torakalnih drenova spoljašnja i unutrašnja masaža srca.

Endokrina hirurgija – fizikalni pregled vrata, fizikalni pregled bolesnika uz uočavanje postojanja pojedinih endokrinopatija, aspiraciona biopsija štitaste žlezde, analiza biohemijskih i hormonskih nalaza bolesnika sa endokrinopatijama.

Grudna hirurgija – utvrđivanje prisustva tečne kolekcije i vazduha u pleuralnom prostoru, palpacija uvećanih vratnih i aksilarnih limfnih žlezda, fizikalni nalaz kod pacijenta sa stenozom traheje, analiza radiografskih nalaza kod različitih patoloških procesa u grudnom košu, priprema sterilnog sistema za pleuralnu drenažu, transport bolesnika sa drenažom grudnog koša, pleuroskopija, bronhoskopija, perkutana biopsija pleure, zida grudnog koša i pluća, terapijski postpuci kod povreda grudnog koša, preloma rebara i grudne kosti, postpuak sa tečnim sadržajem evakuisanim iz pleuralnog prostora.

Ortopedija – trumatologija – pregled kože povređenog ekstremiteta, procena obima pokreta povređenih zglobova gornjih i donjih ekstremiteta i kičme, merenje obima i dužine ekstremiteta, ispitivanje stabilnosti zglobova gornjih i donjih ekstremiteta, postupak sa izlivom u kolenu, punkcija zglobova, imobilizacija kramerovom šinom gornjih i donjih ekstremiteta, postavljanje osmice, mitele, fiksacionih zavoja zglobova, transport amputiranog ekstremiteta, procena radiografskih nalaza kod preloma gornjih i donjih ekstremiteta, kičme i karlice, sutura fleksornih i ekstenzornih tetiva.

Ortopedija – oboljenja – prepoznavanje osnovnih elemenata kliničke slike akutne koštane infekcije, pregled pacijenata sa tumorom lokomotornog sistema, algoritam dijagnostike tumora lokomotornog sistema, prepoznavanje kifotičnih i skoliotičnih deformacija kičme, tumačenje ultrazvučnog nalaza dečijeg kuka, pregled kukova odojčeta, adolescenta i odraslog, tipovi hramanja, osovinski poremećaji kolena.

Urologija – palpacija bubrega, bimanuelna palpacija bešike, digitorektalni pregled prostate, fizikalno ispitivanje genitalija muškarca, vaginalno ispitvanje urotrakta, kateterizacija mokraćne bešike muškarca i žene, punkcija mokraćne bešike, ispiranje mokraćne bešikeuzimanje urina na nalazie, dijagnostika u urologiji, perkutane i endoskopske litotripsije.

Neurohirurgija – neurološki pregled odraslih, pregled pacijenta sa poremećenim stanjem svesti, ovrada i tansport politraumatizovanog pacijenta sa poremećenim stanjem svesti, obrada rane poglavine, privremena i stalna hemostaza povreda krvnih sudova poglavine, evakuacija potkožnih epikranijalnih hematoma, skidanje konaca, kraniotomija, neurološki pregled dece i dece poremećenog stanja svesti, pregled kičmenog stuba, testovi isteѕanja, pregled perifernih nerava.

Plastična hirurgija –  uzimanje kožnog transplantata, pokrivanje defekta kože režnjem, negovanje transplantirane kože, priprema opečenog pacjenta za transport, obrada opekotinske rane, priprema uraslog nokta za operativni zahvat, pražnjenje gnojne potkožne kolekcije, izračunavanje potrebne tečnosti kod velikih opekotina,

Onkološka hirurgija – pregled dojke kod žena i muškaraca, pregled pigmentnih tumora, aspiraciona biopsija, ultrazvučni i mamografski pregled dojke i mekih tkiva, tumačenje nivoa tumorskih markera kod različitih vrsta malignih tumora.

Dečja hirurgija – pregled i ishrana deteta sa racepom usne i nepca, obrada opekotina kod dece, plasiranje nazogastrične sonde novorođenčetu, klizma kod novorođenčeta, ptrvijanje omfalocele, dilatacija anusa hegarom, pregled ingvinuma i varijeteta ingvinalne hernije kod dece, taksis, pregled akutnog skrotuma i varikokele, otklanjanje adhezija prepucijuma ili malih usana u lokalnoj anesteziji, suprapubična drenaža, rekonstrukcija uretre kod hipospadija, načini uzimanja urina u dečjoj urologiji, plasiranje katetera u dece, imobilizacija ekstremiteta u dečjem uzrastu, repozicija jednostavnih preloma, pregled abdomena kod dece, rektalni tuše, rektalni kateter, plauralne punkcije kod deteta, postoperativna nega deteta sa urođenom srčanom manom, hidrostatka dezinvaginacija.

Simulacioni centar – praktične veštine koje su vezane za stručno ukazivanje pomoći ugroženom pacijentu, procena stanja svesti, intubacija, kardiopulmonalna reanimacija, plasiranje urinarnog katetera, pregled prostate i rektuma, lumbalna punkcija, peritonealna lavaža, pleuralna punkcija, plasiranje šavova, rad sa hirurškim instrumentima.

Aleksandar Simić, Danica Grujičić, Duško Spasovski , urednici: Hirurgija sa anesteziologijom – udžbenik za studente, Medicinski fakultet, Cibid, 2023.

Predavanja. Seminari. Vežbe. Simulacioni centar

Nastava iz  ginekologije i akušerstva služi za sticanje teorijskih i praktičnih znanja iz ginekologije i akušerstva, koja bi bila od korsti u svakodnevnom radu lekara u primarnoj zdravstvenoj zaštiti.

Svrha nastave iz ginekologije i akušerstva je da omogući studentu prepoznavanje određenih ginekoloških stanja, upoznavanje sa dijagnostičkim postupcima, eventualno započinjanje konzervativne terapije i na kraju upućivanja specijalistima iz ova oblasti. Iz oblasti akušerstva planirano je da studenti steknu celokupnu sliku o toku i vođenju normalnih trudnoća, primeni higijensko dijetetskog režima, psihofizičkih priprema za porođaj, kao i toku samog porođaja. Posebno važno mesto ima kontinuirani boravak u porodilištu u okviru internatskih vežbi u trajanju od 7 dana.

Teorijska nastava

Anatomija i embriologija polnih organa žene. Hormoni, njihova uloga i određivanje u ginekološkoj praksi. Dijagnostički postupci u ginekologiji. Životno doba žene: pubertet, reproduktivno doba, menopauza i senijum. Fiziologija menstrualnog ciklusa. Poremećaji menstrualnog ciklusa. Amenoreja. Policistični ovarijumi. Dismenoreja, hronični pelvični bol. Infertilitet. Nove mogućnosti u asistiranoj reprodukciji. Očuvanje fertiliteta i onkofertilitet. Planiranje porodice. Namerni prekid trudnoće. Nepravilnosti razvoja genitalnih organa žene. Infekcije donjih genitalnih organa. Pelvična inflamatorna bolest. Ektopična trudnoća. Benigne i premaligne promene vulve, vagine i cerviksa. Maligna oboljenjadonjih genitalnih organa. Benigni i maligni tumori uterusa. Benigni i maligni tumora jajovoda i jajnika. Poremećaji statike genitalnih organa. Medikamentozna i hirurška terapija u ginekologiji. Bolesti dojke. Menoapuza. Akutni abdomen u ginekologiji. Sudsko-medicinski problemi u ginekologiji.

Gametogeneza, fertilizacija i implantacija. Morfološki i funkcionalni razvoj embriona i fetusa. Razvoj i morfologija posteljice i pupčanika. Fiziološka uloga posteljice i plodve vode. Adaptacija organizma na trudnoću. Dijagnoza i nadzor trudnoće i stanja ploda. Fiziologija i inicijacija porođaja, mehanizam normalnog porođaja. Vođenje porođaja i zbrinjavanje novorođenčeta. Nepravilnosti porođaja uslovljene porođajnim putevima. Nepravilnosti porođaja uslovljene neadekvatnim kontrakcijama materice. Nepravilnosti porođaja uslovljene nepravilnostima prezentacije, položaja i rotacije. Puerperijum. Preterminski i postterminski porođaj. Višeplodna trudnoća. Karlična prezentacija. Krtvarenje u prvoj polovini trudnoće. Krvarenje u drugoj polovini trudnoće. Šok u akušerstvu i DIK. Gestacijske trofoblasne bolesti. Hipertenzivni sindrom u trudnoći. Endokrine bolesti i trudnoća. Bolesti srca i hematološke bolesti i trudnoća. Sistemske bolesti, oboljenja urinarnog, respiratornog, gastrointestinalnog trakta i trudnoća. Infekcije tokom trudnoće. Rh i ABO aloimunizacija. Zastoj u rastu ploda. Hidramnion, oligoamnion, korektibilne anomalije ploda. Patološki puerperijum. Vitalna statistika.

Praktična nastava

Specifičnost rada u ginekološkoj ambulanti. Ponašanje i stav studenta prema bolesnici. Administracija. Uzimanje anamneze. Opšti pregled. Ginekološki pregled, inspekcija, palpacija, pregled pod spekulumom. Praktična demonstracija. Anatomska građa spoljnih polnih organa, položaj bolesnice pri pregledu, stav ginekologa pri pregledu. Vežba na bolesnici uz pomoć asistenta. Individualno uvežbavanje bimanualnog pregleda i pregleda pod spekulumom. Demonstracija normalnog stanja unutrašnjih genitalnih organa. Utvrđivanje i priprema za male ginekološke intervencije. Priprema bolesnice (pranje spoljnih genitalnih organa, brijanje, vaginalno ispiranje, dezinfekcija operativnog polja, način slanja operativnog materijala u laboratoriju). Demonstracija uzimanja vaginalnog brisa za bakteriološki pregled, za citološki, demonstracija uzimanja biopsije, demonstracija eksplorativne kiretaže. Demonstriranje pripreme bolesnice za prekid trudnoće (abortus arteficijalis). Priprema ginekologa operatera, priprema i upoznavanje sa instrumentima za prekid trudnoće. Demonstriranje dilatacije cervikalnog kanala i instrumentalne evakuacije sadržaja materične duplje. Demonstriranje principa i tehnike histeroskopije, HSG, insuflacije i laparoskopije. Demonstracija obrade i priprema bolesnice za ginekološku operaciju vaginalnim i abdominalnim putem. Preoperativna priprema, neposredna priprema, boravak u operacionoj sali (upoznavanje sa radom sale, demonstracija operacije). Specifičnosti u radu u akušerskj ambulanti i u porodilištu. Ponašanje i stav sudenata prema trudnici i porodilji. Uvid o trudnoći i porođaju. Pregled trudnice i porodilje (anamneza, priprema za pregled, spoljašnji i unutrašji ginekološki pregled). Upoznavanje sa faktorima u porođaju (prirodne porođajne snage, porođajni put i porođajni objekat). Demonstriranje normalnog porođaja u porođajnoj sali (prvo porođajno doba, drugo, treće i četvrto porođajno doba). Demonstriranje mehanizma porođaja i vođenje porođaja kod patoloških porođaja (karlični, poprečni, gemelli, anomalije rotacije, defleksioni stavovi). Demonstracija akušerskih operacija. Priprema za akušersku operaciju i izvođenje. Demonstracija vođenja porođaja pod kontrolom kardiotokografije u porođajnoj sali. Normalni i patološki CTG. UZ u trudnoći i porođaju (određivanje prednjačećeg dela ploda, veličine ploda, utvrđivanje smrti ploda, utvrđivanje anomalija ploda i utvrđivanje oboljenja ploda).

GINEKOLOGIJA I AKUŠERSTVO, Medicinski fakultet u Beogradu 2005. kao i dopunjeno izdanje

PRAKTIKUM IZ PORODILJSTVA,  Medicinski fakultet u Beogradu 2013, dopunjena izdanja 2019. i 2023. godine

Teorijska nastava – predavanja (eks katedra)  – 60 časova

Vežbe – 105 časova

Internatske vežbe – 15 časova

Osnovni cilj predmeta je da studente upozna sa  osnovnim informacijama o primeni radioaktivnih izotopa u dijagnostici, lečenju i medicinskim istraživanjima.

Znanje stečeno u toku nastave nuklearne medicine omogućava doktoru medicine da:

A) savlada, usvoji osnovne kliničke indikacije za primenu nuklearno-medicinskih dijagnostičkih metoda za efikasno postavljanje dijagnoze bolesti i praćenje efikasnosti terapije.

B) privilno interpretira nuklearno medicinski nalaz na osnovu koga

C) treba da primeni ili usmeri  bolesnika na odgovarajuće lečenje

D) nauči da uputi bolesnika na nuklearno-medicinske terapijske procedure

Teorijska nastava

Nuklearna medicina fizički osnovi, instrumentacija, radiofarmacija i zaštita od zračenja; primena radioaktivnih izotopa u dijagnostici oboljenja CNS-a, kardiovaskularnog, respiratornog,endokrinog, gastrointestinalnog, hepatobilijarnog, urinarnog, muskuloskeletnog sistema, hematoloških, onkoloških oboljenja, infekcija i inflamacija.  Pozitronska emisiona tomografija. Hibridni sistemi. Osnovi radionuklidne terapije.

Praktična nastava

Upoznavanje sa fizičkim osnovama nuklearne medicine, detektorskim uređajima koji se koriste za merenje radioaktivnsti i dijagnostiku u nuklearnoj medicini, merama zaštite od otvorenih izvora jonizujućeg zračenja.  Osnovi interpretacije scintigrafskih nalaza po pojedinim sistemima i organima. Osnovi radionuklidne terapije.

Nuklearna medicina, urednici: Šobić Šaranović D, Artiko V, Medicinski fakultet Univerzitet u Beogradu, 2023

1. Teorijska nastava
2. Vežbe
3. Seminarska nastava

Očigledna nastava (prikaz aparata i instrumenata i načina ispitivanja)

Cilj nastave je da studenta upoznna sa osobenostima fiziologije i patologije svih uzrasnih kategorija koje od neonatalnog perioda do adolescencije pripadaju pedijatrijskoj medicini.

Studenti su ovladali svim veštinama i znanjima koje omogućavaju odgovarajuću prevenciju oboljevanja dece i adolescenata, kao i dijagnostičko-terapijski pristup obolelom detetu, uključujući i kriterijume pravovremene i odgovarajuće trijaže.

Teorijska nastava i praktična nastava:

pedijatrijska propedevtika sa usmeravanjem prema specifičnosti kliničkog pregleda i dijagnostike;

opšta pedijatrijska problematika sa teorijskim i praktičnim apsektima rasta i razvoja, ishrane, kao i poremećaja prometa vode i elektrolita;

posebni problemi pedijatrijske patologije vezani za određene uzrasne kategorije i/ili pojedine organe i organske celine.

PEDIJATRIJA ZA STUDENTE MEDICINE

Urednici: Vojislav N. Perišić i Borisav Ž. Janković sa grupom autora,

Izdanje 2014.

Teorijska nastava

Seminari i vežbe (praktična nastava)

Klinička praksa iz hirurgije se organizuje u toku dve nedelje, u toku leta u nastavnim bazama fakulteta ili bolnicama i klinikama sa kojima fakultet ima ugovor o saradnji.

–          Cilj kliničke prakse je da student boraveći u zdravstvenim institutucijama usavrši veštine koje je naučio u okviru nastave iz Hirurgije sa anesteziologijom

Student je ovladao veštinama iz oblasti hirurgije koju su predviđene za doktora medicine.

Rad u hiruškim ambulantama. Uzimanje relevantnih anamnestičkih podataka, izvođenje kliničkog pregleda, tumačenje laboratorijskih rezultata, učešće u terpiji. Po potrebi, student odlazi i u operacionu salu. Student je u obavezi da vodi Dnevnik kliničke prakse, koji će biti potpisan od rukovodioca zdravstvene institucije u kojoj je obavljen klinički staž. Overen dnevnik kliničke prakse je uslov za dobijanje potpisa o obavljenim obavezama u nastavi.

a) osnovama embriologije, anatomije i histologije oka

b) refrakcijom i akomodacijom oka

v) osnovama binokularnog vida i poremećajima binokularnog vida

g) osnovnim oboljenjima očne jabučice, adneksama oka i očnim živcem (kliničkom slikom, dijagnostikom i lečenjem)

d)funkcionalnim ispitivanjima vida (kolorni vid, vidno polje, adaptacija)

e) najčešćim vrstama povreda oka i pružanjem prve pomoći kod tih povreda

ž) hitnim stanjima u oftalmologiji (vaskularni incidenti retinalne cirkulacije, pojedine povrede i akutni glaukom)

z) najčešćim uzrocima slepila, mogućnostima prevencije slepila, i medicinskim i socijalnim značajem slepila

Znanje stečeno u toku nastave oftalmologije za vreme studija medicine, omogućava lekaru opšte prakse da:

a) na vreme prepozna anomalije na očima i adneksama oka i da takvu decu uputi oftalmologu

b) uoči potrebu za nošenjem naočara kod dece i odraslih i uputi ih oftalmologu

v) na vreme prepozna razrokost kod male dece i odmah ih uputi oftalmologu

g) prepozna i dijagnostikuje osnovna oboljenja, leči ih samostalno ili učestvuje u njihovom lečenju po predlogu oftalmologa

d) da ume da pročita nalaze osnovnih funkcionalnih ispitivanja vida (kolornog vida, vidnog polja, adaptacije)

e) na vreme utvrdi postojanje povreda oka i pruži odgovarajuću prvu pomoć kod tih povreda. To se posebno odnosi na pružanje prve pomoći kod kauzoma

ž) brzo i pravilno dijagnostikuje hitna stanja vezana za oko i pruži odgovarajuću neodložnu pomoć

z) učestvuje u prevenciji slepila bilo zbog oboljenja bilo zbog povreda oka

Teorijska nastava

obuhvata osnove anatomije, histologije kao i osnovna oboljenja svih delova oka: očnih kapaka, suznog aparata, vežnjače, rožnjače, beonjače, sudovne opne, očnog sočiva, staklastog tela, mrežnjače, vidnog živca. Pored toga teorijska nastava obuhvata i predavanja iz refrakcije i akomodacije, binokularnog vida i poremećaja binokularnog vida, oboljenja orbite, povreda oka, hitnih stanja u oftalmologiji i predavanje iz oblasti prevencije, zdravstvenog i socijalnog značaja slepila.

Praktična nastava

obuhvata specifičnost oftalmološkog pregleda oftalmološku anamnezu i njenu interpretaciju. Student se upoznaje sa osnovnim funkcionalnim ispitivanjem vida (vidna oštrina, vidno polje, adaptacija), upoznaje osnovna oftalmološka oboljenja prepoznavanjem karakterističnih znaka na očima. Savladava direktnu oftalmoskopiju na široku i na usku zenicu prepoznavajući fiziološki izgled očnog dna i osnovne patološke promene na fundusu.

Udžbenik: Oftalmologija-udžbenik za studente medicine, urednici Slobodan Golubović, Miloš Jovanović, ISBN K9788671174664, godina izdanja 2016,izdavač – Medicinski fakultet Beograd

Praktikum : Osnovi oftalmološkog pregleda, Jovanović M (urednik), Beograd 2018, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, ISBN K9788671174046

1. Teorijska nastava
2. Vežbe
3. Seminarska nastava

Očigledna nastava (prikaz oftalmoloških aparata i instrumenata i prikaz video filmova oftalmoloških operacija

Cilj nastave predmeta Otorinolaringologija sa maksilofacijalnom hirurgijom je da studenti medicine steknu znanja iz ove oblasti, neophodna lekaru opšte prakse. Oni se upoznaju sa specifičnostima ORL oboljenja, njihovom patoanatomijom, patogenezom, simptomatologijom, dijagnostičkim postupcima, kao i metodama lečenja.

KROZ TEORIJSKU NASTAVU studenti medicine upoznaju bolesti i patoanatomska stanja, koja će najčešće sretati u praksi. Saznaju simptome bolesti, dijagnostičke postupke kao i osnove konzervativnog lečenja bolesti. Takođe se upoznaju sa principima hirurškog lečenja određenih bolesti.

Posebno se upoznaju sa urgentnim stanjima iz oblasti ovog predmeta kao i nužnim postupcima potrebnim za njihovo zbrinjavanje.

Teorijskom nastavom takođe dobijaju i informacije o najnovijim dostignućima u ovoj oblasti.

PRAKTIČNOM NASTAVOM studenti se osposobljavaju da učine standardne preglede uva, grla i nosa.

Oni stiču neophodnu veštinu za dijagnozu i rešavanje nekih hitnih stanja ovog predmeta (kauterizacija i tamponada kod epistakse, uklanjanje stranog tela spoljašnjeg slušnog hodnika, uklanjanje stranog tela nosa i orofarinksa). Takođe, upoznaju principe rešavanja respiratorne insuficijencije izazvane akutnom opstrukcijom larinksa i traheobronhijalnog stabla.

Na kraju, dobijaju bliže informacije o nekim specifičnim oblastima otorinolaringologije (Audiologija, Fonijatrija), kao i saznanja o endoskopskim zahvatima u ORL.

SEMINARSKOM NASTAVOM studenti se temeljno upoznaju sa najvažnijim stanjima, sindromima i komplikacijama oboljenja u ORL regiji.

Teorijska nastava

a) otologija i audiologija (7 časova), b) rinologija (5 časova), c) faringologija (3 časa), d) laringologija, traheobronhologija, ezofagologija, fonijatrija (9 časova), e) maksilofacijalna patologija (4 časa)

Praktična nastava (52 časa)

Seminarska nastava (10 časova)

Otorinolaringologija sa maksilofacijalnom hirurgijom, urednici prof. dr V. Đukić i prof. dr LJ. Janošević, Zavod za udžbenike, Beograd, 2014.

Teorijska, praktična, seminari, kolokvijumi

Osposobljavanje budućih lekara da procene uticaje osnovnih faktora rizika iz životne sredine (zagađenja vazduha, zemljišta, vode i hrane, štetni faktori socijalnog okruženja) na fizičko i mentalno zdravlje ljudi i primene odgovarajuće preventivne mere. Pored toga, studentu se daju osnovna znanja i veštine da proceni ponašanje i navike u ishrani i fizičkoj aktivnosti koji su u osnovi najčešćih masovnih hroničnih nezaraznih bolesti, i da preventivnim i terapijskim nefarmakološkim merama deluje pravovremeno na njihovo sprečavanje.

Student je osposobljen da meritorno procenjuje rezultate određenih faktora rizika iz životne sredine i njihov efekat na psihofizičko zdravlje, da predlaže mere prevencije i učestvuje u sanaciji i očuvanju životne sredine i zdravlja ljudi. Budući lekar takođe savladavanjem nastavnog programa osposobljen je da predlaže, primenjuje i prati efekte promenjenih mera medicinske nutritivne terapije kod najčešćih nezaraznih oboljenja koja će sretati u praksi.

Teorijska nastava

Vazduh i klima kao faktori zdravlja i bolesti; Elektromagnetna zračenja u životnoj sredini; Osnovi ekotoksikologije sa posebnim osvrtom na kancerogene materije; Buka u životnoj sredini i zdravlje; Otpadne materije, medicinsko-ekološki i zdravstveni značaj; Voda za piće – higijenska ispravnost i vodosnadbevanje; Nutrijenti, hrana, ishrana i uloga u očuvanju zdravlja; Ishrana različitih populacionih grupa: nutritivni deficiti; Preporuke i planiranje ishrane na nivou populacije; Medicinska nutritivna terapija; Medicinsko ekološki značaj zemljišta; Školska higijena; Mentalna higijena; Medicinsko ekološki aspekti stanovanja i naselja; Medicinsko ekološki aspekt fizičke aktivnosti; Sanitarna i lična higijena i Higijena u katastrofama

Praktična nastava

Uzorkovanje vazduha i analiza iocena kvaliteta zagađenosti; Određivanje gasova, suspendovanih čestica i taložnih materija uživotnoj sredini; Određivnje mikroklimatskih parametara i procena termičkog komfora;Merenje i analiza nivoa buke u životnoj sredini; Merenje i analiza dnevnog i osvetljenja uzatvorenom prostoru; Uzimanje uzoraka vode za laboratorijsku analizu i higijenski pregled;Indikatori hemijskog i mikrobiološkog opterećenja vode za piće; Fizičke i hemijske metodedezinfekcije vode za piće; Higijena ruku, Upotreba maski, Metode dezinfekcije i sterilizacijeu zdravstvenim ustanovama; Medicinski otpad, Vodosnabdevanje, sanitacija i higijena uzdravstvenim ustanovama (WASH); Ispitivanje sanitarno-higijenskih karakteristika školskesredine; Upotreba detektora i radiološka hemijsaka i biološka dekontaminacija; Ispitivanjehigijenske ispravnosti namirnica i prehrambenih proizvoda; Procena stanja uhranjenosti iodređivanje indeksa telesne mase; Metode za procenu telesnog sastava; Dijetetska ispitivanja;Određivanje energetskih potreba; Primenavodiča za ishranu, Planiranje i sastavljanje dnevnogobroka i hipokalorijske dijete

Jorga J. (Ur.) Higijena sa medicinskom ekologijom. Drugo izdanje. Beograd: Mediicinski fakultet, Univerzitet  u Beogradu,  2016

Vasiljević N. (Ur.).: Praktikum iz higijene i medicinske ekologije za studente medicine. Beograd: Mediicinski fakultet, Univerzitet  u Beogradu, 2023.

Predavanja, seminari i  vežbe. Teorijsku nastavu kroz predavanja, uz prikaz aktuelnih ekolških problema, zakonske regulative, naučne i stručne literature drže nastavnici.

Praktična nastava u obliku praktičnih laborstorijskih vežbi  i seminarskih radova odvija se pod nadzorom nastavnika.

Nastava iz medicine rada ima cilj da studente upozna sa osnovima fiziologije rada, štetnostima i opasnostima u radnoj sredini. Takođe, cilj nastave je da studente upozna sa profesionalnim bolestima, povredama na radu i bolestima u vezi s radom, njihovom dijagnostikom, prevencijom, terapijom i zakonskom regulativom. Jedan od značajnijih ciljeva nastave iz medicine rada je da studente pripremi za budući rad u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, odnosno da im omogući sagledavanje osnova procesa ocene radne sposobnosti kod različitih oboljenja. U okviru dela nastave posvećenog oceni radne sposobnosti veoma važan deo je i upoznavanje sa zakonskim okvirima koji regulišu ocenu radne sposobnosti.

Savladavanje veština prepoznavanja profesionalnih štetnosti i opasnosti i prevencije njihovih štetnih efekata;Osposobljavanje za dijagnostiku profesionalnih bolesti i bolesti u vezi s radom;Priprema za samostalni rad na oceni radne sposobnosti u primarnoj zdravstvenoj zaštiti; Sagledavanje zakonskih okvira ocene radne sposobnosti.

Teorijska nastava

1.Uvod u medicinu rada

2.Osnove fiziologije rada

3.Procena kvaliteta radne sredine i koncept zdravog radnog mesta – higijena rada

4.Profesionalni traumatizam i prevencija

5.Bolesti u vezi sa radom

6.Profesionalne bolesti i prevencija

7.Profesionalna izloženost fizičkim štetnostima i mogućnosti prevencije – prof. oboljenja uzrokovana bukom, vibracijama, nejonizujućim zračenjem

8.Radiobiološki efekti jonizujućih zračenja

9.Akutna i hronična radijaciona bolest

10.Profesionalna izloženost hemijskim štetnostima – uvod u profesionalnu toksikologiju. Toksikologija gasova.

11.Toksikologija organskih rastvarača

12.Toksikologija metala – olovo, kadmijum, živa

13.Fibroze pluća izazvane profesionalnim štetnostima –  etiopatogeneza, karakteristike i značaj

14.Imunoalergijska oboljenja respiratornog trakta izazvana profesionalnom ekspozicijom- etiopatogeneza, karakteristike i značaj

15.Profesionalna izloženost biološkim štetnostima. Profesionalna oboljenja kože

16.Kancerogeni na radnom mestu  i profesionalna maligna oboljenja

17.Ocena radne sposobnosti u internoj medicini

18.Ocena radne sposobnosti u hirurgiji

19.Ocena radne sposobnosti u neurologiji i psihijatriji

20.Ocena radne sposobnosti u otorinolaringologiji i oftalmologiji

Praktična nastava  Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Seminar

Procena zdravstvenih rizika na radnom mestu u zdravstvenoj ustanovi

Vežbe

1.Radna anamneza. Pristup

2.Osnove fiziologije rada – težina rada, vrste opterećenja, ergonomija

3.Procena rizika na radnom mestu i uticaja na zdravlje radnika

4.Evaluacija povrede na radu i popunjavanje izveštaja o povredi na radu

5.Prikaz pacijenata sa vibracionom bolešću i profesionalnim oštećenjem sluha

6.Prikaz pacijenata profesionalno izloženih jonizujućem zračenju

7.Prevencija trovanja gasovima, teškim metalima i organskim rastvaračima

8.Prikaz pacijenata sa profesionalnom ekspozicijom hemijskim štetnostima

9.Prikaz pacijenata sa profesionalnim bolestima respiratornog trakta – pneumokonioze

10.Prikaz pacijenata sa profesionalnim bolestima respiratornog trakta – profesionalna astma

11.Profesionalna izloženost biološkim štetnostima. Profesionalna oboljenja kože

12.Popunjavanje formulara za upućivanje osiguranika fondu penzijskog i invalidskog osiguranja

13.Principi ocene radne sposobnosti. Ocena radne sposobnosti u internoj medicini

14.Ocena radne sposobnosti u hirurgiji

15.Ocena radne sposobnosti u neurologiji i psihijatriji

16.Ocena radne sposobnosti u otorinolaringologiji i oftalmologiji

17.Ocena radne sposobnosti u ginekologiji i pedijatriji

Osnovi medicina rada“-Aleksandar Vidaković i saradnici. Beograd: CIBIF II izdanje 2002

Curtis Klaassen. Casarett & Doull’s Toxicology: The Basic Science of Poisons (Casarett & Doull Toxicology). McGraw-Hill Professional; 7 edition

Stephan Konz. Steve Johnson. Work Design: Occupational Ergonomics. Holcomb Hathaway, Publishers; 7th edition

Keith T. Palmer (Editor), Robin A F Cox (Editor), Ian Brown (Editor) Fitness for Work: The Medical Aspects. Oxford University Press, USA; 4 edition

Nastava iz medicine rada u okviru predmeta Medicina rada je manjim delom zasnovana na klasičnim predavanjima a većim delom zasnovana na praktičnom radu u okviru vežbi i diskusiji u okviru seminara. Takođe, nastava iz medicine rada promoviše kako individualni rad tako i timski rad pri izradi seminarskog rada

Sudska medicina, u najširem smislu, bavi se interakcijom medicinske nauke i prava. Primenjujući saznanja medicinske nauke, posebno u vezi sa smrću (nastanak, poreklo, mehanizam umiranja, vreme smrti, itd.), povredama (mehanizam nastanka, težina, međusobni odnos povreda i dr), odnosnom oboljenja i povreda, identifikacijom živih i mrtvih, pružaju se nezamenljive usluge pravosudnom sistemu u okviru sudskomedicinske ekspertize. Značajan aspekt sudske medicine odnosi se na svakodnevni rad lekara opšte medicine – vođenje medicinske dokumentacije, zakonske obaveze u toku rada, kao i krivično pravnu odgovornost lekara.

Student stiče teorijska znanja i ovladava praktičnim veštinama neophodnim za rad doktora opšte medicine, a vezi sa smrću, telesnim povredama, odnosnom oboljenja i povreda, identifikacijom živih i mrtvih, principima sudskomedicinske ekspertize, vođenja medicinske dokumentacije, zakonske obaveze lekara i potencijalne profesionalne odgovornosti.

Teorijska nastava

Predavanja su strukturisana po oblastima koje se izučavaju u sudskoj medicini, a zatim slede predavanja u kojima su obrađene pojedine aktuelne oblasti: saobraćajni traumatizam, povrede pri padu s visine, zlostavljanje i zanemarivanje dece, interpersonalno nasilje, sprečavanje torture i drugih vidova surovog kažnjavanja i nečovečnog postupanja. Određene oblasti od posebnog značaja za doktora opšte medicine, pored predavanja, studenti savladavaju i na seminarima kroz interaktivan rad sa nastavnicima i/ili prezentacije.

Praktična nastava:Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Kroz vežbe student se osposobljava da samostalno izvodi pojedine procedure od značaja: pregled umrlog radi utvrđivanja vremena i uzroka smrti, sačinjavanje i izdavanje Potvrde o smrti, dokumentovanje telesnih povreda i izdavanje lekarskog uverenja. Pored toga, student stiče i druga praktična znanja relevantna za sudskomedicinski rad lekara.

1.  Sudska medicina -udžbenik za studente medicine. Popović V., Atanasijević T. (Ur.). Medicinski fakultet u Beograda, četvrto izdanje, 2023. ISBN: K9788671172646

2.  Priručnik iz sudske medicine sa osnovama obdukcione tehnike. Živković V, (Ur.) Medicinski fakultet u Beogradu: Beograd; 2023.  ISBN: 978-86-7117-691-0.

3.  Utvrđivanje smrti, pregled umrlih, sudsko-medicinska obdukcija. Dunjić D. 3. izdanje. Zebra, Beograd, 2004.

4.  Sudska medicina. Milovanović M. (Ur.). Medicinska knjiga, Beograd

Nastava se izvodi kroz predavanja, vežbe (praktične – obdukcione i teorijske – pregled i utvrđivanje povreda, potvrda o smrti, toksikologija i prikupljanje i čuvanje biološkog materijala) i seminare.

Osnovni cilj predmeta je da upozna studente sa:

1. Upozna studente sa glavnim odlikama funkcionalne procene u rehabilitaciji
2. Upozna studente sa odlikama i ciljevima primene fizikalnih agenasa i rehabilitacionih procesa
3. Upozna studente sa terapijskim metodama fizikalne medicine i rehabilitacije
4. Upozna studente sa multisistemskim efektima inaktivnosti i nespecifičnim merama njihovih sprečavanja.
5. Upozna studente sa osnovnim principima rehabilitacih i fizikalnih terapijskih metoda u svim oblastima medicine i svim uzrastima
6. Upozna studente sa multidisciplinarnim principima u fizikalnoj medicini i rehabilitaciji

Znanje stečeno u toku nastave fizikalne medicine i rehabilitacije omogućava doktoru medicine da:

1. Poznaje osnovne principe delovanja glavnih terapijskih metoda, odnosno mogućnosti fizikalne medicine i rehabilitacije
2. Na osnovu oštećenja, osnovnog oboljenja ili povrede prepozna aktuelne i potencijalne nesposobnosti i narušavanje funkcionalnosti pacijenata
3. Upozna vezu izemđu funkcionalnog statusa pacijenta i osnovnih principa rehabilitacije u različitim oblastima interne medicine, neurologije, hirurgije i pedijatrije kao i u specifičnim populacijama onkoloških i gerijatrijskih bolesnika
4. Prepozna mogućnosti primene mera rane i sekundarne rehabilitacije kako bi se sprečile komplikacije i poboljšao funkcionalni status pacijenata, uključivnjem specijaliste fizikalne medicine i rehabilitacije u tim i uz potrebu nastavka lečenja u adekvatnim zdravstvenim centrima

Teorijska nastava

Osnove fizikalne medicine i rehabilitacije. Glavne odlike rehabilitacionog procesa. Glavne komponente rehabilitacije. Značaj i metode funkcionalne procene. Funkcionalna procena opšte i lokalne pokretljivosti. Značaj elektrodijagnostičkih metoda u rehabilitaciji.

Metode fizikalne medicine i rehabilitacije. Osnove delovanja i kliničke primene termoterapije, hidroterapije, kineziterapije, mehanoterapije, elektroterapije, fototerapije, sonoterapije, magnetoterapije, balneoklimatoloških faktora i ortotsko-protetskih pomagala.

Rana rehabilitacija, značaj rane rehabilitacije u sprečavanju multisistemskih efekata inaktiviteta.

Principi kliničke procene i osnovi rehabilitacije ranih i kasnih faza oboljenja i povreda u kardiologiji i kardiohirurgiji, pulmologiji i torakalnoj hirurgiji, neurologiji i neurohirurgiji, ortoediji, reumatologiji, gerontologiji i pedijatriji.

Praktična nastava: Vežbe, Drugi oblici nastave. Studijski i istraživački rad

Klinička procena pacijenata sa različitim oboljenjima i oštećenjima, interpretacija nalaza sa razumevanjem veze sa rehabilitacionim ciljevima i osnovama primene metoda fizikalne medicine i rehabilitacije.

Prikaz terapijskih metoda fizikalne medicine i rehabilitacije u odabranim oboljenjima i povredama u kliničkom radu.

1. Gl  Urednik: Petronić Marković  I., i sar. Osnovi fizikalne medicine i rehabilitacije – udžbenik za studente medicine. Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu 2014, Katedra za fizikalnu medicinu i rehabilitaciju

Najvažniji ciljevi predmeta su sledeći:

1. edukacija studenata medicine koja će im omogućiti da primene principe kliničke farmakologije i racionalne farmakoterapije u kliničkoj praksi;

2. sticanje veština i formiranje stavova  neophodnih da se prepozna i izbegne neracionalno propisivanje lekova.

Posle pohađanja ove nastave studenti će:

1. razumeti principe individualizacije u farmakoterapiji, upoznati se sa osnovama izvođenja kliničkih ispitivanja lekova;

2. steći znanje o racionalnoj farmakoterapiji bolesti i poremećaja koji se najčešće sreću u svakodnevnoj medicinskoj praksi;

3. steći veštine i formirati stavove neophodne za evaluaciju režima primene lekova i učešće u donošenju odluka vezanih za farmakoterapiju.

Teorijska nastava

Razvoj lekova, praćenje upotrebe lekova, zakonska regulativa o lekovima, koncept racionalne farmakoterapije, praćenje neželjenih dejstava i interakcija lekova u medicinskoj praksi, informacije o lekovima i propisivanju lekova, evaluacija primene lekova.

Praktična nastava:Vežbe, Drugi oblici nastave, Studijski istraživački rad

Receptura, propisivanje lekova posebnim kategorijama bolesnika, odabrana poglavlja iz farmakoterapije.

Osnovna literatura:   Klinička farmakologija (ur. Gojković Bukarica LJ, Todorović Z, Bajčetić M, Stojanović R, Dragović Lukić G, 1. izdanje 2024.

Dopunska literatura: Katzung B et al. (eds). Basic & Clinical Pharmacology (14th ed), 2017.

Predavanja i seminari

Cilj predmeta je upoznavanje studenata medicine sa ulogom radioterapije, sistemskog lečenja i palijativnog zbrinjavanja u multidisciplinarnom pristupu kod onkoloških pacijenata. Studenti će biti upoznati sa indikacijama i savremenim mogućnostima radioterapije, sistemskog lečenja i palijativnog zbrinjavanja kod solidnih tumora i hematoloških maligniteta, u svim fazama maligne bolesti. Takođe će biti upoznati sa mogućim toksičnim efektima primenjene terapije, kao i osnovnim principima zbrinjavanja toksičnosti. Studenti će biti upoznati sa praćenjem i kontrolom bolesnika po završenom lečenju.

Znanje stečeno u toku nastave omogućavaju doktoru medicine da:

A) savlada i usvoji osnovne indikacije i savremene mogućnosti radioterapije, sistemskog lečenja i palijativnog zbrinjavanja kod solidnih tumora i hematoloških maligniteta, u svim fazama maligne bolesti

B) bude upoznat sa mogućim toksičnim efektima primenjene terapije i osnovnim principima zbrinjavanja toksičnosti

C) savlada i usvoji modalitete praćenja i kontrole bolesnika po završenom onkološkom lečenju

Teorijska nastava

Klinička primena radioterapije. Radioterapija kao monoterapija i kao deo multidisciplinarnog lečenja solidnih tumora i hematoloških maligniteta. Radiobiološke i fizičke osnove radioterapije. Savremene tehnike radioterapije. Indikacije za radioterapiju. Principi planiranja radioterapije, radioterapijske doze i frakcionisanje. Komplikacije radioterapije (akutna i kasna toksičnost). Komplikacije radioterapije  po organima i sistemima. Zbrinjavanje komplikacija radioterapije.

Vrste sistemskog lečenja (hemioterapija, hormonoterapija, biološka/molekularna/target terapija, imunoterapija), kod solidnih tumora. Savremene i inovativne mogućnosti u sistemskom lečenju. Principi sistemskog lečenja (neoadjuvantna, adjuvantna, konkomitantna, palijativna terapija).  Palijativno zbrinjavanje. Metastatska bolest. Zbrinjavanje pacijenata u svim fazama bolesti uzimajući u obzir psihološke, etičke i socijalne parametre. Akutna i kasna toksičnost sistemskog lečenja i njeno zbrinjavanje.

Simptomatska i suportivna terapija.

Praćenje i kontrolisanje pacijenata po završenom onkološkom lečenju.

Praktična nastava: Vežbe

Upoznavanje studenata sa pacijentima kod kojih se sprovodi radioterapija, sistemsko lečenje, palijativno zbrinjavanje. Anamneza i klinički status bolesnika. Upoznavanje sa radom Konzilijuma, organizacijom rada na odeljenjima i dnevnim bolnicama. Demonstracija na aparatima za zračenje. Upoznavanje sa savremenim tehnikama radioterapije. Prezentacija efekata akutne i kasne toksičnosti radioterapije i sistemskog lečenja na kliničkim primerima, kao i principa zbrinjavanja toksičnosti.

1. Slajdovi sa predavanja (do štampanja studentske knjige „Klinička onkologija sa radioterapijom“)

2. Nikitović M. Praktikum iz kliničke onkologije sa radioterapijom. Beograd: Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu; 2022.

Dopunska literatura:

1.  Introduction to Radiation Oncology. What Every Medical Student Needs to Know. Editors: Abigail T. Berman, MD, University of Pennsylvania, Jordan Kharofa, MD, Medical College of Wisconsin

2.  Textbook of Radiotherapy. Radiation Physics, Therapy and Oncology. Walter and Miller’s. Sixth edition

1. Teorijska nastava
2. Vežbe

Cilj nastave koja je formulisana kao stručna praksa je da studenti usavrše:

– znanja i veštine o funkcionisanju zdravstvenog sistema

– veštinu uzimanja relevantnih anamnestičkih podataka

– izvođenje kliničkih veština koje su apsolvirali tokom praktične nastave na kliničkim predmetima

– znanje o modalitetima dijagnostičkih i terapijskih procedura u medicinskoj praksi.

Nakon završenog kliničkog staža budući student će biti osposobljen da:

–          pravilno uzima anamnezu i obavlja klinički pregled bolesnika

–          prepozna i blagovremeno otkrije oboljenje, klinički sindrom i stanje bolesnika

–          primeni i/ili usmeri bolesnika ka odgovarajućim dijagnostičkim procedurama (laboratorijskim i/ili kliničkim) u cilju postavljanja diferencijalne dijagnoze

–          pravilno interpretira rezultate laboratorijskih i kliničkih ispitivanja

–          odredi terapiju i/ili uputi bolesnika na odgovarajuću terapijsku proceduru

–          pruži pomoć bolesniku u urgentnom stanju i terminalnoj fazi bolesti

–          leči hronično obolele bolesnike

–          odgovorno pristupa svom poslu u skladu sa medicinskom doktrinom

–          poštuje etički i pravne principe relevantne za medicinsku praksu

–      učestvuje u timu koji predstavlja imperativ savremene medicinske prakse.

Teorijska nastava: Predavanja u okviru kliničkog staža obuhvataju sledeće metodske jedinice: Primarna zdravstvena zaštita; Specifičnosti Opšte medicine kao posebne discipline – WONCA; Organizacija prakse, Vođenje zdravstvene dokumentacije; Zdravstveno vaspitanje u radu lekara opšte medicine, Preventivni  pregledi, identifikacija faktora rizika; Veštine  komunikacije; Palijativno zbrinjavanje pacijenata sa malignitetom; Psihosocijalne dimenzije bolesnikovih žalbi; Vođenje bolovanja; Uzimanje i upućivanje materijala za toksikološke analize; Prehospitalno lečenje hitnih stanja; Timski rad u primarnoj zdravstvenoj zaštiti, Kućno i palijativno lečenje starih, Posmrtni pregled / Izdavanje potvrde o smrti, Dokumentovanje povreda;  Davalaštvo krvi, Priprema komponentne terapije i Krvnogrupni sistemi (imunohematologija);  Komponentna terapija (indikacije i primena, pretransfuziona testiranja) i posttransfuzione reakcije;  Implementacije sistema Patient Blood Management , Individualni pristup pacijentu uz preoperativnu korekciju anemije i poremećaja hemostaze i intraoperativno spašavanje krvi;  Principi afereznog lečenja: donorski i terapijski postupci (urgentna stanja, hematološki i neurološki pacijenti);  Transplantacija i transfuziona medicina, Matične ćelije hematopoeze – hemobiologija i transfuziološki pristupi; Prikupljanje, ex vivo obrada i primena matičnih ćelija, HLA sistem – značaj u transplantacijskoj medicini

Praktična nastava

Klinički staž se izvodi i obuhvata usavršavanje kliničkih veština i dijagnostičkih procedura, iz domena doktora medicine. U okviru kliničkog staža student boravi na internoj medicini (90 časova), pedijatriji (90 časova), hirurgiji (90 časova), ginekologiji sa akušerstvom (60 časova) i jedinacama intenzivnog lečenja i kabinetima za ambulantnu transfuziju (5 časova)

Deo praktične nastave iz oblasti opšte medicina, urgentne medicine i transfuziologije ( 85 časova), praktična nastava se izvodi u ustanovama sa kojima Medicinski fakultet ima zaključen ugovor o poslovnoj saradnji.       

– Predavanja

– Samostalno izvođenje kliničkih veština

– Demonstracija kliničkih veština

– Konsultacije

­­­

Nastavnik, odgovoran za klinički staž, vodi evidenciju o redovnom pohađanju i aktivnosti studenta u toku trajanja staža. Nakon završenog kliničkog staža student ne dobija brojčanu ocenu ali sa položio ostvaruje predviđen broj ESPB bodova. Podatak o obavljenom kliničkom stažu odgovorni nastavnik unosi u indeks studenta i na ispitnoj prijavi.